OPIS PATENTOWY PATENTU TYMCZASOWEGO 'Patent ^ymcrasowy doditkowy . dorpatemtu**ir 'Zgloszono: 'Piei-wszefisitwo: 07.12.1971 (R1S1393) Z-gloszeme-ogloiSisono: < 30:05.1973 ^(Dpis^patentowy opublikowano: : 1732.1975 ,' 74375 KI.^2r*,ll/00 MKRvGO5dU*/00 » Twórcy wynakwJku: tA^ttcmtiAndrzejak, TomaszaKuczynski;^Wienczyslaw •%Kiioig^kviAleksandeirLKwiecaiteki Uprawniony z patentu, tymczasowego:. Uniwersytet im.%Adama Mickiewi¬ cza, Poznan, (Rolska) 'Elektroniczne urzadzenie sterujaca,dozownik,medium Przedmiotem wynalazku jest elektroniczne urza¬ dzenie sterujacei dozownik' ^medium,- uwlaszcza do. ukladu badan elektrod weglowych, w którym naste- "¦pujeisterowanie1^5kdjromagn«tyx25nego zaworu o od- ¦ :dzielfliemastawialnym:Qz«sie dzialania i-przerwy.\ Uozactoentetcgt^typirznaJdaj^izastosowanae^^TÓz- -.inych Tdoswiadozainych1ukladach.•* tedawez^ch,: :hib • jmnyoht^iinleesach^technologlcan^hj gdzie*wymagane - jestesaisle ^r zuiuza; dókladaw&cia i L:«krtólona;cze.- 'stosci^odoaowaniie*mediamitnp. ^gazuNDiecz^ilub ma- cterialów.sirpikich.:::Znane isa it stosowane -urzadzenia 6 takimprzezna- r czeniu-ruwlaszcza* do.dozowania* • odiach :•: 'badawczych < j etóktrod ogniw ^aliroowjch.'-W urzadzeaii&chv tyeh sterowanie-zaworu telektroma¬ gnetycznego~*dnkonywaner jest- przez wykorzystanie lragulowanej- stalej .czasowej ukladu o^ojcreslonel-po- jemaascii i ropanso&cu:iLazladowanie. kondensatora rikaizdego j^iibwoda.iiaatia.pujer poprzez,uimpendaiteje ^cewki-etótefre^ra^ a* ladowanie^tego :^ccmdaasatoraj dokonuje sieiprzez Eegutowana^rez-y- steicje - wlaczonego w ^obwód ' sterajacy»-opornika. f. Wctenesposobf/zostajej/uzyskany wa™&efc*pegU'Lacji czasu dzialania i przerwyleleJ^c^ttagftetyioaaego^za- woru.Tak rozwiazane urzadzenia sterujace dozownik, charakteryzuja sie mala dokladnoscia odmierzania interwalów czasowych, gdyz próg dzialania zaworu elektromagnetycznego jest wielkoscia zmieniajaca sie. Taka sytuacja jest powazna wada techniczna, wymaga ciaglych i-trudnych do realizacji pomiarów interwalów'czasowych: Ponadto stosowane jako' zró¬ dlo5 zasilania* takich rozwiazan, chemiczne baterie prad-u, wymagaja ciaglej- kontroli napiecia, którego zmiany zdecydowanie wplywaja na dokladnosc wy¬ magalnego programu' sterowania dozownika.""Celem urzadzenia stepujacego^ wedlug^ wynalazku jest. wyeliminowanie wystepujacych niedogodnosci technicznych i .as4agnaee3e .rozwiaa^ia-gwarantuja¬ cego - vdj^za,v. wymagana..dokladnosc* .rpro^ta; ofrsjg^ge i trwaloisc-eksploatacyjna. v,^Gelr ten; osiagnieta- :rczWiauanienr: elekktroniczn^go uirzadzefaia^zbuftw^^ «a5|..elemenUcliielek.tiycz4iy5ch ^ukladowi :Eleno«nt wyko- riiawczy*.jakim.jes£;elektama^etyczny zawór ctazu- liJacy * sterawran,yi«le1ktronicznym ,ukladem.{przertóutni- ..ków mojnostabikiyich, zasiiany jest z sseoi pradu pcze- « miannego ólówkowy prostownika na itófego. wyjsciu'wlaczony jest iMtr zbudowany z!ele- intóntów- opornosci f» •mz3csikuje=zaflsilanie tt Aransforntatoraipoprzez.konwen- -ojotialnjp prostownik i stabilizator/ a -skferda sie z dwóch* przeriuthików- monostabiln^oh z ittórych pierwszy zbudowany na dwóch lampach, ma miedzy anoda i siatka tych lamp wlaczony zespól regulowa¬ nych pojemnosci i jest sprezony .poprzez pojemnosc z drugim przerzutnikiem równiez zbudowanym na dwóch lampach miedzy których anode i siatke wla- so czony jest tez drugi zespól regulowanych pojemnosc?, P20 25 7437574375 3 a w obwodzie anody pierwszej lampy znajduje sie cewka pomocniczego przekaznika.Drugi przerzutnik posiada równiez sprzezenie po¬ jemnosciowe z pierwszym przerzutnikiem. Ponadto przerzutniki oprócz dodatkowych, nie istotnych a ko¬ niecznych elementów, sa wyposazone w elementy rezystancji w obwodach rozladowania regulowanych pojemnosci. Elementami przygotowujacymi i urucha¬ miajacymii uklad sa sterownicze przyciski.Stosowanie urzadzenia wedlug wynalazku daje szereg korzysci technicznych i techniczno-uzytko- wych, pozwalajac