Uprawniony z patentu: Hoechst Aktiengesellschaft, Frankfurt/Main (Re¬ publika Federalna Niemiec) Sposób przewijania materialu tasmowego Przedmiotem wynalazku jest sposób przewijania materialu tasmowego obejmujacy równiez wyjmo¬ wanie wytworzonych rolek z urzadzenia zwijajace¬ go. Obok prostego przewijania chodzi zwlaszcza o wytwarzanie równoczesnie wielu rolek w przewi¬ jarkach z przekrawaniem.Znane sa sposoby nawijania i odwij ania materialu tasmowego w oddzielnych agregatach jak równiez w oddzielnych maszynach do przewijania na przy¬ klad w przewijarkach, w których tasma jest odwi- jana z jednej rolki i nawijana na druga napedzana rolke, przy czym pomiedzy obiema rolkami usytuo¬ wane jest jedno lub wiecej stanowisk obróbki tasmy.Obróbka taka jest przeprowadzana przykladowo jako obcinanie brzegów, rozcinanie tasmy, drukowa¬ nie, powlekanie, wytlaczanie i podobne.Do tych znanych sposobów przewijania materialu tasmowego stosuje sie znane urzadzenia z obustron¬ nie ulozyskowanymii osiami rolek, przy czym przy zakladaniu rolki zdawczej i wyjmowaniu gotowej rolki odpowiednie osie rolek sa wyciagane z urza¬ dzenia.Wada tych znanych sposobów i urzadzen do ich stosowania jest to, ze zakladanie rolek zdawczych i wyjmowanie rolek gotowych o stosunkowo malej srednicy, dokonuje sie recznie, a do zakladania i wyjmowania rolek o duzej srednicy, dla których potrzebne sa odpowiednie ciezsze osie, dokonuje sie za pomoca dzwigów. 30 Wada tych znanych sposobów i urzadzen do sto¬ sowania tych sposobów jest równiez to, ze trzeba ciagle wkladac i wTyjmowac rolki wraz z osiami.Znane sa równiez sposoby przewijania materialu tasmowego niewymagajace ciaglego wkladania i wyjmowania rolek oraz urzadzenia do stosowania tych sposobów, w których osie rolek sa ulozysko- wTane jednostronnie, przy czym rolki sa nakladane i zdejmowane z jednego boku. Zasadnicza wada przy bocznym zakladaniu i zdejmowaniu rolki jest to, ze zwlaszcza w przypadku ciezkich rolek ko¬ nieczne jest stosowanie urzadzen podpierajacych.Takie urzadzenia podpierajace, na przyklad pod¬ nosniki, musza byc wprowadzane w rolke, z duza dokladnoscia, gdyz w przeciwnym przypadku rolka moze zostac uszkodzona, na przyklad od strony czolowej. Takie wspóldzialanie osi rolki, rolki i urzadzenia podpierajacego jest mozliwe do zreali¬ zowania jedynie za pomoca kosztownych srodków technicznych. Ponadto przy rozdzielaniu poprzecz¬ nym rolki, gdy konieczne jest uchwycenie z boku wielu rolek, dla kazdej takiej rolki potrzebne jest oddzielne urzadzenie podpierajace. Dalsza istotna wada wynika ze sztywnego ukladu osi rolek, co powoduje duze zapotrzebowanie powierzchni po¬ mieszczenia produkcyjnego, poniewaz dla zakladania bocznego konieczna jest dodatkowa powierzchnia o szerokosci równej przynajmniej szerokosci rolki zdawczej.Znane sa równiez sposoby przewijania materialu 7595775957 tasmowego i urzadzenia do ich stosowania pozwa¬ lajace na Tównoczesne wykonywanie rozdzielania szerokiej tasmy na wiele wezszych tasm, które sa nastepnie nawijane na oddzielnych osiach. Stosowa¬ ne sa przy tym równiez osie rolek ulozyskowane obustronnie, ale ze wzgledu na trudne wkladanie i wyjmowanie rolek zdawczych i rolek gotowych wystepuja ,te samie wady