Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.02.1975 74507 KI. 7c,22/12 MKP B21d 22/12 CZYILLNIA Urzedu Patentowego Twórcy wynalazku: Leon Gosztowtt, Artur Karaszkiewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Sposób ciagnienia wyrobów z blach na zimno i prasa hydrauliczna do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób ciagnienia wyrobów z blach na zimno i prasa hydrauliczna do stosowania tego sposobu. Pozwala ona na ciagnienie przy uzyciu jedynie stempla, bowiem role matrycy spelnia poduszka hydrauliczna z przepona gumowa.Dotychczas znane urzadzenia do ciagnienia wyro¬ bów z blach na zimno przy uzyciu jedynie stempla posiadaja nastepujace wady: — przy zastosowaniu znanej metody Guerina, po¬ legajacej na ciagnieniu poduszka gumowa, jest nie¬ mozliwe ciagnienie grubszych blach, zachodzi ko¬ niecznosc wykonania w znacznym procencie robót recznych przy wykanczaniu czesci, powstaja niedo¬ kladnosci przy podgieciach elementów ciagnionych oraz wystepuje nierównomierny nacisk poduszki gu¬ mowej na element ciagniony i stempel; jest to spo¬ wodowane uzyciem stosunkowo twardej gumy, która nie zapelnia dokladnie szczelin ani ostrych przejsc miedzy bokiem stempla, a powierzchnia stolu prasy. — przy zastosowaniu ciagnienia hydraulicznego, któ¬ re odbywa sie pod wplywem cisnienia plynu, spel¬ nia ten ostatni zadanie stempla przy ciagnieniu hy¬ draulicznym wewnetrznym lub zadanie matrycy przy ciagnieniu hydraulicznym zewnetrznym; do wad tej metody ciagnienia nalezy zaliczyc glównie mala wy¬ dajnosc procesu oraz, ze cisnienie plynu nie moze przekroczyc 200 kG/cm2, — przy zastosowaniu pras hydraulicznych tunelo¬ wych typu O. A. Wheelona, aczkolwiek w zasadzie sa usuniete wady wystepujace przy ciagnieniu po- 2 duszka gumowa oraz ciagnieniu hydraulicznym, to jednak zachodza dodatkowe trudnosci zwiazane z: koniecznoscia wysysania duzych objetosci cieczy z detki hydraulicznej, poziomego przesuwu stolu 5 z szufladami oraz niemoznoscia zastosowania wyz¬ szych cisnien ponad 525 kG/cm2, co w sumie wplywa na przedluzenie cyklu pracy na prasie i niemoznosc ciagnienia grubszych blach.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedogod- io nosci dotad stosowanych i wyzej opisanych sposobów i urzadzen do ciagnienia wyrobów z blach na zimno przy uzyciu jedynie stempla.Cel ten zostal osiagniety opracowaniem sposobu ciagnienia wyrobów z blach na zimno i rozwiaza- 15 niem prasy hydraulicznej przeciwbieznej z poduszka hydrauliczna, za pomoca przemieszczenia nurnika z umieszczonym na nim stemplem, a na nim nalo¬ zona do ciagnienia blacha. Korzysci wynikajace z ta¬ kiego rozwiazania odnosza sie glównie do zwieksze- 20 nia wydajnosci urzadzenia, bowiem juz w czasie podiniosiziemiia ourinjiikar zachodzi wstepne oLaginiieinde, jaik rówmdez dio mDZliiiwo&cti tlocizieinllia wyirobóiw z grubszych bLaich, wobec 'Cfaltowidie zamknietej przestrzeni obudowy detki, a tym samym umozli- 25 wienie podwyzszenia w niej cisnienia do dowolnej wart&sci w granicach wytrzymalosci elementów prasy i wielkosci cisnienia w dolnym cylindrze prasy.Przedmiot wynalazku zostanie objasniony blizej za pomoca rysunku na którym fig. 1 przedstawia 30 w przykladzie wykonania schemat ukladu hydrauli- 7450774507 cznego prasy; fig. 2 — prase hydrauliczna w jej kon¬ cowej fazie skoku jalowego nurnika prasy przy nis¬ kim cisnieniu cieczy; fig. 3 — prase w jej koncowej fazie skoku roboczego nurnika, a fig. 4 — podaje prase w jej koncowej fazie ciagnienia, po doprowa¬ dzeniu cieczy pod wysokim cisnieniem do górnej poduszki hydraulicznej.Uwidoczniony na fig. 1 uklad hydrauliczny prasy sklada sie z prasy hydraulicznej dolnonurnikowej 1 i 2 oraz polaczonej z nia sztywno, za pomoca kolumn 5, glowicy 6 z poduszka hydrauliczna, zasilanych i sterowanych oddzielnymi pompami i rozdzielacza¬ mi hydraulicznymi. W dolnym cylindrze 1 prasy jest umieszczony suwliwie« nurnik 2 z przymocowanym don stemplem 3 na którym polozona jest blacha 4 przeznaczona do wykonania wyrobu ciagnionego.Cylinder 1 jest sztywno polaczony za pomoca ko¬ lumn 5 z górna nieruchoma glowica 6, w zaglebie¬ niu której jest umieszczona rozciagliwa detka 7, opierajaca sie od dolu o równiez rozciagliwa prze¬ pone gumowa 8, utwierdzona piejistiendam 9 na obrzezach w