Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.02.1975 73 332 KI. 5c,23/00 MKP E21d 23/00 CZY i lLNIA Urzedu Patentowego | Polskiej flzcL^jJo^ i; b| tt-Lj Twórcy wynalazku: Stefan Kulczak, Roman Ogrodniczek, Stanislaw Ko- ziarski, Tadeusz Zur Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi Zaklady Badawcze i Pro¬ jektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw (Polska) Kopalniana obudowa kroczaco-jezdna Przedmiotem wynalazku jest kopalniana obudo¬ wa hydrauliczna jedno- lub kiliku-czlonowa sluzaca do podpierania stropu wyrobisk górniczych i prze¬ mieszczajaca sie samoczynnie po spagu w dowol¬ nym kierunku systemem kroczaco-jezdnym.W znanych rozwiazaniach hydraulicznej obudowy zmechanizowanej, przemieszczanie jej odbywa sie w ten sposób, ze czlony sa wypychane lub pod¬ ciagane, pnzy jednoczesnym wystepowaniu cykli¬ cznego rozpierania i luzowania tych czlonów po¬ miedzy stropem i spagiem. Reakcje powstajace przy przesuwaniu czlonów obudowy przenosza sie na spag i sitrop. W przypadku kroczenia przy stosowaniu rozpierania o spag i strop wystepuja cykliczne do kroków obciazenia stropu bezposredniego, które moga powodowac naruszenie jego równowagi i przyczynic sie do niezamierzonego zawalu. Pra¬ wdopodobienstwo jego wystapienia wzrasta ze zwiekszeniem odleglosci przemieszczania obudowy, gdyz wzrasta ilosc kroków a tym samym czesto¬ tliwosc sciskania i odprezania stropu.Obudowy zespolowe z duza iloscia podpór hy¬ draulicznych, sluzace do podpierania duzych po¬ wierzchni stropu, posiadaja duzy ciezar, co utrud¬ nia ich przemieszczanie. Obudowa ciezka z wieloma podporami przemieszczajaca sie na gasienicach stwarza trudny w rozwiazaniu konstrukcyjnym problem odciazenia gasienic. Uklady sprezynowe moga byc stosowane tylko do obudów nie prze¬ kraczajacych pewnych granic ciezarowych. Prze- 25 30 mieszczanie gasienicowe jest rozwiazaniem koszto¬ wnym.Wada rozwiazan zespolów obudów przemieszcza¬ jacych sie slizgowo po spagu jest wystepowanie duzych oporów ruchu, szczególnie przy spagu o nierównej powierzchni.Znane rozwiazania obudów, posiadajace ograni¬ czona mozliwosc skretu po spagu sa obarczone ta sama wada wystepowania przy skrecie znacznych oporów ruchu. Stad przewaznie stosowane obu¬ dowy maja mozliwosc przemieszczania sie tylko w jednym kierunku.Celem wynalazku jest umozliwienie unikniecia niekorzystnego oddzialywaniia kroczacej, wielopod- porowej obudowy zarówno na strop jak i na spag a zadaniem wynalazku opracowanie konstrukcji wielopodporowej obudowy samoczynnie przemie¬ szczajacej sie w dowolnym kierunku systemem kro¬ czaco-jezdnym, w której reakcje sil wystepujace podczas przemieszczania obudowy tym systemem, zamykaja sie wewnatrz konstrukcji i oddzialuja tylko na spag.Zgodnie z wynalazkiem kazdy czlon obudowy zawiera wyposazona w sanie badz. wózek z wysu- wnymi stopami pomocniczyimi rame osadzona obro¬ towo wzgledem ramy glównej czlonu, której pod¬ pory hydrauliczne stropnic oraz wsporniki zakon¬ czone stopami glównymi sa umieszczone suwliwie wewnatrz slupów tejze ramy glównej, Sanie, badz wózek przylega na przemian do dol- 73 33273 332 nych