PL77148B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.02.1974 Opis patentowy opublikowano: 10.09.1975 KI. 63c,19/50 MKP B60k 19/14 Twórca wynalazku: Andrzej Borkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Motoryzacji, Warszawa (Polska) Pneumatyczny silownik do sterowania skrzyni przekladniowej, zwlaszcza skrzyni przekladniowej pojazdów mechanicznych Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczny silownik do sterowania skrzyni przekladniowej, zwlaszcza skrzyni przekladniowej pojazdów me¬ chanicznych, sluzacych do zalaczania i wylacza¬ nia poszczególnych przelozen skrzyni przekladnio¬ wej przy przeprowadzaniu badan na stanowisku badawczym lub w czasie przeprowadzania badan drogowych.Znane pneumatyczne silowniki do sterowania skrzyni przekladniowej skladaja sie z cylindra oraz umieszczonego w nim tloka o regulowanym skoku.Wada znanych pneumatycznych silowników jest to, ze po wlaczeniu kazdego przelozenia, tlok nie zmienia swojego polozenia i uniemozliwia samo¬ czynne wylaczenie przelozenia w czasie przeprowa¬ dzania badan. Jest to wada, która nie pozwala na stwierdzenie prawidlowej pracy zamków skrzyni przekladniowej, a zwlaszcza czy w czasie pracy po¬ szczególne przelozenia nie maja tendencji do sa¬ moczynnego wylaczania sie.Celem wynalazku jest opracowanie takiego silo¬ wnika pneumatycznego, który po wlaczeniu kaz¬ dego przelozenia wycofuje sie pod dzialaniem sprezyn, tak ze istnieje mozliwosc samoczynnego rozlaczenia przelozenia w czasie pracy skrzyni przekladniowej. Ma to zasadnicze znaczenie przy badaniach skrzyni przekladniowej, zwlaszcza nie¬ zawodnosci zalaczenia poszczególnych przelozen. 25 30 Cel ten osiagnieto zgodnie z wynalazkiem przez wyposazenie pneumatycznego silownika w cylinder pomocniczy z tlokiem pomocniczym, wewnatrz którego znajduje sie sprezyna powrotna, przy czym cylinder pomocniczy jest umieszczony bezposre¬ dnio za cylindrem silownika, tak ze tloczysko jego tloka przechodzi przez cylinder pomocniczy, tlok pomocniczy i sprezyne powrotna i znajduje sie w osi ich symetrii. Takie uksztaltowanie jest mo¬ zliwe dzieki temu, ze tlok pomocniczy ma postac cylindra o dwóch srednicach zewnetrznych, z któ¬ rych mniejsza styka sie z pokrywa i lacznikiem, a wieksza z srednica wewnetrzna cylindra po¬ mocniczego. Dno cylindra pomocniczego jest rów¬ noczesnie dnem cylindra silownika.Powierzchnie tloka pomocniczego, na które dzia¬ la sprezone powietrze sa odpowiednio wieksze od powierzchni tloka silownika, na które dziala spre¬ zone powietrze. Uniemozliwia to przesuwanie tloka pomocniczego przez tloczysko tloka silownika w czasie jego pracy.Tloczysko tloka silownika zakonczane jest kuli¬ sa, której wyciecie jest wieksze od dlugosci suwu tloczyska w czasie zalaczania przelozenia.Pneumatyczny silownik wedlug wynalazku moze byc stosowany do sterowania skrzyni przeklad¬ niowej o dowolnej liczbie przelozen od dwóch do szesciu oraz po wprowadzeniu dodatkowego tloka — do osmiu przelozen. Eliminuje prace prowa¬ dzacego badania zwiazana z wlaczaniem i wyla- 77 1483 czaniem poszczególnych przelozen oraz umozliwia wprowadzenie automatyzacji badan Jak równiez i prowadzenia pojazdu mechanicznego.Przedmiot wynalazku Jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym 5 fig. 1 przedstawia uproszczony przekrój podluzny pneumatycznego