Pierwszenstwo: 31.12.1971 (P. 152681) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.04.1975 74563 KI. 21d2,23/02 MKP H02p 3/22 Twórcy wynalazku: Leszek Meder, Miroslaw Podolszynski, Zdzislaw Sladowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Huta im. Feliksa Dzierzynskiego, Dabrowa Górnicza (Polska) Uklad samowzbudny hamowania silników trójfazowych asynchronicznych pierscieniowych Przedmiotem wynalazku jest uklad samowzbudny hamowania silników trójfazowych asynchronicz¬ nych 'pierscieniowych sluzacy do opuszczania cieza¬ rów. Uklad wedlug wynalazku jest przeznaczony do wyhamowywania napedów o duzym czasie wy¬ biegu.Dotychczas stosowane uklady hamowania wyma¬ gaja zasilania stojana silnika podczas dzialania czynnego momentu hamujacego na wale silnika, co przy hamowaniu przeciwlaczeniem silnik pracuje przy poslizgu S 1, a to jest przyczyna duzych strat w jego obwodzie magnetycznym. Energia od¬ bierana z hamowanego mechanizmu oraz energia elektryczna pobierania do hamowania z siieai zamie¬ nia sie na cieplo w uzwojeniach silnika oraz w opo¬ rach dodatkowych w obwodzie wirnika, co powo¬ duje nagrzanie sie silnika i daje duze straty ener¬ getyczne.Znana jest równiez metoda hamowania dynamicz¬ nego pradem stalym z obcym zródlem wymagaja¬ ca zródla pradu stalego z dopasowanym napieciem zasilania do rezystancji uzwojen stojana, a wiec dodatkowej aparatury co szczególnie jest utrudnio¬ ne w ukladach dzwignicowych. Znane jest dalej hamowanie jedno fazowe pradem zmiennym silni¬ ków trójfazowych, które jednak obniza wielkosc momentu hamujacego i wprowadza duza asymetrie w obwodzie stojana.Zadaniem wynalazku jest opracowanie ukladu hamowania w celu uzyskania najkorzystniejszych 10 15 20 30 charakterystyk zewnetrznych silnika przy jak naj¬ prostszej aparaturze.Cel ten zostal osiagniety dzieki zastosowaniu mostkowego ukladu prostownikowego zbudowanego z elementów pólprzewodnikowych lacznika z dwo¬ ma zestykami rozwiernymi i dwoma zwiernymi oraz dodatkowej opornosci do hamowania przy równoczesnym wykorzystaniu opornosci rozrucho¬ wych w obwodzie wirnika.Wynalazek zostanie objasniony szczególowo na podstawie przykladowego wykonania ukladu, zilu¬ strowanego schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia strukture polaczen silowych na¬ pedu a fig. 2 program dzialania laczników na po¬ szczególnych stopniach.Uklad samowzbudny hamowania zawiera diody pólprzewodnikowe Dlt D2, D3, D4, D5, D6, ze wzgledu na maly na nich spadek napiecia, co jest warun¬ kiem prawidlowego samowzbudzenia oraz opornosc Rh do ograniczenia pradu hamowania. Lacznik SH czterozestykowy wykorzystany jest do laczenia ob¬ wodu wirnika z obwodem stojana poprzez dwa ze¬ styki rozwierne oraz do zwierania oporów dodatko¬ wych w obwodzie wirnika w uklad gwiazdy po¬ przez dwa zestyki zwierne. Podczas hamowania wyjscie stalopradowe ukladu prostownikowego po¬ laczone jest z dwoma fazami uzwojen stojana.Na skutek magnetyzmu szczatkowego w obwo¬ dzie wirnika indukuje sie sila elektromotoryczna, która powoduje przeplyw pradu. Prad ten po wy- 7456374563 prostowaniu zasila uzwojenie dwóch faz stojana wytwarzajac w maszynie stale pole magnetyczne.Po samowzbudzeniu efekt hamowania jest podobny jak przy hamowaniu dynamicznym z obcym zród¬ lem zasilania, z tym, ze prad hamowania jest pro¬ porcjonalny do momentu hamujacego. Poczatkowo przy hamowaniu zalaczone sa laczniki SR^ SR., i SR3 — wówczas hamowanie odbywa sie przy naj¬ mniejszej predkosci. Rozlaczanie kolejne laczników SR3, SR2 i SRX powoduje stopniowy wzrost predko¬ sci. Na ostatnim stopniu jazdy zalaczone sa laczni¬ ki SH, S2, SR1? SR2,SR3 i odbywa sie hamowanie nadsynchroniczne. ^&miast laczników zestykowych mozna równiez stosowac laczniki foezstykowe (tyrystory) a przez zastosowanie tyrystorowego klucza w obwodzie pradu stalego wyeliminuje sie opornosci dodatkowe 10 15 i umozliwi przeprowadzenie hamowania w ukladzie automatycznej regulacji. PL PL