Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 27.01.1975 74380 KI. 49m,17/18 MKP B23q 17/18 Twórcy wynalazku: Tadeusz Gola, Tadeusz Macelko Uprawniony z patentu tymczasowego: Bytomskie Zaklady Naprawcze Przemyslu Weglowego Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Bytom (Polska) Przyrzad do nastawiania nozy i rolek na glowicy skrawajaco-dogniatajacej Przedmiotem wynalazku jest przyrzad przezna¬ czony do dokladnego nastawiania nozy d rolek na glowicy skrawajaco-dogniatajacej.Nowoczesny sposób obróbki powierzchni we¬ wnetrznej cylindrów silowników hydraulicznych za pomoca glowicy skrawajaco-dogniatajacej wymaga bardzo dokladnego ustawienia nozy i rolek tej glo¬ wicy. Dokladnosc ta jest konieczna zarówno ze wzgledu na technologie pracy samej glowicy jak i ze wzgledu na wymagania duzej szczelnosci, stawiane silownikom hydraulicznym. Dotychczas odpowied¬ nie, wzajemne wyprzedzenie nozy skrawajacych oraz naddatek na dogniatanie ustawiano na glowicy recz¬ nie, sprawdzajacej dokladnosc ustawienia za pomoca czujnika. Taki sposób ustawiania nozy i rolek glo¬ wicy skrawajaco-dogniatajacej jest uzalezniony w duzym stopniu od wprawy i sumiennosci pracowni¬ ka wykonujacego te czynnosc. Poza tym przez recz¬ ne sprawdzanie dokladnosci nastawienia nozy lub rolek czesto uzyskuje sie zbyt duza tolerancje obro¬ bionej srednicy cylindra, która tylko przypadkowo moze trafic w zadany wymiar.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego przyrzadu do nastawiania nozy i rolek glowicy skra¬ wajaco-dogniatajacej, który usunie wymienione wy¬ zej wady i niedogodnosci dotychczasowego recznego ich ustawiania.Cel ten zostal osiagniety za pomoca przyrzadu we¬ dlug wynalazku. Istota tego przyrzadu polega na tym, ze jesjt oni wyposazony w trzpien stozkowy, 10 20 25 30 2 zaopatrzony u dolu w kolo, osadzony obrotowo w korpusie za pomoca tulei i nakretki. Na powierzchni górnej korpusu tego przyrzadu jest zamocowany przesuwnie statyw wyposazony w dwa czujniki umieszczone w gniazdach. W gniazdach tych sa równiez osadzone srubowe sprezyny oraz wodziki, których konce wystajace na zewnatrz sa zaopatrzo¬ ne w plytki wykonane z materialu tirudnoscieraine- go, korzystnie z weglików spiekanych. Poza tym gniazda czujników sa osadzone na statywie przesuw¬ nie w kierunku pionowym, a ich polozenie ustala sie za pomoca nakretek. Taka wlasnie konstrukcja przyrzadu pozwala bardzo dokladnie ustawic aoze i rolki glowicy przy zachowaniu miedzy nimi od¬ powiednich naddatków na skrawanie i dogniatanie.Przez przesuwne-zamocowanie statywu na korpu¬ sie oraz gniazd czujników na statywie, uzyskano mo¬ zliwosc stosowania przyrzadu do glowic o róznych wymiarach. Zaleta przyrzadu wedlug wynalazku jest równiez jego prosta konstrukcja, latwa w wy¬ konaniu i w obsludze, która pozwala wyeliminowac calkowicie reczne nastawianie nozy i rolek, wskutek czego uzyskuje sie duza dokladnosc, obrabianej za pomoca glowicy, powierzchni wewnetrznej cylin¬ drów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, który przedsta¬ wia przyrzad w czesciowym przekroju w widoku z boku.Jak uwidoczniono na rysunku przyrzad wedlug 7438074380 3 wynalazku sklada sie z korpusu 1, w którym jest osadzony obrotowo stozkowy trzpien 2 za pomoca tulei 3 i nakretka 4, przy czym u dolu tego trzpienia jest zamocowane kolo 5. Na powierzchni górnej kor¬ pusu 1 jest umieszczony statyw 6 zamocowany prze¬ suwnie w kierunku prostopadlym do osi pionowej trzpienia 2. Na statywie 6 sa zabudowane dwa czuj¬ niki, z których czujnik 7 umieszczony wyzej sluzy do nastawiania nozy skrawajacych, a czujnik 8 umieszczony nizej, do ustawiania rolek doginiata- jacych. Oba czujniki 7 i 8 sa zamocowane w gniaz¬ dach 9 za pomoca mocujacych srub 10. Gniazda te moga przesuwac sie w kierunku pionowym, a ich polozenie na statywie 6 ustala sie nakretkami 11.Poza tym w gniazdach 9 sa osadzone przesuwnie wodziki 12 zaopatrzone na jednym koncu, wystaja¬ cym na zewnatrz, w plytki 13 wykonane z materialu 'trudnoscieralnego, najkorzystniej z weglików spie¬ kanych. Natomiast drugie konce tych wodzików opie¬ raja sie o koncówki iczujników 7 i 8 oraz o srubowe sprezyny 14.Ustawienie nozy skrawajacych i rolek na glowicy za pomoca przyrzadu wedlug wynalazku odbywa sde w nastepujacy sposób. Najpierw na trzpieniu 2 osa¬ dza sie sprawdzian o wymiarach takich, jakie nalezy przeniesc na glowice, to znaczy zarówno na jej uklad skrawajacy jak i uklad dogniatajacy. Po wyskalo¬ waniu czujników 7 i 8 na trzpieniu 2 umieszcza sie glowice skrawajaco-dogniatajaca. Za pomoca umiesz¬ czonego wyzej icziujnjiika 7 ustala sie polozenie jed¬ nego z nozy na glowicy. W tym celu nalezy dopro¬ wadzic do styku tego noza z plytka 13 wodzika 12, po czym w zaleznosci od potrzeby, za pomoca sruby przesuwa sie ten nóz na zadany, uprzednio ustalony wymiar. Nastepnie kolem 5 obraca sie trzpien 2 wraz z umieszczona na nim glowica o 180° tak, aby drugi z nozy znalazl sie naprzeciw plytki 13 wodzi¬ ka 112. Z nozem tym postepuje sie podobnie, z tym jednak, ze ustawia sie go z pewnym, ustalonym prze- 5 sunieciem promieniowym w stosunku do noza pierwszego. Po nastawieniu nozy skrawajacych, za pomoca nizej umieszczonego czujnika 8 ustala sie polozenie rolek dogniatajacych na glowicy. W tym celu za pomoca nakretki na glowicy przesuwa sie 10 klinowa bieznie rolek tak, aby rolki te przesunely sie na zewnatrz lub do wewnatrz w zaleznosci od zadanego naddatku, to jest wymiaru ustalonego uprzednio sprawdzianem na czujniku 8. 15 PL PL