Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 10.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.05.1975 73180 KI. 47h,57/56 MKP F16h «¥6« Twórcy wynalazku: Edward Stam, Marian Tomaszewski, Antoni Kan- kowski, Stefan Frackowiak Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Mechanizacji Pro¬ dukcji Zwierzecej i Przemyslu Rol¬ nego, Koscian (Polska) Glowica przekladni bezstopniowej Przedmiotem wynalazku sa glowice przekladni bezstopniowej do zmiany predkosci obrotowej na¬ pedu urzadzen zwlaszcza w suszarniach zielonek i roslin okopowych.Znane sa dotychczas glowice przekladni bezstop¬ niowej, które posiadaja srube regulacyjna z na¬ kretka i zespolem lozysk, sprezyny: odciazajaca i pracujaca oraz dzwignie obrotowa o zakonczeniach kulistych osadzonych we wglebieniach 'dwóch tulei tarcz osiowo przesuwnych.Zmiana polozenia dzwigni obrotowej wywolana na skutek recznego pokrecania kólkiem polaczonym ze sruba regulacyjna, powoduje przeciwnie skiero¬ wany ruch posuwisty tulei tarcz, w zwiazku z czym nastepuje zmiana rozstawu tarcz glowicy i pionowe opadanie wzglednie wznoszenie paska klinowego, umieszczonego miedzy tarczami. Na skutek zmiany polozenia paska klinowego w glowicy górnej naste¬ puje zmiana rozstawu tarcz glowicy dolnej za po¬ srednictwem umieszczonej w niej analogicznej dzwigni obrotowej oraz sprezyny.Glowice te maja szereg wad i niedogodnosci, po¬ niewaz dzwignie obrotowe umieszczone w glowi¬ cach: górnej i dolnej powoduja zbyt szybkie ura¬ bianie sie wglebien w tulejach, co jest przyczyna powstawania niedopuszczalnych luzów przyczynia¬ jacych sie do wylaczenia glowic z ruchu, po stosun¬ kowo krótkim czasie ich eksploatacji. Poza tym na¬ kretka z metalu kolorowego, usytuowana na srubie regulacyjnej, ulega wczesnemu zuzyciu z uwagi na 20 30 zbyt duze tarcie wywolane czestym ruchem posu¬ wistym tulei tarcz oraz na zbyt mala srednice gwin¬ tu sruby regulacyjnej. Nastepnie zespól lozysk glo¬ wicy górnej, umieszczony miedzy nakretka z metalu kolorowego a tuleja tarczy, ze wzgledu na zbyt male swoje wymiary, przy duzych obciazeniach ulega szybkiemu zuzyciu. Wymiana tych lozysk wzglednie adaptacja lozysk produkcji krajowej jest czaso¬ chlonna.Celem wynalazku bylo usuniecie tych wad dzieki zmianie konstrukcji glowic: górnej i dolnej dla zwiekszenia sprawnosci i trwalosci przekladni bez¬ stopniowej.Istota wynalazku jest to, ze glowica górna prze¬ kladni bezstopniowej zaopatrzona jest w tuleje stala z gwintem wewnetrznym wspólpracujacym z gwin¬ tem zewnetrznym korpusu lozyskowego, który za posrednictwem lozyska oporowego styka sie z tu¬ leja tarczy ruchomej, przy czym wpust umieszczony czesciowo w tulei tarczy stalej a czesciowo w tulei tarczy ruchomej przenosi moment obrotowy z tar¬ czy stalej na tarcze ruchoma, natomiast glowica dol¬ na zaopatrzona jest w klin o ksztalcie prostopadlo¬ scianu, polaczony na stale z tuleja stala i tuleja tarczy stalej, przy czym klin przenosi moment obro¬ towy na tuleje stala.Na skutek rozwiazania konstrukcyjnego glowic wedlug wynalazku uzyskuje sie pewnosc dzialania, mniejsze zuzycie wspólpracujacych ze soba elemen¬ tów, a tym samym wyeliminowanie do minimum niepozadanych przestojów. 73 18073180 3 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na za¬ laczonym rysunku, który przedstawia glowice: gór¬ na i dolna w przekroju osiowym oraz w ukladzie wspólpracujacym, pionowym.Konstrukcja glowic wedlug wynalazku jest naste¬ pujaca. Glowica górna sklada sie z tulei 1 tarczy ruchomej, tulei 2 tarczy stalej i wpustu 3 umiesz¬ czonego czesciowo w tulei 2, a czesciowo w tulei 1, oraz korpusu lozyskowego 5, która za posrednic¬ twem lozyska oporowego 4 styka sie z tuleja 1 tar¬ czy ruchomej, przy czym korpus 5 ma gwint zew¬ netrzny wspólpracujacy z gwintem wewnetrznym tulei stalej 7 osadzonej na tulei 2 za posrednictwem lozyska tocznego 8. Do korpusu 5 przymocowane jest za pomoca srub, ramie 6 zabezpieczajace korpus 5 i tuleje stala 7 przed obrotem.Glowica dolna sklada sie z tulei 9 tarczy rucho¬ mej, zaopatrzonej w rowek przelotowy 10, w którym umieszczony jest osiowo przesuwnie klin 11 o ksztal¬ cie prostopadloscianu, wspólpracujacy z tuleja 12 tarczy stalej. Klin 11 umieszczony jest równiez na stale w tulei 12 tarczy stalej orez tulei stalej 13, w której znajduje sie kolek zabezpieczajacy 14 dla zabezpieczenia klina 11 przed przesunieciem po¬ przecznym do osi symetrii. Sprezyna 15 umieszczona na tulei 12 tarczy stalej, jednym koncem opiera sie o tuleje 12, a drugim opiera sie o pierscien oporowy 16, osadzony na tulei 9 tarczy ruchomej.Dzialanie glowic przekladni bezstopniowej wedlug wynalazku jest nastepujace. Naped z silnika dopro¬ wadzony na tuleje 2 tarczy stalej przenoszony jest za posrednictwem wpustu 3 na tuleje 1 tarczy ru¬ chomej oraz za pomoca pasa klinowego dalej na glowice dolna. W glowicy dolnej pas klinowy styka ' sie z tarcza stala tulei 12 i tarcza ruchoma tulei 9 tak, ze moment obrotowy przenoszony jest na tuleje stala 13 za pomoca klina 11. Zmiana obrotów w glo¬ wicy dolnej nastepuje na skutek przesuniecia tulei 1 tarczy ruchomej glowicy górnej wzgledem tulei 2 tarczy stalej za pomoca obrotu pokretlem na tulei n 4 stalej 7 z gwintem wewnetrznym, wspólpracujacym z gwintem zewnetrznym korpusu lozyskowego 5.Zmiana polozenia pasa klinowego w glowicy górnej, po obwodzie w kierunku pionowy, powoduje dzieki dzialaniu sprezyny 15 w glowicy dolnej przesuw tulei 9 tarczy ruchomej wzgledem tulei 12 tarczy stalej i tulei stalej 13 oraz klina 11. PL PL