Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 08.09.1975 78285 KI. 21d2, 23/02/ MKPH02p3/22 Twórcy wynalazku: Mieczyslaw Solarski, Boleslaw Czabanski, Wlodzimierz Jankowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Jarocinska Fabryka Obrabiarek Przedsiebiorstwo Panstwowe, Jarocin (Polska) Uklad do hamowania silników asynchronicznych Przedmiotem wynalazku sa uklady do hamowania silników asynchronicznych w obrabiarkach i innych urzadzeniach mechanicznych z zastosowaniem kondensatorów elektrolitycznych.Dotychczas znane sa i stosowane uklady do hamowania silników asynchronicznych polegajace na zastoso¬ waniu kondensatorów papierowych. Najczesciej jednak hamowanie silników asynchronicznych odbywa sie przeciwpradem, pradem stalym (dynamiczne), dwupradowo.Wada stosowania kondensatorów papierowych jest duza powierzchnia jaka zajmuja bloki kondensatorów polaczone w celu uzyskania duzych pojemnosci. Natomiast pozostalych sposobów hamowania uzywanie drogich i niewygodnych przekazników czasowych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszych niedogodnosci przez zastosowanie ukladów z konden¬ satorami elektrolitycznymi do wyhamowania zespolów kinematycznych z silnikami asynchronicznymi.Cel ten osiagnieto poprzez zastosowanie ukladu, w którym do zacisków silnika asynchronicznego pod¬ laczony jest poprzez stycznik blok kondensatorów elektrolitycznych.Bieguny dodatnie kondensatorów elektrolitycznych polaczone sa miedzy soba w trójkat, a ujemne poprzez stycznik do zacisków silnika. W przypadku kiedy uklad napedowy posiada duzy moment zamachowy do opisanego powyzej ukladu dolacza sie drugi stopien hamowania oporowy lub dynamiczny.Uklady wedlug wynalazku pozwalaja na wyeliminowanie drogich i niewygodnych przekazników czaso¬ wych, a w stosunku do hamowania dwupradowego eliminuja nieprzyjemne efekty akustyczne, poza tym calosc ukladu jest duzo mniejsza od dotychczas stosowanych.Przedmiotem wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat obwodów glównych ukladu, fig. 2 przedstawia odmiane ukladu hamowania dwustopniowego, w którym pierwszy stopien jest kondensatorowy, a drugi oporowy, fig. 3 przedstawia kolejna odmiane ukladu hamowania dwustopniowegp, w którym pierwszy stopien jest kondensatorowy, a drugi dynamiczny. W przedstawionym na fig. 1 schemacie ukladu do zacisków silnika asynchronicznego podlaczone sa dwa styczniki lSi2S, przy czym stycznik 1S zalacza silnik do sieci trójfazowej, a stycznik 2S laczy bieguny ujemne kondensatorów 1C z zaciskami silnika asynchronicznego, przy czym bieguny dodatnie kondensatorów elektrolitycznych 1C polaczone sa miedzy soba w trójkat.2 78 285 Odmiana ukladu wedlug fig. 2 oprócz ukladu przedstawionego na fig. 1 zawiera stycznik 3S, który zalacza uklad rezystorów IR polaczonych w trójkat do zacisków stycznika 2S — tych samych, do których przylaczony jest blok kondensatorów. Fig. 3 przedstawia kolejna odmiane ukladu, w którym oprócz ukladu przedstawionego na fig. 1 zawiera stycznik 3S podlaczajacy do zacisków silnika asynchronicznego zródlo pradu stalego.Dzialanie ukladów bedacych przedmiotem wynalazku jest opisane ponizej. Po przycisnieciu przycisku „start" nie pokazanego na schemacie stycznik 1S podtrzymuje sie wlasnym stykiem i silnik asynchroniczny wraz z ukladem kinematycznym znajduje sie w ruchu.Z chwila nacisniecia na przycisk wylaczajacy „stop" zerwane jest podtrzymywanie stycznika, a tym samym silnik asynchroniczny odlaczony jest od sieci trójfazowej, równoczesnie jest zalaczany stycznik 2S, który laczy silnik z blokiem kondensatorów elektrolitycznych, co powoduje, ze nastepuje proces wzbudzania sie i silnik asynchroniczny zaczyna pracowac jako pradnica z ujemnym poslizgiem wzgledem pola wytworzonego w obwo¬ dzie drgan (uzwojenie stojana, przylaczona pojemnosc) pradami malej czestotliwosci. Im wieksza jest wartosc poczatkowa ujemnego poslizgu, tym wiekszy jest moment hamowania.Dzialanie odmiany ukladu wedlug fig. 2 rózni sie tym od wyzej opisanego, ze po zalaczeniu stycznika 2S i wzbudzeniu sie maszyny asynchronicznej zalaczany jest stycznik 3S, który dolaczy do zacisków wzbudzonej maszyny uklad rezystorów IR — co powoduje wytworzenie dodatkowego momentu hamujacego. Dzialanie kolejnej odmiany ukladu wedlug fig. 3 rózni sie tym od ukladu wedlug fig. 2, ze stycznik 3S nie zalacza do zacisków silnika rezystorów IR, lecz po ustaniu hamowania kondensatorowego podlacza do zacisków silnika zródlo pradu stalego — powodujac hamowanie dynamiczne na drugim stopniu. PL PL