Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05,1973 Opis patentowy opublikowano: 17.04.1975 75939 KI. 35b, 1/40 MKP B66c 1/40 CZY1ELNIA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: Krzysztof Wilk Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektów Przemyslu Hut¬ niczego „Biprohut" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Gliwice (Polska) Amortyzator pneumatyczno-hydrauliczny dla suwnic kuziennych Przedmiotem wynalazku jest amortyzator pneu¬ matyczno-hydrauliczny dla suwnic kuziennych, przystosowany do zawieszania na haku suwnicy, amortyzujacy duze sily i odksztalcenia, pochodzace od uderzen prasy, lub mlota i zwiazanych z tym odksztalcen materialu.W dotychczasowych suwnicach kuziennych sto¬ sowane sa amortyzatory sprezynowe zabudowane na zbloczu hakowym, lub zbloczu linowym. Za¬ wieszenia te sa bardzo duze i ciezkie, na przyklad dla suwnicy 80-tonowej ciezar konstrukcji amorty¬ zatorów sprezynowych wynosi ponad 20 ton, a jed¬ noczesnie montaz, i wymiana sprezyn sa utrud¬ nione. Ponadto charakterystyka sprezyn jak i amor¬ tyzatora jest stroma, a wykres wzrostu sily amor¬ tyzacji jest linia prosta, co nie odzwierciedla prze¬ biegu zarówno odksztalcen w trakcie kucia jak i przebiegu wzrostu sil. Dalsza wada ukladu spre¬ zynowego jest stosunkowo maly skok sprezyn co ogranicza albo dzialanie amortyzatora, albo nie po¬ zwala na pelne wykorzystanie sil mlota lub prasy.Znane sa równiez amortyzatory hydrauliczne usy¬ tuowane na wózku suwnicy, w których zblocza umocowane sa na nurniku lub na cylindrze amor¬ tyzatora. W tym przypadku równiez konstrukcja jest bardzo rozbudowana i skomplikowana, rzutuje ona na konstrukcje calego wózka kuziennego który jest dwukrotnie wiekszy od normalnego, a ponadto wszelkie uszkodzenia lub naprawy mechanizmu amortyzatora automatycznie eliminuja suwnice ku- 10 15 20 zienna z ruchu. Wymaga to stosowania suwnicy zastepczej.Celem wynalazku jest taka konstrukcja amorty¬ zatora suwnicy kuziennej która pozwoli na wyeli¬ minowanie suwnicy rezerwowej, pozwoli na duze odksztalcenia materialu w czasie kucia, tym sa¬ mym na pelne wykorzystanie mocy mlota lub pra¬ sy, oraz bedzie miala male wymiary i tym samym bedzie lekka co z kolei pozwoli na wykorzystanie pelnego udzwigu suwnicy.Cel ten zostal osiagniety przez wykonanie amor¬ tyzatora w postaci cylindra i powietrznego aku¬ mulatora, przy czym powietrzny akumulator ma plywajacy tlok który go dzieli. Pod tym tlokiem znajduje sie plyn, podobnie cylinder ma tlok z dra¬ giem, na którym jest zawieszony hak, zas tlok dzieli ten cylinder i od strony haka znajduje sie plyn, a z drugiej strony tloka przestrzen w cylin¬ drze jest polaczona poprzez krócce z otaczajaca at¬ mosfera. Przestrzenie cylindra i powietrznego aku¬ mulatora mieszczace plyn sa polaczone olejowym przewodem poprzez dlawiacy zawór. Korpus po¬ wietrzny akumulatora ma ucho do zawieszania na haku suwnicy. Powierzchnia robocza przekroju ply¬ wajacego tloka powietrznego akumulatora jest wieksza od powierzchni tloka z dragiem.Tak wykonany hydrauliczno-pneumatyczny amor¬ tyzator nadaje sie do zawieszenia na haku suw¬ nicy typowej, jest szybko i latwo wymienny, a wiec nie wymaga suwnicy rezerwowej, ma male wymiary 75 03975 939 3 4 zewnetrzne, stanowi element energetyczny zamknie¬ ty sam w sobie, a wiec nie wymaga podlaczenia do jakiejkolwiek energetycznej sieci.Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie wykonania pokazanym na rysunku na którym fig. 1 przedstawia amortyzator w schematycznym przekroju pionowym a fig. 2 odmiane amortyza¬ tora równiez w schematycznym pionowym prze¬ kroju.Na zbloczu hakowym 15 typowej suwnicy za¬ wieszony jest za posrednictwem ucha 14 amorty¬ zator pneumatyczno-hydrauliczny. Sklada sie on z amortyzacyjnego cylindra 1, polaczonego z po¬ wietrznym akumulatorem 2, którego powierzchnia robocza jest wieksza od powierzchni amortyzacyj¬ nego cylindra 1. W amortyzacyjnym cylindrze 1 jest osadzony tlok 4 z dragiem, na którym jest za¬ mocowany nosny hak 13, zas akumulator ma ply¬ wajacy tlok 5. Pod plywajacym tlokiem 5 i pod tlokiem z dragiem 4 znajduje sie amortyzujacy plyn, woda lub odpowiedni olej i przestrzenie te sa polaczone olejowym przewodem 3, na którym jest osadzony dlawiaco( zwrotny zawór 6, oraz od¬ powiedni przelewowy zawór 7 i dodatkowy rezer¬ wowy zwiekszajacy szybkosc powrotu haka 13 w polozenie wyjsciowe zwrotny zawór 8. Prze¬ strzen w powietrznym akumulatorze nad plywaja¬ cym tlokiem 5 jest zamknieta szczelna powietrzna poduszka, a przestrzen nad tlokiem z dragiem 4 w cylindrze 1 amortyzatora jest polaczona króc¬ cem 12 z atmosfera. Urzadzenie ma ponadto odpo¬ wiednio wyskalowane: manometr 10 wskazujacy sile na haku 13 amortyzatora oraz kontaktowy ma¬ nometr 9 dla wylaczenia kucia, lub nadania sy¬ gnalu niebezpiecznego przekroczenia sily lub sko¬ ku amortyzatora. Odmiana urzadzenia charaktery¬ zuje sie tym, ze tlok z dragiem 4 ma rame 11 do zawieszania na niej nosnego haka 13, zas uklad cylindrów jest równiez pionowy, ale powietrzny akumulator 2 znajduje sie na dole pod amortyzu¬ jacym cylindrem 1.Amortyzator dziala w sposób nastepujacy: w mo¬ mencie gdy zawieszony na haku 13 ciezar opusci sie w dól, pod wplywem na przyklad nacisku pra¬ sy, nastepuje burzliwy przeplyw oleju z przestrze¬ ni pod tlokiem 4 do przestrzeni pod plywajacym tlokiem 5 który podnosi sie do góry i spreza po- 5 wietrze w poduszce akumulatora 2, przy czym predkosc przeplywu oleju reguluje sie zaworem 6 dlawiaco zwrotnym, oraz w przypadku duzego wzrostu cisnienia zwrotnym zaworem 8. Mano¬ metr kontaktowy 9 i wskazujacy 10 informuja o stanie cisnienia, lub w przypadku powstania cis¬ nienia awaryjnego manometr kontaktowy moze wylaczyc kucie lub zalaczyc inne urzadzenia za¬ bezpieczajace.Urzadzenie jak wspomniano jest niewspólmier¬ nie lzejsze od innych urzadzen amortyzujacych uderzenia mlota przy kuciu, eliminuje koniecznosc stosowania ciezkich suwnic specjalnych, nadaje sie do szybkiej wymiany a wiec eliminuje suwnice kuznicza dodatkowa. PL