silownika'w polozeniu neutralnym, a fig. 2 — w koncowej 'fazie wlaczania przeloze¬ nia.Tlok silownika 1 znajduje sie w cylindrze 10 silownika 2 zamknietym z jednej strony dnem cylindra silownika 3, a z drugiej strony laczni¬ kiem 4, który jest jednoczesnie dnem cylindra pomocniczego 5, zamknietego pokrywa 6. Wew¬ natrz cylindra pomocniczego 5 znajduje sie tlok 15 pomocniczy 7 ze sprezyna powrotna 8, opierajaca sie z jednej strony o podkladke o(porowa wewne¬ trzna 9 i o podkladke oporowa zewnetrzna 10.Podkladka oporowa wewnetrzna 9 opiera sie o tu¬ leje zaczepowa II unieruchomiona jednostronnie 20 0 odsadzenie znajdujace sie na tloczysku 12 tloka 1 lub o wystajace obrzeze tloka pomocniczego 5 lub opiera sie równoczesnie o tuleje zaczepowa 11 i o wystajace obrzeze tloka pomocniczego 5. Pod¬ kladka oporowa zewnetrzna 10 opiera sie o regu- 25 lator napiecia sprezyny 13, lub o regulator skoku tloka 14, lufo regulator napiecia sprezyny 13 i re¬ gulator skoku tloka 14 równoczesnie. Re¬ gulator napiecia sprezyny 13 jest polaczony za pomoca gwintu z cylindrem pomocniczym 5, 30 a regulator skoku tloka 14 jest polaczony za po¬ moca gwintu z tlokiem silownika 1. Ogranicznik skoku tloka 15 jest przymocowany w sposób umozliwiajacy regulacje jego polozenia w stosun¬ ku do pokrywy 6, np. za pomoca srub 16 z na- 35 kretkami 17.Kulasa 18 jest zamocowana do tloczyska 12 w sposób umozliwiajacy regulacje jej polozenia wzdluz osi tloczyska 12 np. za pomoca polacze¬ nia gwintowego zabezpieczongo przed odkreca- 40 niem.Tlok silownika 1 w polozeniu A tloka sprezyny 7, ma trzy polozenia: zalaczania Az, neutralne Ab i wylaczania Aw oraz równiez trzy polozenia w po¬ lozeniu B tloka sprezyny 7, a mianowicie: wyla- 45 czania Bw, neutralne Bo i zalaczania Bz.Doprowadzone do cylindra silownika 2 przez otwór w dnie cylindra silownika 3 sprezone po¬ wietrze przesuwa tlok silownika 1 w lewo zgo¬ dnie ze strzalka pokazana na fig 2, z polozenia 50 neutralnego Ao do polozenia zalaczania Az, co powoduje wlaczenie przelozenia. Po wypuszczeniu powietrza z cylindra silownika 2, sprezyna po¬ wrotna 8 wycofuje w polozenie neutralne Ao tlok silownika 1, którego tloczysko 12 zakonczone jest 55 kulisa 18 umozliwiaaaca wylaczenie przelozenia.Poniewaz przelozenie w czasie przeprowadzania badania nie Jest przytrzymywane, moze zawsze samoczynnie sie wylaczyc.W celu wylaczenia przelozenia, tak zwane wy- eo laczenie obiegu na luz", do drugiej czesci cylindra silownika! fc, przez lacznik 4 doprowadza sie sprezone powietrze, które przesuwa tlok silownika 1 z po¬ lozenia neutralnego Ao do polozenia wylaczania Aw. Po wypuszczeniu sprezonego powietrza, spre- 65 4 zyna powrotna 8 ponownie ustawia tlok silownika 1 w polozenie neutralne Ao.Wlaczanie nastepnego przelozenia nastepuje przez wpuszczenie powietrza do cylindra pomo¬ cniczego 5 przez otwór w pokrywie 6, co powo¬ duje przesuniecie tloka pomocniczego 7 z poloze¬ nia A do polozenia B i utrzymanie go w tym po¬ lozeniu. (Równoczesnie sprezyna powrotna 8 prze¬ suwa tlok silownika 1 w polozenie neutralne Bo.W czasie przesuwu tloka silownika 1 po prawej i lewej jego stronie powinno byc cisnienie atmo¬ sferyczne.W podany sposób, otrzymuje sie dwa suwy ro¬ bocze tloka 1 wlaczajacy i wylaczajacy dwa prze¬ lozenia, po których zawsze nastepuje wycofanie tloka silownika 1 