co w innych znanych spo¬ sobach wyzej opisanych.Znane sa takze sposoby i urzadzenia do przewija¬ nia materialu tasmowego pozwalajace na równo¬ czesne dokonywanie rozdzielenia szerokiej tasmy na wiele wezszych tasm, które sa nastepnie nawi¬ jane na oddzielnych osiach eliminujace wady wyzej opisanych sposobów i urzadzen. Urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu jest wyposazone w osie rolek promieniowo wychylne. Wada tych urzadzen jest to, ze kosztowne jest ich wykonanie oraz duzy cie¬ zar osd rolek i sklonnosc ich do uszkodzen. Wada ich jest równiez duzy naklad pracy na wykonanie potrzebnego dla wychylania osi rolki otworu w lo¬ zysku kazdej osi, co ponadto zwlaszcza przy zada¬ nej obecnie zwartosci konstrukcji jest mozliwe do wykonania jedynie z duzymi trudnosciami.Inne znane rozwiazania urzadzen do rozcinania tasmy polegaja na tym, ze do ulozyskowania rolek zastosowano wychylne dzwignie, przy czym uzyska¬ ne po rozcieciu tasmy z rolki zdawczej waskie rolki sa ulozyskowane bezosiowo pomiedzy parami tych wychylnych dzwigni.Wada tego rozwiazania konstrukcyjnego polega na tym, ze ulozyskowana pomiedzy para wychyl¬ nych dzwigni rolka nie jest podparta w srodku, przez co zwlaszcza w przypadku grubych rolek mo¬ ze wystapic zwis, co powoduje zaklócenia procesu równiez przy dalszym obrabianiu rolek uzyskanych po rozcieciu.Wspólna wada wyzej opisanych znanych sposobów polega na tym, ze na skutek sztywnego ukladu i okreslonej dlugosci osi rolek w urzadzeniu wy¬ twarzane byc moga tylko okreslone formaty. Przy zmianie formatu konieczne jest wymontowanie i wmontowanie nowych osi.Oelem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ konywania jednego, a korzystnie kiUku równoczesnie przewijan materialu tasmowego oraz wyjmowania wytworzonych rolek, który jest pozbawiony wad znanych rozwiazan.Cel ten osiagnieto dzieki wynalazkowi przy zasto¬ sowaniu jednostronnie ulozyskowanych osi rolek, którego istota polega na tym, ze przynajmniej jed¬ na ulozyskowana wysuwnie w kierunku wzdluznym os rolki wysuwa sie o zadany odcinek w kierunku przewidzianego obszaru zwijania, po czym na os rolki nasuwa sie rdzen rolki i zabezpiecza sie go przed przesuwem, po czym os rolki wprowadza sie tak daleko w obszar zwijania, az polozenie rdzenia rolki pokryje sie z szerokoscia tasmy, która ma byc nan nawinieta.Cecha znamienna sposobu wedlug wynalazku po¬ lega równiez na tym, ze os rolki wprowadza sie dokladnie w obszar zwijania, dzieki czemu elimi¬ nuje sie dwukrotne przesuwanie poosiowe.Nastepna cecha znamienna sposobu wedlug wy¬ nalazku polega na tym, ze przesuwanie osi rolek dokonuje sie za pomoca znanych urzadzen, na przyklad silników, drazków przesuwajacych, szcze¬ gólnie za pomoca czesci sterowanych hydraulicznie lub pneumatycznie. 