Uprawniony z patentu: ALCO Bauzubehorgesellschaft mbH & Co, Gos- lar/Harz (Republika Federalna Niemiec) Sposób wytwarzania profilowych ram metalowych, zwlaszcza do drzwi i okien oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia profilowych ram metalowych, zwlaszcza do drzwi i okien, wykonywanych z ukosnie przycie¬ tych profili drazonych lub z profili w ksztalcie li¬ tery U, przy czym w narozach ramy, w pustej przestrzeni ksztaltowej zostaja osadzone narozniki, które na plaszczyznie kazdego ramienia posiadaja poprzeczne rowki w ksztalcie litery V, przy czym drazone profile sa wsuwane na narozniki tak gle¬ boko, az nastapi zetkniecie powierzchni czolowych profilów, po czym nastepuje wytloczenie zaglebien w profilach w miejscach styku z rowkami w na¬ roznikach co zapewnia trwale polacizenie -naroza oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Rowki w ramach, wykonane znanymi sposoba¬ mi znajduja sie na wewnetrznych powierzchniach ramion naroznika, a wytlaczane w profilach zagle¬ bienia maja ksztalt czasz kulistych, wtlaczanych wspólosiowo do rowków w ramionach naroznika.Takie polaczenie narozników ogranicza sie do za¬ mocowania profilów w -narozach ramy i dlatego pod wzgledem wytrzymalosciowym jest to rozwia¬ zanie niezadawalajace.Celem wynalazku jest ulepszenie sposobu wy¬ twarzania profilowych ram metalowych powszech¬ nego zastosowania, który pozwoli na podniesienie wytrzymalosci polaczen w narozach ramy, zapewni uproszczone prowadzenie procesu oraz stworzy konstrukcje urzadzenia dla prowadzenia tego pro¬ cesu. 15 25 30 Zadanie wedlug wynalazku zostalo rozwiazane dzieki temu, ze narozniki posiadaja rowki na zew¬ netrznych plaszczyznach ramion, drazone profile ramy sa wsuwane na narozniki tak gleboko do¬ póki nie nastapi zetkniecie sie skosnie odcietych czól profilów, po czym tak zmontowane naroze zo¬ staje nalozone wewnetrznymi powierzchniami na plyte oporowa urzadzenia, które na plaszczyznach przylegania do naroza posiada wystajace nasady stozkowe, a stemple urzadzenia do wytlaczania po¬ siadaja przynajmniej jedna skosnie nachylona plaszczyzne, nachylone odpowiednio do boku row¬ ka w narozniku, przy czym plaszczyzna stempla jest przesunieta wzgledem rowka w narozniku od 1 do 2 mm. Stemple wytlaczaja równoczesnie wszystkie zaglebienia w profilach naroza ramy.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku sklada sies z plyty oporowej z dwoma plasz¬ czyznami oporowymi, przy czym kat miedzy tymi plaszczyznami odpowiada katowi naroza ramy. Na kazdej plaszczyznie oporowej znajduje sie przynaj¬ mniej jedna nasadka stozkowa, która wystaje nad plaszczyzne oporowa na wysokosc od 1 do 2 mm, a stemple do wytlaczania wglebien w profilach po¬ siadaja przynajmniej na jednym boku od strony naroza, skosnie 'usytuowana plaszczyzne, która jest przesunieta od 1—2 mm wzgledem rowka w ra¬ mionach naroznika, przy czym wzgledem kazdej plaszczyzny oporowej jest zamontowany przynaj¬ mniej jeden stempel do wytlaczania, usytuowany 763283 76328 4 pionowo wzgledem plaszczyzny oprowej i -posiada¬ jacy odpowiedni naped. W przypadku zastosowania kilku, równomiernie rozstawionych stempli w jed¬ nej plaszczyznie, zostaja one polaczone w jedna jednostke i sa uruchamiane za pomoca jednego napedu.Rozwiazanie wedlug wynalazku przedstawione jest na przykladzie wykonania na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia naroze ramy wedlug wy¬ nalazku, fig. 2—4 naroznik w trzech rzutach, fig. 5 — urzadzenie do wykonywania narozy wedlug fig. 1, fig. 6 — przekrój urzadzenia z fig. 5 wzdluz linii VI—VI.Fig. 1 przedstawia naroze ramy, które stanowi fragment konstrukcji ramy skrzydla okiennego, drzwi lub innego urzadzenia. Skosnie odciete konce profilów 2 i 4 zostaja polaczone w narozu ramy przy pomocy naroznika 6. Naroznik 6 w przedsta¬ wionym rozwiazaniu jest wykonany w formie od¬ lewu pelnego, którego ramiona wchodza do ksztal¬ towych wystepów w profilach ramy 2 i 4. Zwykle profile maja ksztalt prowadnic, elementów rowko¬ wanych lub inne tym podobne ksztalty. Ne zew¬ netrznych bokach 8 ramion naroznika znajduja sie poprzeczne V-rowki 10, które sa rozmieszczone w ten sposób jak to przedstawiaja fig. 3 i 4, przy czym rowki przechodza przez czesc szerokosci ra¬ mion narozników. Kat wierzcholkowy rowka w przedstawionym rozwiazaniu wynosi 90°. Mozli¬ we jest zastosowanie rowków o innych katach wierzcholkowych. Waznym jest, zeby powierzchnia 12 rowka byla odpowiednio nachylona wzgledem kata wierzcholkowego naroznika.W sciankach profilów 2 i 4 zostaja wytloczone wgniecenia 14, które posiadaja ksztalt rowków 10, a wytloczone karby wchodza do tych rowków, przy czym wazne jest to, zeby powierzchnia 12 rowka i powierzchnia 14 wytloczonego karbu byly wzgle¬ dem siebie równolegle.Glówna cecha wynalazku jest to, ze karby 14 wytloczone na profilach ramy sa przesuniete w stosunku do rowków 10 na ramionach naroznika, wzgledem wierzcholka naroznika. To przesuniecie jest rzedu wielkosci 1 do 2 mim i na rysunku jest przedstawione jako odleglosc X osi stempla 16 do wytlaczania od osi symetrii 18 rowka 10. Dzieki temu przesunieciu po wytloczeniu karbów powsta¬ je naprezenie dzialajace na powierzchnie 12 row¬ ka, podczas gdy przeciwlegly boik rowka nie styka sie z wytloczonym karbem, co zostalo pokazane na rysunku. Narozniki na ramionach moga miec otwo¬ ry 20, które sluza do zamocowania zawias lub in¬ nych okuc.Laczenie narozy ramy jest pokazane na fig. 5 i 6. Przedstawione na fig. 5 i 6 urzadzenie sklada sie ze stalej podpory 22, która posiada dwie po¬ wierzchnie oporowe 24 i 26 usytuowane wzgledem siebie pod katem a, który odpowiada katowi w narozu ramy, a w przedstawionym rozwiazaniu wynosi 90°. W podporze 22 sa zamontowane, nie przedstawione na rysunku, nastawne nasadki stoz¬ kowe 28, które wystaja nad powierzchnie oporowe 24 i 26, przy czym odleglosc h wynosi od 1 do 2 mm.' Przed podpora 22 znajduje sie powierzchnia sty¬ kowa 32. W podporze mozna wykonac rowki 30, sluzace do wkladania wystajacych listew przy la¬ czeniu naroza. Naprzeciw powierzchni oporowych 24 i 2G sa zamontowane stemple 16 do przetlacza¬ nia, a w rozwiazaniu przedstawionym na rysunku po dwa stemple wzgledem kazdej powierzchni oporowej, które sa polaczone miedzy soba i poru¬ szaja sie w plaszczyznie pionowej w stosunku do powierzchni oporowej. Stemple do wytlaczania maja wspólny naped, a w rozwiazaniu przedstawio¬ nym na rysunku sa zamocowane za pomoca plyty nosnej 34 do tloka 36 silownika 38 hydrauliczne¬ go lub pneumatycznego.Do plyty nosnej 34 moze byc dodatkowo przy¬ mocowana listwa oporowa 40.Przy wykonywaniu naroza ramy naroznik 6 zo¬ staje wsuniety do profilów ramy 2 i 4, które sty¬ kaja sie skosnie odcietymi powierzchniami czolo¬ wymi, przy czym korzystne jest wprowadzenie ma¬ terialu uszczelniajacego w postaci plynnej