w polozenie neutralne Ao lub Bo.Uzyskanie polozenia wylaczenia Bw i polozenia wlaczenie Bz przez tlok silownika 1 przy po¬ lozeniu tloka pomocniczego 5 w polozeniu B, od¬ bywa sie w sposób analogiczny jak przy polozeniu tloka pomocniczego 5 w polozeniu A.Tlok silownika 1 przesuwa sie w cylindrze silownika 2 od dna cylindra silownika 3 do la¬ cznika 4, co powoduje wlaczenie odpowiedniego przelozenia w skrzyni przekladniowej.Tlok sprezyny 7 moze przesuwac sie od laczni¬ ka 4 do pokrywy 6. Wielkosci skoku tloka silo¬ wnika 1 i skoku tloka sprezyny 7 sa uzaleznione od konstrukcji skrzyni przekladniowej.Regulacje skoku tloka sprezyny 7, to jest jego polozenia A dokonuje sie przez przesuniecie ogranicznika skoku tloka 15 za pomoca srub 16 i nakretek 17. Polozenia B tloka sprezyny 7 nie jest zmienne poniewaz tlok sprezyny 7 w poloze¬ niu B opiera sie zawsze o lacznik 4.Regulacje skoku tloka silownika 1, to jest jego polozen Az, Aw, Bw i Bz dokonuje sie przez po¬ krecenie regulatorem napiecia sprezyny 13 i regu¬ latorem skoku tloka 14.Aby uniknac zmiany polozenia tloka sprezyny 7 w czasie przesuwania sie tloka silownika 1, po¬ wierzchnia tloka sprezyny 7 jest odpowiednio wie¬ ksza od powierzchni tloka silownika 1. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Pneumatyczny silownik do sterowania skrzy¬ ni przekladniowej, zwlaszcza skrzyni przekladnio¬ wej pojazdów mechanicznych, skladajacy sie cy¬ lindra oraz umieszczonego w nim tloka dwustron¬ nego dzialania, znamienny tym, ze jest wyposazo¬ ny w cylinder pomocniczy <5) z tlokiem pomocni¬ czym (7) dwustronnego dzialania, wewnatrz któ¬ rego znajduje sie sprezyna powrotna <8) przy czym cylinder pomocniczy (5) jest umieszczony 'bezpo¬ srednio za cylindrem silownika (2), a tloczysko (12) tloka silownika (1) przechodzi przez cylinder pomocniczy (5), tlok pomocniczy (7) i sprezyne powrotna (8) i znajduje sie w osi ich symetrii.

2. Pneumatyczny silownik wedlug zastrz. 1 zna¬ mienny tym, ze sprezyna powrotna (8) opiera sie przez podkladke oporowa wewnetrzna (9) o tule¬ je zaczepowa (11) unieruchomiona jednostronnie77 148 o odsadzenie znajdujace sie na tloczysku (12) oraz o wystajace obrzeze tloka pomocniczego (7), na¬ tomiast z drugiej strony sprezyna powrotna (8) opiera sie o podkladke oporowa zewnetrzna 10 wspólpracujaca z regulatorem napiecia sprezyny (13) i z regulatorem skoku tloka (14).

3. Pneumatyczny silownik wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze tlok pomocniczy (7) ma postac cylindra o dwóch srednicach zewnetrznych, przy czym srednica mniejsza tldka [pomocniczego (7) sty¬ ka sie z lacznikiem <4) i z pokrywa (6), a srednica wieksza styka sie ze srednica wewnetrzna cylindra pomocniczego i(5). 6

4. Pneumatyczny silownik wedlug zastrz. 1 i 3 znamienny tym, ze kazda z powierzchni tloka po¬ mocniczego (7) na które dziala sprezone powietrze doprowadzane przez otwory w pokrywie (6) lub laczniku (4) jest wieksza od kazdej z powierzchni tloka silownika (1), na które dziala sprezone po¬ wietrze doprowadzane przez otwory w laczniku (4) lub w dnie cylindra silownika (3).

5. Pneumatyczny silownik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze ma tloczysko (12) zakonczone kulisa <18), przy czym wyciecie w kulisie (18) jest dluzsze od suwu tloczyska (12) zalaczajacego prze¬ lozenie. Fi$2 PL PL