PL78609B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.08.1975 KI. 29b,5/04 MKP D06m 13/16 CZYTELNIA Urzedu Mulowego 4 LKfrtl Twórcy wynalazku: Stanislaw Ropuszynski, Halina Nowak, Józefa Homa Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Srodek pomocniczy do wykanczania wlókien syntetycznych i Przedmiotem wynalazku jest srodek pomocniczy do wykanczania wlókien syntetycznych, stosowa¬ ny w przemysle wlókienniczym.Znany srodek pomocniczy do wykanczania wló¬ kien syntetycznych zawiera parcjalne glicerydy kwasów tluszczowych, z przewazajaca iloscia kwa¬ su oleinowego, oraz polioksypropylenoglikoil, oksy- propylenowe pochodne parcjalnych glicerydów kwa¬ sów tluszczowych, wolne kwasy tluszczowe, glice¬ ryne i minimalne ilosci wody.Znany srodek jest mieszanina kilku oddzielnie otrzymywanych skladników, reprezentujacych soba rózne grupy zwiazków chemicznych. Wytwarzanie tego srodka jest klopotliwe i czasochlonne.Celem wynalazku jest otrzymywanie jednorodne¬ go pod wzgledem chemicznym preparatu, a zagad¬ nieniem technicznym jest opracowanie jakosciowe¬ go skladu srodka pomocniczego do wykanczania wlókien syntetycznych.Zagadnienie to zostalo rozwiazane przez wytwo¬ rzenie srodka pomocniczego do wykanczania wló¬ kien syntetycznych zlozonego z oksyetylenowych lub oksypropylenowych pochodnych monoglicery¬ dów kwasów oleju rycynowego lub oliwkowego, zawierajacych od 1 do 50 grup oksyetylenowych lub oksypropylenowych, w przeliczeniu na 1 mol monoglicerydu.Zasadnicza korzyscia techniczna srodka pomocni¬ czego do wykanczania wlókien syntetycznych we¬ dlug wynalazku jest prosty sposób jego otrzymy- 15 20 wania z surowców latwo dostepnych. Srodek we¬ dlug wynalazku spelnia wymagania stawiane przez przemysl wlókienniczy, bez dodatków innych zwiazków.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach ilustrujacych wytwarzanie srodka pomoc¬ niczego do wykanczania wlókien sztucznych.Przyklad I. 110,4 g gliceryny, 369,2 g oleju rycynowego i 0,68 g NaOH mieszajac ogrzewa sie w kolbie okraglodennej w ciagu 1,5 godziny do temperatury 230°C, w której mieszanine reakcyjna utrzymuje sie przez 2 godziny. Produkt reakcji przelewa sie do rozdzielacza i oddziela nieprzerea- gowana gliceryne jako warstwe dolna. Otrzymana mieszanine monoglicerydów poddaje sie nastepnie procesowi oksyetylenowania. W tym celu 250 g tej mieszaniny w obecnosci 1,25 g NaOH zadaje sie w autoklawie 312 ml tlenku etylenu w temperaturze 150°C, pod cisnieniem 2 atn w ciagu 4,5 godziny.Otrzymana mieszanina oksyetylenowych pochod¬ nych monoglicerydów kwasów oleju rycynowego, zawierajaca 9 grup oksyetylenowych w przeliczeniu na 1 mol monoglicerydu, stanowi gotowy srodek po¬ mocniczy do wykanczania wlókien syntetycznych.Otrzymany produkt jest jasnobrazowa ciecza, któ¬ rej liczba jodowa wynosi 29,6, liczba zmydlania 63,7, liczba hydroksylowa 249,7, a lepkosc w tem¬ peraturze 30°C E = 31,64.Przyklad II. W sposób analogiczny jak w przykladzie I otrzymuje sie mieszanine monoglice- 78 6097S6Wl 3 rydów kwasów oleju rycynowego. 221,4 g tej mie¬ szaniny w obecnosci 1,1 g NaOH zadaje sie 377 ml tlenku propylenu w temperaturze i pod cisnieniem jak w przykladzie I, w ciagu 4,5 godziny. Otrzy¬ mana mieszanina oksypropylenowych pochodnych monoglicerydów kwasów oleju rycynowego zawiera 9 grup oksypropylenowych w przeliczeniu na 1 mol monoglicerydu i stanowi gotowy produkt, stosowa¬ ny do wykanczania wlókien syntetycznych. Otrzy¬ many produkt jest jasno-brazowa ciecza o naste¬ pujacych wlasnosciach: liczba jodowa 27,1, liczba zmydlania 68,6, liczba hydroksylowa 228,5, lepkosc w temperaturze 36°C E= 36,15.Przyklad III. 440,6 g oleju oliwkowego, 368 g gliceryny i 0,66 g wodorotlenku sodowego pod¬ daje sie reakcji w sposób podany w przykladzie I, w celu otrzymania monoglicerydów. Nastepnie pro¬ wadzi sie proces oksyetylenowania w sposób ana¬ logiczny jak w przykladzie I, stosujac 355 g mie¬ szaniny monoglicerydów, 105 ml tlenku etylenu i 4 0,53 g wodorotlenku sodowego. Czas oksyetyleno¬ wania wynosi 1,5 godziny. Otrzymana mieszanina oksyetylenowych pochodnych monoglicerydów kwa¬ sów oleju oliwkowego zawiera 2 grupy oksyetyle- 5 nowe w przeliczeniu na 1 mol monoglicerydu i sta¬ nowi gotowy srodek pomocniczy do wykanczania wlókien syntetycznych. Otrzymany produkt jest jasndbrazowa ciecza o nastepujacych wlasnosciach: liczba jodowa 59,5, liczba zmydlania 114,8, liczba hydroksylowa 247,5, lepkosc w temperaturze 30°C E = 17,2. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek pomocniczy do wykanczania wlókien syn¬ tetycznych, znamienny tym, ze stanowia go oksy- etylenowe lub oksypropylenowe pochodne monogli¬ cerydów kwasów oleju rycynowego lub oliwkowe¬ go, zawierajace od 1 do 50 grup oksyetylenowych lub oksypropylenowych, w przeliczeniu na 1 mol monoglicerydu. 15 PZG w Pab., zam. 1006-75, nakl. 115+20 egz. Cena 10 zl PL PL