Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 78837 KI. 5d,17/14 MKP E21f 17/14 CZYTELNIA Urzedu PotenfewNno Twórcawynalazku: Kazimierz Franasik Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw (Polska) Kopalniana tama wodna niskocisnieniowa Przedmiotem wynalazku jest kopalniana tama wodna niskocisnieniowa dla krótkotrwalego wykorzystania.Dotychczas w praktyce górniczej buduje sie tamy wodne o znacznej wytrzymalosci w miejscach, w których wydaje sie, ze najkorzystniej umozliwia odciecie zagrozonego obszaru kopalni, od innych wyrobisk i chodników a szczególnie chodników umozliwiajacych dotarcie górnikom do podszybia. Wybór miejsca budowy tamy stalej nie zawsze moze okazac sie najwlasciwszym. Ma to szczególnie znaczenie jesli, przy znacznie rozbudowanym obszarze wyrobisk i chodników, woda moze zagrazac danemu wyrobisku naplywajac do niego z dwu róznych kierunków. Wówczas tamy o jednostronnym tylko kierunku zamykania drzwi a stad o ustalonym dla nich kierunku przeplywu wody moga nie spelnic swojego zadania.Dla pelnego zabezpieczenia ewentualnych dróg ucieczki nalezaloby budowac bardzo duzo tam a ponadto opracowac plan ich zamykania uwzgledniajacy rózne miejsca wdarcia wody do kopalni. Byloby to rozwiazanie niezwykle kosztowne.Brak jest prostych do zastosowania i latwych w obsludze srodków zabezpieczajacych na czas, potrzebny ludziom dla ucieczki a dozorowi na zorganizowanie srodków i wzniesienie wlasciwej tamy bezpieczenstwa, zlokalizowanej w zaleznosci od kontkretnej sytuacji zagrozeniowej.Celem wynalazku jest zabezpieczenie wyrobisk, którymi bedzie sie odbywal ruch ludzi w chodnikach ucieczkowych w przypadku naglego wdarcia sie wód do kopalni.Aby osiagnac ten cel, wytyczono zadanie opracowania rozwiazania tamy dwustronnego dzialania, prostej w konstrukcji i wykonaniu oraz latwej w obsludze.Zgodnie z wynalazkiem niskocisnieniowa tame wodna, stanowi podwieszona pod stropem przegroda usytuowana miedzy dwoma odrzwiami, rozmieszczonymi w odleglosci wynikajacej z wysokosci przegrody i utwierdzona w sposób pozwalajacy na jej opuszczenie na kazde z odrzwi. Przegrode te stanowi elastyczna przepona, najkorzystniej z nieprzepuszczalnego plótna o duzej wytrzymalosci, rozpieta w sztywnej, metalowej ramie, której kazdy z opuszczonych brzegów jest sczepiony z szybkozlacznym zawiesiem.Taka konstrukcja umozliwia zrealizowanie tamy o dwustronnym dzialaniu, poniewaz w zaleznosci od potrzeby, z przegrody mozna stworzyc skuteczna zapore zgodna z kierunkiem naplywu wody. Przegroda2 78 837 umieszczona pod stropem nie przeszkadza ruchowi urzadzen transportowych lub ludzi. Z uwagi na niewielkie koszty wykonania, w stosunku do dotychczasowych rozwiazan tam trwalych, takie rozwiazanie umozliwia wybudowanie szeregu tam wedlug wynalazku na ewentualnych kierunkach zagrozen wodnych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, który przedstawia zamknieta tame w widoku z boku.Jak pokazano na rysunku w chodniku 1 wzniesione sa dwie opory 2 i 3 w których umieszczono odpowiednio dwoje odrzwi 4 i 5 wykonanych zceowników 6. Odrzwia 4 i 5 rozmieszczone sa od siebie w odleglosci wynikajacej z wysokosci przegrody 7. Przegroda ta jest wykonana w postaci przepony 8 umocowa¬ nej miedzy dwoma ramami 9 i 10. Cztery zaczepy 11 i 12 umozliwiaja podwieszenie przegrody pod stropem 13 w czterech szybkozlacznych zawiesiach 14 i 15, z którymi lacza sie przy pomocy sworzni 16.Zawiesia 14 i 15 sa wykonane na wzór nozyc, których ramiona 17, 18 polaczone sa osia 19. Górna czesc ramienia 18 jest osadzona trwale w oporze 2 lub 3. Miedzy obu górnymi czesciami ramion 17, 18 jest umieszczona sprezyna 20. Ddlne czesci ramion sa ku sobie zagiete i w polozeniu zamknietym zawiesia tworza gniazdo dla sworznia 16 zaczepu 11 lub 12. Zagiete konce dolnych czesci ramion maja na powierzchni zewnetrznej, wzgledem tworzonego przez nie gniazda, sciecia,tworzace odwrócona litere „V". Umozliwiaja one latwe wprowadzenie sworznia 16 zaczepu do gniazda zawiesia.' Dla dodatkowego zabezpieczenia przed ewentualnym samoczynnym wypadnieciem przegrody 7 z zawiesi 14 -~ lub 15"f*rzewidziano w scianie chodnika 1 cztery kolki oporowe 21 wciskane lub wyjmowane ze sciany przy opuszczaniu przegrody.Taka konstrukqa, umozliwia w razie potrzeby opuszczenie przegrody na kazde z odrzwi 4 lub 5, przy czym umieszczona z jednej tylko strony przegrody 7 uszczelka 22 korzystnie wspólpracuje z odrzwiami w wyniku naplywajacej wody, która dociska przegrode do odrzwi. PL PL