na przyklad, na prowadzenie la¬ boratoryjnych badan i innych procesów -technolo¬ gicznych, wymagajacych scisle okreslonej ilosci do¬ starczanego medium jak i bardzo dokladnego jego dozowania w czasie. Ponadto urzadzenie pozwala na doprowadzanie w zalozonych interwalach czasu, scisle odmierzanych ilosci [reagentów do jednostek reaktorowych pracujacych w ukladach otwartych.Jest to szczególnie istotne w przypadku reakcji egzotermicznych dla zapewnienia prawidlowego i bezpiecznego przebiegu danego procesu.Zastosowane zespoly regulowanych pojemnosci, polaczonych w ukladzie wagowym i nastawialne za pomoca klawiszowych przelaczników, pozwalaja na duza wybiórczosc kombinacji war(tosci wlaczanych pojemnosci a tym samym uzyskiwanie duzego za¬ kresu 'interwalów czasowych tak dla stanu dzialania zaworu jak i przerwy. Ponadto zastosowany w .ukla¬ dzie zasilania cewki elektromagnesu, filtr RC, spel¬ nia funkcje ukladu przyspieszajacego zadzialanie elektromagnesu a tym samym skrócenie stalej cza¬ sowej elektromagnetyczno-mechanicznej ukladu wy¬ konawczego.Urzadzenie wedlug wynalazku w przykladowym wykonaniu jest uwidocznione na rysunku przedsta¬ wiajacym schemat polaczen. Budowe urzadzenia i zasade dzialania korzystnie jest przedstawic lacz¬ nie. Z sieci pradu przemiennego zasilany jest bez¬ posrednio poprzez, dwu-polówkowy prostownik zbu¬ dowany na diodach Dl i D2 na którego wyjscie wla¬ czony jest filtr skladajacy sie z opornosci Rl i po¬ jemnosci Cx, uklad wykonawczy jakim jest elektro¬ magnetyczny zawór Z z cewka P w której obwód zasilania wlaczony jesl styk Pa pomocniczego prze¬ kaznika. Cewka P2 pomocniczego przekaznika jest wlaczona w uklad elektronicznego sterowania, któ¬ ry jest zasilany z transformatora T i konwencjo¬ nalny prostownik i stabilizator napiecia ST.Otrzymywane stale napiecie ze stabilizatora, za¬ sila uklad dwóch przerzutników monostabilnych.Pierwszy przerzutnik zbudowany na -dwóch lampach Lx d L2 z wlaczonym miedzy nie zespolem regulo¬ wanych pojemnosci C2 i opornosci R2 i R3 jest sprze¬ zony przez pojemnosc C4 s ukladem drugiego prze- rzutnika. Drugi przerzutnik sklada sie tez z dwóch lamp L3 i L4 i zespolu regulowanych pojemnosci C5 oraz opornosci cewki P2 i R4 jest sprzezony z prze¬ rzutnikiem pierwszym przez pojemnosc C3. 4 Dzialanie ukladu sterujacego z zadanym — zada¬ nym programem sterowania elementu wykonawcze¬ go tj. zarrfyfcanie i otwieranie zaworu, polega na tym, ze za pomoca przycisku Ka, dokonuje sie spro- 5 wadzenia przerzutników do stanu momostabilnego, zapewniajacego mozliwosc podjecia pracy przez uklad tzn., ze lampy Lj i L3 sa zablokowane a lampy L2 i L4 sa w stanie przewodzenia. Przyciskiem K2 podaje sie impuls odblokowujacy lampe L^, wówczas 10 wzbudzona cewka P2 przekaznika uruchamia styki pomocnicze P^ i doprowadza napiecie na cewke P elektroanaginetycznego zaworu Z. Taki stan trwa tak dlugo, dopóki nastawiona wartosc -pojemnosci C5 nie rozladuje sie do napiecia powodujacego prze- 15 rzucenie przerzutnika w stan zablokowania lampy L3 i przerwania tym samym stykami P21 obwodu zasilania cewki P. Jednoczesnie nastepuje podanie impulsu przez pojemnosc sprzegajaca C3 i odbloko¬ wanie lampy Lx która przewodzi przez interwal cza- 20 sowy okreslony wielkoscia nastawionej pojemnosci C2 rozladowywanej na opornosci R3 i R3.Przewodzenie lampy L2 konczy sie z chwila obni¬ zenia napiecia na pojemnosci C2 do Wartosci w któ¬ rej nastapi jej zablokowanie a odblokowanie lampy 25 L2. Jednoczesnie z anody lampy Lj podany jest im¬ puls odblokowania lampy L3 przez sprzegajaca po¬ jemnosc C4. Uklad sterujacy samoczynnie odmierza interwaly czasowe zalezne od wybranych wielkosci pojemnosci C2 i C5, przy czym nastawianie tych 30 wartosci odbywa sie w ukladzie wagowym przy po¬ mocy przelaczników klawiszowych. Zatrzymanie ukladu sterowania dokonuje sie przez zamkniecie przycisku K2 i sprowadzenie ukladu do pozycji wyj¬ sciowej. PL PL