lub pa¬ sty miedzy powierzchnie przekroju, a w szczegól¬ nosci miedzy zewnetrzne obrzeza powierzchni prze¬ kroju ramy. Zlozone naroze ramy zostaje polozone na powierzchnie stykowa 32, a wewnetrzny bok profilu ramy przylega do nasadki stozkowej 28.Nasadki stozkowe sa tak usytuowane, ze leza na¬ przeciw rowków 10 w narozniku 6. Sa mozliwe takze inne rozwiazania.Jak pofkazano na fig. 5, stempel do wytlaczania 16 jest tak zmontowany, ze jest przesuniety o od¬ cinek X wzgledem osi rowka 10 od naroza ramy, przy czym wielkosc tego przesuniecia wynosi od 1 do 2 mm.Czola stempli do wytlaczania maja ksztalt po¬ wierzchni skosnej, przy czym jest wazne aby po¬ wierzchnia skosna 17 od strony naroza miala kat nachylenia równy katowi powierzchni 12 rowka 10 na narozniku 6. W celu wyeliminowania nadcina- nia profilów ramy przez stemple do wytlaczania, wierzcholki stempla zostaly odpowiednio sfazowane, co zostalo przedstawione na fig. 6.Po' zalozeniu naroza ramy do urzadzenia w spo¬ sób wyzej opisany, napedy uruchamiaja polaczone pary stempli 16 i 16', przy czym obydwie pary po¬ ruszaja sie równoczesnie w kierunku powierzchni oporowych. W wyniku tej operacji w profilach ramy zostaja wytloczone zaglebienia, które sa po¬ kazane na fig. 1. Poniewaz stemple sa przesuniete wzgledem rowków w ramionach naroznika o wiel¬ kosc X, odksztalcony material profilów ramy uklada sie na skosnej powierzchni 12 rowka 10.Wskutek tego nie na obydwu ramionach naroznika powstaje sila dzialajaca w kierunku strzalki a, a wiec naroznik zostaje nieznacznie przesuniety . w glab profilów ramy w kierunku strzalki a.W wyniku tego przesuniecia uzyskuje sie duzy do¬ cisk powierzchni czolowych profilów ramy w na¬ rozu.W trakcie procesu wytlaczania na przeciwlegle sciany profilów 2 i 4 naciskaja nasadki stozkowe, co stanowi zabezpieczenie przed przesuwaniem sie profilów ramy. Kiedy w narozu ramy wytworzy sie wystarczajacy docisk, to wtedy nastepuje na¬ stepna faza procesu laczenia, polegajaca na tym, 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6076328 5 6 ze stemple dociskaja naroze do nasadek stozko¬ wych 18, przy 'czym ruch wzgledny trwa do mo¬ mentu oparcia sie profilów 2 i 4 o powierzchnie oporowe 24 i 26 i dlatego wglebienia zostaja wy¬ konane przy pelnym nacisku stempli.Ruch wzgledny jest mozliwy, gdyz na nasadki stozkowe 28 jest wywierane bardzo duze cisnienie i dlatego material profilów zostaje wgnieciony.Opór dla ruchu materialu jaki przeciwstawiaja na¬ sadki stozkowe 28 jest latwy do obliczenia i mozna z duza dokladnoscia ustalic nacisk na naroze, co pozwala na odpowiednie uksztaltowanie na dobór wysokosci i ilosci nasadek stozkowych 28.Polozenie jakie zajmuje naroze ramy po wyko¬ naniu polaczenia jest przedstawione na fig. 5 za pomoca linii przerywanej. Dla uzyskania lepszej przejrzystosci i jasnosci na rysunku, wysokosc na¬ sadek stozkowych 28 zostala pokazana przesadnie na fig. 5 i 6.Na fig. 4 i 5 przedstawiono naped stempli do wytlaczania w formie silownika hydraulicznego, przy czyim dla stempli 16 sa przewidziane iden¬ tyczne napedy. Moga byc wykorzystywane takze napedy innego rodzaju, na przyklad napedy me¬ chaniczne. Wazne jest aby stemple do wytlaczania byly uruchamiane równoczesnie.Listwa oporowa 40 przedstawiona na fig. 6 slu¬ zy jako podpora profilów przy wytlaczaniu oraz zabezpiecza konstrukcje ramy przed zwichrowa¬ niem podczas procesu wytlaczania. PL PL