lub górnych prowadnic ramy skretu, usytuo¬ wanych wzdluz czlonu obudowy i polaczony jest z cylindrem hydraulicznym, którego druga strona przymocowana jest do tejze ramy. Rama skretu jest usytuowana miedzy biezniami górnymi i dolnymi ramy glównej i polaczona jest z cylindrem hydra¬ ulicznym, umieszczonym poprzecznie do osi wzdlu¬ znej obudowy, kjtórego druga strona przymocowana jest do ramy glównej.Takie rozwiazanie konstrukcyjne ukladu dwóch wzajemnie skretnych ram, z których glówna sluzy jako konstrukcja nosna scalajaca wszystkie za¬ sadnicze elementy czlonu obudowy jakimi sa pod¬ pory hydrauliczne ze stropnicami oraz wsporniki ze stopami glównymi a rama skretu zawiera ele¬ menty pomocniczego podparcia, przesuwu i obrotu dla wykonania kolejnego kroku czlonu obudowy umozliwia ruch czlonu obudowy bez tarcia po spagu oraz bez kontaktu ze stropem. Ma to szcze¬ gólnie korzystne znaczenie, gdy spag jest nierówny i gdy warunki geologiczne nie zezwalaja na czeste obciazanie i odciazanie stropu.Jednoczesnie zastosowane rozwiazanie skretu czlonu obudowy umozliwia skierowanie obudowy w pozadanym kierunku w wyrobisku górniczym.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia dwuczlonowa obudowe w widoku z boku (czesciowo w przekroju), fig. 2 — w widoku z przodu a fig. 3 — w widoku z góry czesciowo w przekroju.Rroczaco-jezdna obudowe hydrauliczna wedlug ¦v wynalazku stanowia czlony A, A' polaczone ze soba przy pomocy diwuraimiennych ciegien 1 moco¬ wanych przegubowo do ramy glównej B, B' czlonu.Zadaniem ciegien 1 jest zwiekszenie statecznosci czlonów obudowy podczas ich przemieszczania oraz zapewnienie zwmotnosci i niezaleznosci ruchów poszczególnych czlonów obudowy. Kazda rama glówna B, B' danego czlonu posiada osiem ruro¬ wych slupów 2, wewnatrz których umieszczone sa od góry podpory hydrauliczne 3 stropnic 4 a od dolu wsporniki 5 zakonczone stopami glównymi 6.Slupy 2 i wsporniki 5 sa wyposazone w zaczepy 7 na których osadzone sa sprezyny 8 wiazace wspor¬ niki 5 z rama glówna B, B'.Wewnatrz ramy glównej B, B' umieszczona jest rama skretu C, C osadzona na osi 9. Wzdluzne belki 10, 11 ramy skretu wykonano w ksztalcie ceownika z których kazda stanowi jednoczesnie prowadnice dolna 12 i górna 13, miedzy którymi spoczywaja kola 14 wózka 15. Wózek ten jest za¬ opatrzony w dwa pionowo usytuowane cylindry hydrauliczne 16, z których kazdy zakonczony jest od dolu sitopa pomocnicza 17. Wózek jest przemie¬ szczany po prowadnicach 12 lub 13 przy pomocy cylindra hydraulicznego 18, który jedna strona jest zamocowany przegubowo do ramy obrotowej C, C a druga do wózka 15. i Konce ramy skretu C, C osadzone sa miedzy biezniami dolnymi 19 i górnymi 20 nalezacymi do ukladu ramy glównej B, B'. W celu ulatwienia przesuwania sie ramy skretu po tych biezniach rama ta jest wyposazona w elementy toczne 21 badz slizgowe. Obrót ramy skretu C, C wzgledem 15 20 25 ramy glównej B, fi' jest realizowany przy pomocy cylindra hydraulicznego 22, umieszczonego poprze¬ cznie do osi wzdluznej czlonu A, A' i zamocowane¬ go jedna strona do ramy skretu C, C a druga do 5 naroznego slupa 2.Czlony obudowy A, A' posiadaja