Pierwszenstwo: 31.12.1971 (P. 152652) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 74550 KI. 60a,13/042 MKP F15b 13/042 Twórcy wynalazku: Leszek Husak, Wieslaw Kwasiborski, Stanislaw Rolek, Janusz Zielinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zrzeszenie Przemyslu Ciagni¬ kowego „Ursus", Ursus (Polska) Rozdzielacz hydrauliczny do sterowania podnosników zwlaszcza ciagników rolniczych Przedmiotem wynalazku jest rozdzielacz, hydrau¬ liczny do sterowania podnosników zwlaszcza ciag¬ ników rolnkzyeh, charakteryzujacy sie regulowana w szerokim zakresie czuloscia rozdzielacza na prze¬ suniecia suwaka rozdzielacza podczas sterowania polozenia neutralnego i polozenia opuszczania na¬ rzedzia zawieszonego w znany sposób na dzwig¬ niach ukladu zawieszenia w celu uzyskania w po¬ lozeniu neutralnym równomiernej pracy ciagnika, a przy polozeniu opuszczania odpowiedniej szybko¬ sci opuszczania narzedzia.Znane sa rozdzielacze do sterowania podnosników, w których opuszczanie narzedzia odbywa sie w okreslonym polozeniu suwaka i w którym suwak dla przejscia z pozycji neutralnej do pozycji opu¬ szczania i na odwrót musi przebyc okreslona, o stalej dlugosci droge wzdluz swej podluznej osi, co w zmiennych warunkach eksploatacyjnych ciag¬ nika nie jest korzysitne.W celu uzyskania zmiany szybkosci opuszczania narzedzi znane instalacje hydrauliczne podnosnika z takimi rozdzielaczami sa wyposazone w dodatko¬ we dlawiki wzglednie kurki dlawiace dla zmniej¬ szenia w razie potrzeby w przypadku opuszczania narzedzia, przekrojów przeplywowych przewodów odprowadzajacych ciecz z cylindra podnosnika do zbiornika.Urzadzenia te zwiekszaja koszt instalacji hydrau¬ licznej i sprawiaja klopotliwa obsluge podnosnika.Wade te usuwa rozdzielacz wedlug wynalazku, 10 15 25 30 2 w którym suwak rozdzielacza ma w czesci sluzacej do otwierania i zamykania przeplywu cieczy z prze¬ wodu spustowego od cylindra podnosnika do zbior¬ nika jeden lub kilka rowków spiralnych sluzacych do odprowadzania cieczy do zbiornika, Dzieka tym rowkom spiralnym osiaga sie zmienny poczatek otwierania lub zamykania przeplywu cieczy i zmienny przekrój przeplywowy zalezny od polo¬ zenia katowego suwaka.Efektem takiego urzadzenia jest moaKwosc zmia«* ny czulosci rozdzielacza w zakresie sterowania po¬ lozenia neutralnego i polozenia opuszczania, ponie¬ waz zmiana ustawienia rowków spiralnych w sto¬ sunku do kanalów spustowych daje moznosc z jed¬ nej strony doboru odpowiednich warunków, w ja¬ kich zawieszone narzedzie ma byc opuszczane, a z drugiej strony doboru odpowiedniej wielkosci skoku suwaka w polozeniu neutralnym.W pierwszym przypadku poczatek opuszczania moze byc wczesniejszy lub pózniejszy, a czas trwa¬ nia opuszczania moze byc dluzszy lub krótszy, a w drugim przypadku rozdzielacz moze z mniej¬ sza lub wieksza czuloscia powodowac przesterowy- wanie suwaka w zakresie polozenia neutralnego i opuszczania zaleznie od stopnia nierównomierno- sci pracy ciagnika. Przy duzej inierównomiernosci pracy ciagnika rip. przy orce ze zwiekszona szyb¬ koscia i powstajacych drganiach ciagnika suwak rozdzielacza musi miec w polozeniu neutralnym duzy skok jalowy, aby na skutek uderzen dyna- 7455074550 micznych nie nastepowalo bezwolne przesterowy- wanie suwaka w polozenie opuszczania lub w po¬ lozenie podnoszenia narzedzia, co powodowaloby nierównomiernosc glebokosci orki.