Pierwszenstwo: I Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.05.1975 73687 KI. 21d2,24/01 MKP H02p 7/28 IIBUOTEKA Twórca wynalazku: Karol Rumatowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Poznanska, Poznan (Polska) Uklad do zmiany predkosci obrotowej silnika indukcyjnego zwartego Przedmiotem wynalazku jest uklad do zmiany predkosci obrotowej silnika indukcyjnego zwarte¬ go, znajdujacy zastosowanie do urzadzen wyma¬ gajacych napedu o zmiennych predkosciach zna¬ mionowych, zwlaszcza z malymi predkosciami za¬ wartymi najkorzystniej w granicach od zera do 5 procent predkosci synchronicznej silnika.Znane Jest urzadzenie do regulacji obrotów sil¬ nika indukcyjnego od zera przy zmniejszonym momencie obrotowym z bardzo malymi przyrosta¬ mi predkosci do obrotów podsynchronicznych.Zmiane predkosci obrotowej silnika uzyskuje sie przez oslabienie pola wirujacego stojaka silnika przez podmagnesowanie go strumieniem magne¬ tycznym stalym pochodzacym od dodatkowego uzwojenia pradu stalego nawinietego solenoidowo na stojan pod korpusem, a to w celu unikniecia wplywu pola wirujacego na dodatkowe uzwojenie pradu stalego. Linie sil pola magnetycznego od dodatkowego uzwojenia pradu stalego zamykaja sie przez blachy stojana oraz korpus silnika zabez¬ pieczenia sie przed znacznym maleniem momentu obrotowego silnika przy zmniejszaniu predkosci obrotowej wirnik wykonany jest jako dwukla- tkowy.Solenoidowe uzwojenie mozna wmontowac rów¬ niez do odpowiednio wykonanego wirnika, w celu stworzenia lepszej drogi dla strumienia magnety¬ cznego wytworzonego pradem stalym. Poniewaz w stójanie strumien wirujacy oraz strumien od 15 20 25 30 dodatkowego uzwojenia na stójanie sa do siebie prostopadle przeto uzwojenie dodatkowe mozna zasilac pradem zmiennym, którego regulacja odby¬ wa sie przez wzmacniacz magnetyczny sterowany na przyklad przez pradnice tachometryczna umie¬ szczona na wale silnika, a to w celu uzyskania pozadanej predkosci obrotowej bez wzgledu na chwilowe zmiany obciazenia silnika. W tym przy¬ padku pakiety blach silnika powinny byc prze¬ ciete na swoim obwodzie materialem izolacyjnym przeciw zamykaniu sie pradów wirowych od do¬ datkowego uzwojenia. To samo dotyczy korpusu stojana. Natomiast w ukladzie zasilajacym silnik nalezy w szereg z nim wlaczyc wzmacniacz ma¬ gnetyczny dla ograniczenia nadmiernego pradu silnika. Wzrost opornosci indukcyjnej wzmacniaczy moze byc regulowany jednoczesnie z podmagne- sowaniem silnika.Wada opisanego rozwiazania jest to, ze wymaga umieszczenia dodatkowego uzwojenia na stojanie silnika oraz koniecznosc regulacji predkosci obro¬ towej za pomoca wzmacniacza magnetycznego i niestabilnosc predkosci przy zmianach obciazenia.Celem wynalazku jest usuniecie znanych wad i niedogodnosci, zas zadaniem technicznym jest otrzymanie takiego ukladu, który pozwala na sta¬ bilna prace silnika zwartego z mala predkoscia zawarta w granicach od 0 do 5 procent predkosci synchronicznej silnika. 73 68773 687 Istota wynalazku polega na tym, ze równolegle do kazdego z uzwojen fazowych silnika polaczone sa szeregowo opornik z dioda prostownicza i nor¬ malnie otwarty styk przelacznika, natomiast jedne konce uzwojen fazowych silnika polaczone sa 5 z opornikami w ukladzie gwiazdowym, do których równolegle z kazdym z ndch polaczone sa normal¬ nie zamkniete styki przelacznika, przy czym do drugich koncy uzwojen fazowych podlacza sie przewody trójfazowej sieci pradu przemiennego. 10 Zaleta ukladu wedlug wynalazku jesit uzyskanie zmian predkosci obrotowej silnika zwartego przy zapewnieniu plynne/i pracy napedu z zachowaniem sztywnosci charakteirystyki mechanicznej w za- 15 kresie malych predkosci.PraedmioJL wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonnania%nai rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu. 20 Równolegle do kazdego z uzwojen fazowych u-v, v-y, w-z silnika polaczone sa szeregowo opor¬ nik 1 z prostownicza dioda 2 i normalnie otwarty styk 3 przelacznika, natomiast jedne konce uzwo¬ jen fazowych silnika polaczone sa opornikami 4 w ukladzie gwiazdowym, do których równolegle z kazdym z nich polaczone sa normalnie zamknie¬ te styki 5 przelacznika, przy czym do drugich koncy uzwojen fazowych podlacza sie przewody R, S, T trójfazowej sieci pradu przemiennego. 25 30 Dzialanie ukladu jest nastepujace dla napedu silnikiem zwartym ze znamionowa predkoscia obrotowa tego silnika styki 3 przelacznika sa otwarte, natomiast styki 5 przelacznika sa zwarte, które bocznikuja oporniki 4 oraz stanowia zwie¬ racz dla polaczenia uzwojen silnika w gwiazde.Dla napedu tym samym silnikiem zwartym z ma¬ la predkoscia zawarta w przedziale od 0 do 5 pro¬ cent predkosci synchronicznej silnika styki 3 prze¬ lacznika sa zwarte, natomiast styki 5 przelacznika sa otwairite.Uklad wedlug wynalazku zastosowany na przy¬ klad w napedach obrabiarek lub napedach dzwi¬ gowych upraszcza znacznie uklad napedowy eli¬ minujac z niego niektóre przekladnie wzglednie dodatkowe maszyny. PL PL