wlasny zespól napedowy 23, jeden na dwa czlony umiejscowiony w srodkowej czesci jednego z czlonów. W drugim czlonie w analogicznym miejscu znajduje sie szafa 10 sterownicza 24 w której umieszczone sa urzadzenia sterowania elektrohydraulicznego. Obudowe mozna tez zasilac z ukladu zewnetrznego.Dzialanie urzadzen wedlug wynalazku podczas przemieszczenia i skretu czlonu obudowy jest na¬ stepujace.Po opuszczeniu stropnic 4 osadzonych na pod¬ porach hydraulicznych 3 i ustawieniu wózka 15 (na przyklad dla przemieszczenia w przód) w skrajne przednie polozenie, jakie pokazano na fig. 1, przy pomocy pionowych cylindrów hydra¬ ulicznych 16 opuszcza sie stopy pomocnicze 17 do momentu, przy którym caly czlon obudowy A uniesie sie ku górze, na wysokosc wystarczajaca aby przy przemieszczaniu lub obrocie, stopy glów¬ ne 6 nie zaczepialy o spag. Ponadto stopy te sa w tym celu podtrzymywane przez sprezyny 8.Po podniesieniu ramy glównej B, przetacza sie ja wraz z wszystkimi przynaleznymi do niej ele- 30 mentami czlonu ku przodowi, przy pomocy cylindra hydraulicznego 18, który ciagnie rame B po kolach wózka 15 osadzonego w prowadnicach ramy skretu C. Po przetoczeniu czlonu A podnosi sie stopy pomocnicze 17 wskutek czego czlon osiada na sto- 35 pach glównych 6.W przypadku koniecznosci jednoczesnego obrotu czlonu A, wzgledem pierwotnego kierunku prze¬ suniecia, przed podniesieniem stóp pomocniczych 17, przy pomocy cylindra hydraulicznego 22 doko- 40 nuje sie obrotu w pozadanym kierunku calego czlonu A, wzgledem unieruchomionej na stopach pomocniczych 17 ramy skretu C. Podczas doko¬ nywania obrotu, sanie glówne B swymi biezniami górnymi 20 przesuwa sie po elementach tocznych tó 21 ramy skretu.Po osadzeniu czlonu A na stopach glównych 6 bieznie dolne 19 sluza do przetoczenia ramy skretu C do polozenia pierwotnego to jest równoleglego wzgledem wzdluznej osi ramy glównej B. 50 Opisany cykl przemieszczania czlonu obudowy feroczaco-jezdnej mozliwy jest do dokonania w do¬ wolnej kolejnosci.Rama glówna B, a wraz z nia rama skretu C. swymi górnymi prowadnicami 13 po kolach wózka 55 15 moze sie przesuwac, gdy w tym czasie czlon obudowy opiera sie na stopach pomocniczych lub mozliwe jest przesuniecie sie wózka 15 po dolnych prowadnicach 12 ramy skretu C gdy w tym czasie czlon obudowy spoczywa na stopach glównych 6. 60 Równiez dokonanie skretu obu ram wzgledem siebie wokól osi 9 mozliwy jest zarówno gdy czlon A spoczywa na stopach glównych 6 lub pomocni¬ czych 17.Ma to szczególne praktyczne znaczenie w przy- 65 padku koniecznosci przemieszczania i obrotu obu-73 332 6 doiwy zlozonej z kilku czlonów w nieregularnie pedzonych wyrobiskach górniczych.Wieloczlonowa obudowa jest stateczna na nie¬ równym spajgu, tak dzieki zastosowanym rozwia¬ zaniom przemieszczania i skretu jak i dogodnemu polaczeniu czlonów A, A' miedzy soba. Obudowa moze byc stosowana do podtrzymywania stropów przy wysokich podkladach.Te szczególne zalety obudowy umozliwiaja zastosowanie jej przy wybieraniu filarów podpo¬ rowych w komorowo-filarowym systemie eksplo¬ atacji, jaki stosuje sie na przyklad w kopalniach rud miedzi. PL