5 Inna cecha znamienna sposobu wedlug wynalazku polega na tym, ze po wysunieciu osi rolek podpie¬ ra sie ja na poczatku lub na krótko przed obszarem, na którym ma byc wsparta. Urzadzeniami podpiera¬ jacymi moga byc czesci nosne stojace i/lub pod- 10 wieszone, na przyklad zamocowane na dzwigarach póllozyska.Dalsza cecha znamienna sposobu wedlug wyna¬ lazku polega na tym, ze podparcie korzystnie prze¬ suwa sie w bok, i/lub opuszcza sie lub podnosi 15 w tym samym kierunku co osie iroiek, przy czym przesuniecie takie nastepuje przykladowo o taki sam odcinek co przesuniecie osi. Takie równoczesne przesuwanie osi rolki i urzadzenia podpierajacego jest przykladowo potrzebne przy nowej regulacji 20 polozenia rolki lub przy korekcji polozenia juz wy¬ branego. Mozliwe jest jednak przesuniecie urzadze¬ nia podpierajacego niezaleznie od przesuniecia osi rolki i odwrotnie.Przy podpieraniu rolki, czesciom sluzacym do 25 tego celu nie powinny byc stawiane przeszkody na drodze ich ruchu, aby mozna bylo te czesci prze¬ sunac korzystnie tak daleko, by mozliwe bylo zdej¬ mowanie gotowych rolek bez ruchu w bok. Wedlug innego rozwiazania urzadzenie podpierajace podnosi 30 sie lub opuszcza za pomoca znanych srodków.Osie rolek moga byc usytuowane i ulozyskowane dowolnie dopóki jest spelniony warunek ich zdol¬ nosci do przesuniec poosiowych. Jednak aby unik¬ nac zabrudzenia osi, co jest szczególnie istotne przy 35 zwijaniu cienkich tasm z tworzyw sztucznych, ko¬ rzystne jest cofanie osi rolek w polozenie wyjscio¬ we tak daleko, by znalazly sie w zamknietej oslonie poza obszarem zwijania.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie do korzy¬ lo stnego zastosowania nie tylko do zwijania rolek lecz równiez do szybkiego wyjmowania gotowych rolek po przewinieciu. Jedyna róznica jest przy tym to, ze sposób jest przeprowadzany w odwrotnej kolej¬ nosci.« Gdy przy wyjmowaniu gotowych rolek przez prze¬ suniecie powrotne osi rolek mozna podeprzec rolki na scianach odpowiedniego urzadzenia, wtedy oka¬ zuje sie w praktyce korzystne, by podparcie prze¬ widziec pomiedzy rolka a sciana czolowa lub po- 50 miedzy rolka a zastosowanym urzadzeniem podbie¬ rajacym. Korzystne jest podparcie w postaci tulei dystansowej, obracajacej sie wraz z osia, przy czym przy przesunieciu poosiowym osi rolek, tuleje dy¬ stansowe sa zabezpieczone przed odlaczeniem przez 55 przymocowanie ich do obracajacej sie czesci lozy¬ ska wsporczego. Tuleja dystansowa jest- przy tym wykonana tak, ze po nawinieciu rolki podpiera rol¬ ke podczas wciagania osi, przez co umozliwia od^ dzielenie osi od rolki. Unika sie przez to uszkodzen 60 powierzchni czolowych przy wyjmowaniu rolki.Sposób wedlug wynalazku jest przykladowo obja¬ sniony na podstawie rysunku, na którym fig. 1—5 przedstawiaja schematycznie poszczególne etapy przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku, fig. 65 6—7 przedstawiaja zdejmowanie gotowej rolki,5 7S957 6 a fig. 8 przedstawia urzadzenie do rozcinania /tasmy, przeznaczone do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku, w widoku perspektywicznym.Na fig. 1 obracana w kierunku pokazanym strzal¬ ka os 4 rolki, która jest prowadzona w lozysku 11 umieszczonym w czesci bocznej 13, jest pokazana w polozeniu cofnietym. Na fig. 2 pokazana jest os rolki wysunieta w kierunku obszaru zwijania a. Na fig. 3 ina os nasadzony jest rdzen 5 rolki, przy czym pomiedzy osia rolki a rdzeniem rolki znajduje sie nieprzedstawiony srodek do przenoszenia sil.Na fig. 4 rdzen 5 jest za pomoca latwo zdejmo- walnej nasadki 9 zabezpieczony przed bocznymi przesunieciami. Zabezpieczenie to moze byc jednak zapewnione równiez za pomoca innej