Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 29.03.1975 73604 KI. 5d, 11/00 MKP E21f 11/00 Twórcy wynalazku: Leonard Pluta, Mieczyslaw Miller Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Ka¬ towice (Polska) Wielofunkcyjny rurociag ratowniczy Przedmiotem wynalazku jest rurociag przezna¬ czony do doprowadzania powietrza sprezonego i wentylacyjnego lub podsadzki hydraulicznej wzglednie do odprowadzania wody z przodku gór¬ niczego, w którym prowadzi sie akcje ratownicza.Dotychczas, w czasie prowadzonej akcji ratow¬ niczej w podziemiach kopaln, wszystkie wyrobiska, w których nie ma obiegu powietrza sa wentylo¬ wane za pomoca lutniociagów. Jezeli w czasie ta¬ kiej akcji potrzebne jest równiez powietrze sprezo¬ ne wówczas doprowadza sie je do miejsca akcji za pomoca odrebnego rurociagu. W wielu przy¬ padkach zachodzi równiez koniecznosc doprowa¬ dzenia do miejsca akcji ratowniczej podsadzki hy¬ draulicznej lub odprowadzania wody z tego miej¬ sca. W takich przypadkach prowadzi sie nastepne rurociagi, które ograniczaja przekrój poprzeczny wyrobiska prowadzacego do miejsca akcji maja¬ cego zwykle i tak juz male wymiary. Zawieszenie w chodniku dojsciowym kilku rurociagów bardzo utrudnia poruszanie sie w nim ratowników, co znacznie opóznia akcje ratownicza i czesto moze przesadzac o zyciu zagrozonych ludzi.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego rurociagu, który w zaleznosci od potrzeby moze spelniac rózne funkcje niezbedne dla skutecznego prowadzenia akcji ratowniczej w górniczych wy¬ robiskach podziemnych.Cel ten zostal osiagniety za pomoca rurociagu wedlug wynalazku. Istota tego rurociagu zlozonego 20 30 z rur elastycznych wzmocnionych przekladkami z tkaniny syntetycznej lub z wlókien szklanych polega na wyposazeniu go na koncu w kosz ssacy lub w koncówke do lagodnego rozprezania po¬ wietrza sprezonego. Koncówka ta ma równiez krócce do jednoczesnego pobierania z rurociagu powietrza sprezonego do zasilania narzedzi robo¬ czych. Poza tym koncówka ma dwa dyfuzory stoz¬ kowe zwrócone stozkami w kierunkach przeciw¬ nych, które sa wylozone warstwa materialu dzwie¬ kochlonnego. Od strony rurociagu koncówka ta ma zawór, którego gniazdo jest wykonane z mate¬ rialu elastycznego, a grzybek tego zaworu jest otwierany za pomoca nakretki lub dzwigni. Na¬ tomiast kosz ssacy rurociagu ma wewnetrzna oslo¬ ne wykonana z metalowych pretów oslonietych siatka. Oslona ta jest umieszczona w oslonie ze¬ wnetrznej, której prety sa zamocowane do dwóch tarcz, przedniej wyposazonej w otwory i tylnej stanowiacej zawór zwrotny. Zawór ten ma ela¬ styczne klapy w ksztalcie trójkatów skierowa¬ nych wierzcholkami w kierunku osi, osadzone w gniazdach utworzonych z promieniowo ulozonych zeberek. Zaleta tak skonstruowanego rurociagu jest miedzy innymi to, ze pozwala on zastapic kilka rurociagów stosowanych dotychczas, a przeznaczo¬ nych do róznych funkcji. Dzieki zastosowaniu w koszu ssacym elastycznych klap w ksztalcie trój¬ katów po ich otwarciu uzyskuje sie duzy prze¬ krój przy stosunkowo malej wysokosci zaworu. 