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie . wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad instalacji hydraulicznej podnos¬ nika z rozdzielaczem w polozeniu opuszczania z dlawionym przeplywem cieczy, fig. 2 — przed¬ stawia ten sam uklad z rozdzielaczem w polozeniu opuszczania bez dlawionego przeplywu cieczy, fig. 3 — przedstawia rozwiniecie rowków spiralnych suwaka i polozenia kanalów spustowych doprowa¬ dzajacych ciecz na poczatku otwierania przeplywu cieczy, fig. 4 — przedstawia to samo rozwiniecie lecz z polozeniem rowków spiralnych i kanalów spustowych po obróceniu suwaka rozdzielacza.Uklad instalacji hydraulicznej podnosnika skla¬ da sie z pompy 1, rozdzielacza 2, cylindra podnos¬ nika <3r zaworu róznicowego 4, zaworu zwrotnego 5, przewodów i zbiornika 6 oraz kanalów. Suwak 7 rozdzielacza 2 przesuwany reczna dzwignia 8 lub za pomoca urzadzenia regulacji automatycznej (nie pokazanego na rysunku): w polozenie podnoszenia A, w neutralne — B, opuszczania z dlawionym prze¬ plywem cieczy — Ci z niedlawionym przeplywem —-B ma w swej czesci 9 znajdujacej sie miedzy cylindrycznymi wytoczeniami 10 i 11 jeden lub kil¬ ka rowków spiralnych 12, od których prowadzi jed¬ no lub kilka sciec 13 w strone wytoczenia 10, przy czym z kazdym rowkiem spiralnym wspólpracuje jeden kanal 14 w obudowie 15 doprowadzajacy ciecz z cylindra 3 podnosnika do rozdzielacza 2 w przypadku opuszczania narzedzia.W przykladzie rozwiazania konstrukcyjnego przedstawionego raa fig. 3 i 4 rowki sa polaczone ze .soba a czynna dlugosc rowka wynosi b. W po¬ lozeniu opuszczania z dlawionym przeplywem cie¬ czy suwak 7 rozdzielacza 2 zamyka przeplyw oleju od pompy 1 do rozdzielacza, a laczy komore 16 za¬ woru róznicowego 4 poprzez rozdzielacz z przewo¬ dem 17 odprowadzajacym ciecz do zbiornika 6, dzieki czemu kulka 18 zaworu róznicowego 4 otwie¬ ra przeplyw cieczy od pompy 1 do przewodu 19 od¬ prowadzajacego ciecz do zbiornika 6.W tym polozeniu zawór zwrotny 5 pod wplywem sprezyny 20 zamyka sie dzieki czemu ciecz z cylin¬ dra 3 pod wplywem ciezaru zawieszonego narze¬ dzia (nie pokazanego na rysunku) przeplywa prze¬ wodem spustowym 21 kanalem 14 oraz w zalezno¬ sci od ustawienia suwaka rowkiem spiralnym 12 i scieciami 13 do komory 22 i dalej do przewodu 23 odprowadzajac ciecz do zbiornika 6 lub bezposred¬ nio z kanalu 14 do komory 22 i dalej do przewo- 5 dów 23 i 24 odprowadzajacych ciecz do zbiornika 6.W pierwszym przypadku przy przeplywie cieczy przez rowki spiralne o malym przekroju otrzymuje sie przeplyw dlawiony i opuszczanie narzedzia z mniejsza szybkoscia, a w drugim przypadku przy 10 pominieciu rowków spiralnych otrzymuje sie prze¬ plyw cieczy nie dlawiony i opuszczanie narzedzia z wieksza szybkoscia.Moment rozpoczecia przeplywu cieczy z kanalu 14 do rowków spiralnych 12 jak równiez dlugosc siko- 15 ku suwaka w polozeniu neutralnym zalezy od wiel¬ kosci obrotu suwaka wokól jego osi, a mianowicie od tego w jakim polozeniu znajduja sie skrajne punkty A i B czynnej dlugosci b rowka spiralnego w stosunku do polozenia kanalu 14. Gdy punkt A 20 rowka na drodze przesuwu suwaka wzdluz jego osi podluznej znajduje sie na linii kanalu 14 wówczas nastepuje najwczesniejszy poczatek otwarcia prze¬ plywu cieczy i najmniejszy skok suwaka w polo¬ zeniu neutralnym, gdy natomiast po obrocie suwa- 25 ka o kat obejmujacy czynna dlugosc b punkt B znajduje sie na linii kanalu 14 to poczatek otwar¬ cia nastepuje pózniej, a mianowicie dopiero po przesunieciu suwaka o wielkosc a co równiez po¬ woduje, ze skok suwaka w polozeniu neutralnym 30 jest najdluzszy.Przez obrót suwaka mozna zatem regulowac po- , czatek otwarcia przeplywu cieczy i wielkosc skoku suwaka w polozeniu neutralnym dzieki czemu uzy¬ skuje sie odpowiedni przebieg i czas trwania opu- 35 szczania narzedzia oraz przez powiekszenie skoku suwaka w polozeniu neutralnym odpowiednie za¬ bezpieczenie przed bezwolnym przesterowywaniem suwaka w ciezszych warunkach pracy ciagnika. 40 PL