czesci, na przyklad za pomoca zawleczki. Na fig. 5 os rolki jesit wprowadzona dokladnie w obszar zwijania a.Jak juz podano, etap sposobu wedlug wynalazku, pokazany na fig. 5 moze byc dokonany juz przy pierwszym przesunieciu poosiowym. Na fig. 6 poka¬ zano gotowa rolke 3 na rdzeniu 5. Os 4 rolki jest tu podparta za pomoca lozyska wsporczego 6, pod¬ trzymywanego przez dzwigary 10. Dzwigary te sa prowadzone przez lozyska 12, które znajduja sie w bocznej plycie lozyskowej 7. Pomiedzy lozyskiem wsporczym 6 a rolka 3 usytuowane jest podparcie w postaci obracajacej sie razem z osia tiilei dystan¬ sowej 8. Na fig. 7 pokazano, jak rolka 3 jest od¬ dzielana od osi 4, przy czym po zdjeciu nasadki 9 os 4 jest cofana, a ro!ka opiera sie na tulei dy¬ stansowej. Przy lekkich rolkach mozna to wykonac recznie, natomiast przy rolkach ciezkich jest to wy¬ konywane korzystnie za pomoca urzadzenia pod¬ nosnikowego.Na fig. 8 pokazany jest szczególnie korzystny przyklad rozwiazania urzadzenia do rozcinania ro¬ lek tasm przy zastosowaniu sposobu wedlug wyna¬ lazku. Uzyskane przez rozciecie tasmy 1 za pomoca niepokazanych urzadzen tnacych poszczególne wa¬ skie tasmy 2 sa zwijane w rolki 3. Rolki te znajduja sie przy tym na niepokazanych rdzeniach podobnych do rdzeni 5 wedlug fig. 6. Przesuwne osie 4, 4' sa podparte przez lozyska wsporcze 6, zamocowane na osiowo przesuwnych dzwigarach 10. Osie rolek sa prowadzone przez lozyska 11, dzwigary 10 i lozy¬ ska 12, które znajduja sie w bocznej plycie lozysko¬ wej 7. Obracajace sie wraz z osiami 4, 4' tuleje dy¬ stansowe 8 znajduja sie pomiedzy lozyskiem wspor¬ czym 6 a rolka 3. Na wolnym koncu kazdej osi rolki jest umieszczona samoblokujaca ale latwa do zdejmowania nasadka zabezpieczajaca, która przy wyjmowaniu gotowej rolki jest zdejmowana a po nalozeniu nowego rdzenia jest zakladana ponownie.W przedstawionym urzadzeniu w obudowie 13, 13' umieszczone sa nieprzedstawione srodki do obraca¬ nia i przesuwania osi, do przesuwania dzwigarów wraz z lozyskiem 6, to jest silniki napedowe, silow¬ niki pneumatyczne i/lub hydrauliczne i urzadzenia sterujace.Zalety sposobu wedlug wynalazku polegaja na tym, ze przewijanie materialu tasmowego dokonuje sie bez uciazliwego i kosztownego demontazu lub wychylania calych osi rolek. Sposób wedlug wyna¬ lazku pozwala na szybkie zmontowanie urzadzenia oraz na szybkie zamontowanie rolek o róznych sze¬ rokosciach, odpowiadajacych szerokosciom zwijanej tasmy. Inna bardzo istotna zaleta jest mozliwosc re¬ gulacji dzieki zdolnosci do przesuwania w bok, gdyz polozenie rdzenia rolki bardzo dokladnie moze zo¬ stac dopasowane do kierunku ruchu tasmy. W spo¬ sobie wedlug wynalazku nie istnieje niebezpieczen¬ stwo bocznego przesuniecia przy nawijaniu tasmy gdy dlugosc rdzenia rolki nie jest dokladnie zgodna z kierunkiem ruchu tasmy, przy czym powstajace rolki maja prosta powierzchnie czolowa.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie do stosowa¬ nia zasadniczo dla wszystkich materialów w postaci tasmy, przykladowo dla papieru i metali, jednak w praktyce okazal sie szczególnie korzystny w przy¬ padku wszystkich folii z tworzyw sztucznych, zwlaszcza o bardzo malej grubosci, na przyklad 25^ i cienszych. PL