73 60473 604 Natomiast przez zastosowanie koncówki do lagod¬ nego rozprezania powietrza sprezonego mozna in¬ tensywnie przewietrzac wyrobisko bez halasu jaki zwykle czyni wyplywajace z rurociagu powietrze.Rurociag wedlug wynalazku pozwala na szybkie i sprawne przeprowadzenie akcji ratowniczej w najciezszych nawet warunkach dolowych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny chodnika ratunkowego z zawieszonym rurociagiem, fig. 2 — len sam chodnik w pionowym przekroju podluznym, fig. 3 — koncówke rozprezajaca w widoku z boku, fig^.4 —^przekrój kosza ssacego wzdluz linii A-A i jB^E ;zajnaHorJ^5ff%ia fig. 5, a fig. 5 — kosz ssacy w przekroju osjowym.JJak uwidoczniono |ha rysunku wielofunkcyjny rurc*hfgH^avcj£g&qnt pod stropem chodnika skla- da-IsfljSLf^ffifr tlastycEnyeh, wykonanych na przy¬ klad z gumy wzmocnionej przekladkami z tka¬ niny syntetycznej lub z wlókien szklanych oraz z wymiennej koncówki 2 do lagodnego rozprezania powietrza sprezonego dla potrzeb wentylacji. Kon¬ cówka 2 jest zaopatrzona w krócce 3 do odbioru powietrza sprezonego, a rury rurociagu 1 sa ze soba polaczone za pomoca znanych szybkozlaczy 4.Koncówka 2 uwidoczniona na fig. 3 sklada sie z dwóch stozkowych dyfuzorów 2 i 8 skierowanych stozkami w strone przeciwna, wylozonych wars¬ twa 5 tworzywa tlumiacego fale glosowe. Od stro¬ ny rurociagu 1 koncówka 2 ma grzybek 6 zamy¬ kajacy gniazdo 7 wykonane z materialu elastycz¬ nego na przyklad z gumy, który to grzybek jest zamocowany na trzonie 9 zaopatrzonym na drugim koncu w koncówke 10 osadzona w nakretce 11 nakreconej na tuleje 12. Tuleja ta wraz ze wspor¬ nikiem 13, dzwignia 14 i zaczepem 15 tworza uklad do szybkiego otwierania i zamykania przeplywu powietrza. Poza tym wewnatrz dyfuzora 8 o mniej¬ szych wymiarach jest umieszczony cylindryczny filtr 16 z blach perforowanych wypelnionych we¬ wnatrz warstwa materialu dzwiekochlonnego, na przyklad z waty bawelnianej, z wlókien szklanych lub z innego materialu porowatego. Przedstawiony na! fig. 4 i 5 kosz ssacy sklada sie z zewnetrznej oslony 17 wykonanej z pretów metalowych zamo¬ cowanych do dwóch tarcz, z których przednia tar¬ cza 18 ma otwory o srednicy równej odleglosci miedzy pretami. Wewnatrz oslony 17 znajduje sie druga, wewnetrzna oslona 19 wykonana równiez z pretów metalowych, oslonietych siatka 20. Od strony rurociagu 1 kosz ssacy ma zawór zwrotny zlozony z gumowych klap 21 umieszczonych w gniazdach 22, utworzonych z promieniowo ulozo¬ nych zeberek, przy czym klapy 21 sa zaopatrzone w pokrywy 23. Klapy te maja ksztalt trójkata skierowanego wierzcholkiem w kierunku osi za¬ woru. 15 25 30 35 40 45 50 Wielofunkcyjny rurociag ratowniczy wedlug wy¬ nalazku dziala w nastepujacy sposób. W przy¬ padku koniecznosci doprowadzenia do miejsca akcji ratowniczej powietrza sprezonego stosuje sie kon¬ cówke 2, za pomoca której przewietrza sie jedno¬ czesnie to miejsce. Doprowadzone rurociagiem 1 powietrze sprezone mozna odbierac z krócców 3 do napedzania narzedzi urabiajacych. Natomiast do przewietrzania wyrobiska powietrze sprezone przechodzi przez zawór koncówki 2, którego wiel¬ kosc otwarcia reguluje sie nakretka 11, a nastep¬ nie rozprezajac sie przechodzi przez cylindryczny filtr 16 oraz dyfuzory 8 i 2 po czym wydostaje sie na zewnatrz. Zastosowany w koncówce 2 material dzwiekochlonny tlumi skutecznie syk wyplywaja¬ cego powietrza. Do szybkiego zamykania i otwie¬ rania zaworu koncówki 2 sluzy dzwignia 14. W przypadku koniecznosci usuwania wody z miejsca akcji ratowniczej na koniec rurociagu 1 zaklada sie kosz ssacy. Jego zewnetrzna oslona 17 zatrzy¬ muje grubsze zanieczyszczenia, a wewnetrzna oslo¬ na 19 zanieczyszczenia drobniejsze, które mogly by dostac sie do rurociagu i do pompy. W czasie pom¬ powania wody, gumowe klapy 21 zaworu zwrot¬ nego sa odchylone od osi kosza, lecz w momencie zatrzymania pompy zamykaja wyplyw wody z ru¬ rociagu. PL