glowicy 6. Dolny cylinder 1 prasy jest zasilany pompa hydrauliczna zlozona np. zebato- -numikowa, na która skladaja sie: niskocisnieniowa pompa zebata 10 o duzej wydajnosci oraz wysoko¬ cisnieniowa pompa nurnikowa 11 o malej wydaj¬ nosci. Pompa zebata 10 posiada samoczynny wy¬ lacznik niskiego cisnienia 12, zas pompa nurnikowa 11 — samoczynny wylacznik wysokiego cisnienia 13.Obydwie pompy zasysaja ciecz ze wspólnego zbior¬ nika zasilajacego 14. Sterowanie prasy hydraulicz¬ nej dolnocylindrowej odbywa sie za pomoca rozdzie¬ lacza hydraulicznego 15. Prasa hydrauliczna dolno- cylindrowa jest zasilana olejem znajdujacym sie w zbiorniku zasilajacym 14. Wewnetrzna objetosc detki 7 ma moznosc poprzez rozdzielacz hydraulicz¬ ny 16 laczyc sie, badz to ze zbiornikiem zasilajacym 17, badz tez z pompa nurnikowa wysokocisnieniowa 18. Z uwagi na zywotnosc gumowej detki zasilana jest ona woda, znajdujaca sie w zbiorniku zasilaja- . cym 17.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace: po urucho¬ mieniu pomp: 10, U i 18 oraz przy dzwigniach 19 i 20 rozdzielaczy hydraulicznych 15 i 16, znajduja¬ cych: sie w swych srodkowych polozeniach, kiedy to obydwa zawory 21 i 22 rozdzielacza 15 sa zamkniete, . zas obydwa zawory 23 i 24 rozdzielacza 16 sa otwar¬ te, prasa znajduje sie w polozeniu spoczynku, bo¬ wiem pompy 10 i 11 przelewaja tloczony olej pod niskim cisnieniem przez otwarte samoczynne wy¬ laczniki cisnienia 12 i 13 spowrotem do zbiornika zasilajacego 14, natomiast pompa 18 przelewa tlo¬ czona wode pod niskim cisnieniem przez otwarte zawory 23 i 24 spowrotem do zbiornika zasilajace¬ go 17.Po wychyleniu dzwigni recznej 19 rozdzielacza 15 w taki sposób by zostal otwarty jego zawór 21 olej tloczony obydwiema pompami 10 i U bedzie wply¬ wal do cylindra 1 wypychajac zen do góry nurnik 2 wraz ze stemplem 3 i blacha 4, która po oparciu sie o przepone 8 wygnie ja nieco do góry, wskutek czego czesc wody zawartej w detce 7 ujdzie przez otwarte zawory 23 i 24 rozdzielacza 16 do zbiornika zasi¬ lajacego 17. W tym czasie blacha 4 bedzie przepona 8 czesciowo doginana do stempla 3, jak to uwidocz¬ niono na fig. 2. Po zaistnieniu wiekszych oporów ruchu nastapi przelaczenie pompy zebatej 10 (fig. 1) samoczynnym wylacznikiem cisnienia 12 na ruch jalowy, wobec czego w dalszym ciagu bedzie tloczy- 5 la olej pod cisnieniem do cylindra 1 prasy jedynie pompa nurnikowa 11, zas nurnik 2 prasy bedzie przesuwal sie nadal do góry, przy czym blacha 4, bedzie przepona 8 jeszcze bardziej doginana do stempla 3. Stan taki bedzie trwal do chwili zetknie- io cia sie pierscieniowej powierzchni oporowej nurni¬ ka 2 z pierscieniem 9, jajk pokazano ma fig. 3. Z chwi¬ la zetkniecia sie tych powierzchni zostal zakonczo¬ ny ruch roboczy prasy dolnocylindrowej, zas pom¬ pa nurnikowa 11 (fig. 1) zostanie przelaczona samo- is czynnym wylacznikiem cisnienia 13 na ruch jalowy, tloczac olej pod niskim cisnieniem spowrotem do zbiornika zasilajacego 14. Teraz z kolei po wychyle¬ niu dzwigni recznej 20 rozdzielacza 16 do takiego po¬ lozenia by przy nadal otwartym zaworze 23 zostal 20 zamkniety zawór 24, pompa nurnikowa 18 pocznie wtlaczac wode do wnetrza detki 7, która naciskajac na przepone 8 bedzie dogniatala nia blache 4 do stempla 3, az do stanu calkowitego przylegania do siebie tych dwóch elementów, jak pokazano na fig. 4. 125 Przedstawiajac dzwignie reczna 1® (fig. 1) roz¬ dzielacza 15 do takjiego polozenia, by zamknac za¬ wór 21 i otworzyc zawór 22 spowoduje sie polaczenie wnetrza cylindra 1 ze zbiornikiem zasilajacym 14, wskutek czego nurnik prasy pod ciezarem wlasnym 30 oraz stempla 3 i blachy 4, wspomagany dodatkowo cisnieniem wody oddzialywujacym poprzez detke 7 na przepone 8, bedzie opadal na dól, wypychajac olej z cylindra 1 do zbiornika zasilajacego 14. Rów¬ noczesnie z dzwignia reczna 19 przedstawiamy rów- 35 niez dzwignie reczna 20 rozdzielacza 16 do polozenia srodkowego, wskutek czego nastepuje polaczenie wnetrza detki 7 tzje zbiornikiem zasalajacym 17, a wiec rozprezenie cisnienia wody w detce 7 i wy¬ pelnienie jej woda do stanu wyjsciowego. Po zdje- 40 ciu w ten sposób wykonanej wytloczki ze stempla i nalozeniu na niego nastepnego kawalka blachy cykl pracy prasy zostanie zakonczony d moze byc znowu powtórzony. 45 PL PL