Pierwszenstwo: 24.03.1972 (P. 154295) Zgloszenie ogloszono: 15.10.1973 Opis patentowy opublikowano: 12.10.1974 74985 KI. 46b, 1/04 MKP F02d 1/04 Twórcywynalazku: Adam Kochman, Jan Szymanski, Roman Tupik Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Sprzetu Komunikacyjnego, Mielec (Polska) Ciezarkowy regulator odsrodkowy Wynalazek dotyczy ciezarkowego regulatora odsrodkowego, zwlaszcza do pomp wtryskowych paliwa do silników spalinowych z zaplonem samoczynnym.W silnikach przeznaczonych do napedu równolegle pracujacych zespolów pradotwórczych, konieczne jest aby stopnie niejednostajnosci regulatorów silników napedzajacych byly dopasowywane podczas pracy.W dotychczasowych rozwiazaniach regulatorów stosowane sa urzadzenia pozwalajace na bezstopniowa zmiane stopnia niejednostajnosci regulatorów. Bezstopniowa zmiane stopnia niejednostajnosci w regulatorach z obciazona dzwignia glówna silami nastawczymi, uzyskuje sie poprzez zmiane odleglosci punktu zaczepienia sily nastawczej na dzwigni glównej od osi jej obrotu.Istnieja takze rozwiazania umozliwiajace bezstopniowa zmiane stopnia niejednostajnosci regulatora, które uzyskuje sie poprzez zmiane punktu obrotu dzwigni glównej regulatora, gdzie zmienny punkt obrotu dzwigni umozliwia zmiane przelozenia i w konsekwencji zmiane stopnia niejednostajnosci regulatora.Istotna wada stosowanych dotychczas rozwiazan jest stala zaleznosc poczatku wylaczenia maksymalnego zakresu, od zmiany stopnia niejednostajnosci, to jest wraz ze zmiana stopnia niejednostajnosci nastepuje zmiana poczatku wylaczenia maksymalnego zakresu. W celu utrzymania stalego poczatku wylaczenia maksymalnego zakresu, konieczna jest zmiana polozenia przeciwnego konca glównej sprezyny regulatora. Powiazanejest to nie tylko z komplikacja konstrukcji, ale jest szczególnie uciazliwe podczas doregulowania stopnia niejednostajnosci na pracujacym silniku, bowiem wymaga kilkakrotnego sprawdzenia prawidlowosci doregulowania.Celem wynalazku jest wyeliminowanie niedogodnosci dotychczasowych rozwiazan, polegajacych na koniecznosci jednoczesnego regulowania dwóch istotnych parametrów pracy silnika, tojest: stopnia niejednostaj¬ nosci regulatora, oraz poczatku wylaczania maksymalnego zakresu.Aby osiagnac ten cel, opracowane zostalo rozwiazanie, którego istota polega na tym, ze na dzwigni glównej regulatora zastosowano suwak przesuwny. Suwak ten przesuwa sie w prowadnicy lukowej, której dlu¬ gosc promienia luku równa jest odleglosci srodków osi obrotu lacznika. Umozliwia to zmiane przelozenia dzwigni glówrjej regulatora, w wyniku przesuniecia punktu zaczepienia lacznika na dzwigni glównej.2 74985 Przez zastosowanie prowadnicy lukowej w dzwigni glówna uzyskujemy to, ze zmiana wielkosci przeloze¬ nia nie powoduje obrotu dzwigni, glównej. Pozwala to na zmiane stopnia niejednostajnosci regulatora, bez zmiany polozenia elementu sterujacego pompy wtryskowej, a tym samym nie zmienia regulacji pompy.Dzieki takiemu rozwiazaniu, uniknieto koniecznej czynnosci równoczesnego regulowania stopnia niejedno¬ stajnosci regulatora i poczatku wylaczania maksymalnego zakresu, a obydwie te czynnosci zastapiono tylko jedna, tj. doregulowywaniem stopnia niejednostajnosci regulatora.Wynalazek przedstawiony zostal w przykladzie wykonania na rysunku w widoku z boku, na którym pokazana jest glowica regulatora ciezarkowego GR, posiadajaca sworzen 1, który przesuwa sie wzdluz swojej osi.Sworzen ten w punkcie A posiada plywajace polaczenie z dzwignia glówna 2, która waha sie wokól punktu obrotu B. W dzwigni 2 wykonana jest lukowa prowadnica 3, po której suwa sie suwak 4 z mozliwoscia ustalania jego polozenia przy pomocy elementu 5. Do suwaka 4 zamocowany jest przegubowo lacznik 6, przenoszacy ruch dzwigni 2 na element 7 sterujacy dawkowaniem pompy wtryskowej.Dzialanie regulatora wedlug wynalazku polega na tym, ze przesuw czopa 1 glowicy regulatora GR, powo¬ duje przemieszczenie punktu A dzwigni glównej 2. Podczas pracy regulatora dzwignia glówna 2 waha sie wokól punktu B, wraz z suwakiem 4. W punkcie C na suwaku 4 zamocowany jest przegubowo lacznik 6, który przenosi ruch dzwigni 2 na element sterujacy 7 wielkoscia dawki paliwa podawanego przez pompe wtryskowa.Podczas doregulowywania stopnia niejednostajnosci regulatora mozna zmieniac wymiar „b" w granicach od „b" min. do „b" max. przez zmiane polozenia suwaka 4.Zmienna wielkosc wymiaru b, powoduje zmiane przelozenia dzwigni glównej 2, dzieki czemu - tym samym przesunieciem osiowym czopa 1 odpowiadaja rózne przesuniecia punktu C, a wiec i elementu steruja¬ cego 7 wielkoscia dawki paliwa podawanego przez pompe wtryskowa.Stopien niejednostajnosci regulatora zalezy bezposrednio od przelozenia dzwigni glównej, a wiec od sto-* sunku wymiarów b do a. Zmiana wymiaru b jest równoznaczna ze zmiana stopnia niejednostajnosci regulatora. PL PL