Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1974 72519 KI. 47c, 65/06 MKP F16d 65/06 Twórca wynalazku: Jerzy Piasecki Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Motoryzacji^Warszawa (Polska) Hamulec tasmowy Przedmiotem wynalazku jest hamulec tasmowy o dzialaniu samowzmacniajacym moment hamujacy nie¬ zaleznie od kierunku obrotu bebna hamulcowego.Znane sa hamulce tasmowe, w których samowzmacnianie w obu kierunkach osiagniete jest przez pola¬ czenie kazdego z konców tasmy z ogranicznikiem posiadajacym trzpien osadzony przesuwnie w otworze obu¬ dowy, przy czym polozenie osi tych otworów jest prostopadle do plaszczyzny symetrii przechodzacej przez os obrotu bebna hamulcowego. Przy symetrycznym zaciagnieciu obu konców tasmy kazdy z ograniczników pozwa¬ la na niewielki ruch konca tasmy w kierunku do zewnatrz od plaszczyzny symetrii, zas na znacznie wiekszy ruchv w kierunku przeciwnym.Wada tego rozwiazania jest to, ze polozenie osi otworów prowadzacych trzpienie nie jest zgodne z kierun- kisiil przesuniec konców tasmy, a wiec sily dzialajace na konce tasmy maja znaczne skladowe poprzeczne zginajace trzpienie, sprzyjajace ich zakleszczaniu w otworach i powodujace opory przesuwania oraz wycieranie sie trzpieni i otworów.Celem wynalazku jest opracowanie rozwiazania konstrukcyjnego eliminujacego powyzsze wady, zapewnia¬ jacego sprawniejsze dzialanie i mniejsze zuzycie czesci ograniczajacych ruchy tasmy.Cel ten osiagnieto w hamulcu wedlug wynalazku przez prowadzenie osadzonych w zakonczeniach tasmy sworzni w otworach, których zarysy w plaszczyznach prostopadlych do osi bebna hamulcowego sa owalne i tak jjuiozorie, ze dluzsze osie symetrii otworów sa w przyblizeniu styczne do przechodzacej przez osie sworzni powierzchni walcowej, której os pokrywa sie z osia obrotu bebna hamulcowego.Rozwiazanie wedlug wynalazku powoduje, ze sily dzialajace na tasme maja male skladowe prostopadle jo prowadnic, co umozliwia latwy przesuw konców tasmy bez sklonnosci do zakleszczania i przy zmniejszonym scieraniu czesci.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiona w przykladowym rozwiazaniu na rysunku przedstawiajacym widok hamulca w kierunku równoleglym do osi bebna hamulcowego.Budowa hamulca wedlug wynalazku w przykladowym rozwiazaniu przedstawionym na rysunku jest naste¬ pujaca Beben hamulcowy 1 opasuje od zewnatrz tasma 2, w której zawinietych koncach osadzone sa sworznie 3 i 4. Obydwa wystajace z tasmy konce sworznia 3 sa prowadzone w dwóch otworach owalnych 5 wycietych2 72 519 w podstawie 6, zas obydwa konce sworznia 4 sa prowadzone w dwóch otworach owalnych 7. Konce tasmy sa sciagane osadzonymi obrotowo na sworzniach 3 i 4 ciegnami 8 oraz ciegnem 9. Miedzy kolnierzem ciegna U i podstawa 6 jest osadzona sprezyna powrotna 10. x Dzialanie hamulca wedlug rysunku jest nastepujace. Przez pociagniecie ciegna 9 zostaja za posrednictwem ciegien 8 i sworzni 3 i 4 sciagniete ku sobie konce tasmy 2. Przy. obrocie bebna hamulcowego 1 w kierunku oznaczonym strzalka tasma 2 zostaje przemieszczona w tym samym kierunku dopóki sworzen 4 nie oprze sie o scianki otworów owalnych 7, przez co ten koniec tasmy zostaje unieruchomiony. Drugi koniec tasmy 2 zakon¬ czony .sworzniem 3 jest naciagany przez ciegna 8 i 9 z dowolna, zalezna od potrzeby sila.Przy obrocie bebna hamulcowego 1 w kierunku odwrotnym do oznaczonego strzalka tasma 2 zostaje puc- mieszczona w kierunku zgodnym z obrotem bebna hamulcowego 1 dopóki sworzen 3 nie oprze sie o scianki otworów owalnych 5#- po czym ten koniec tasmy zostaje unieruchomiony, zas przeciwny koniec zakonczony sworzniem 4 jest naciagany przez ciegna 8 i 9.W celu odhamowania sprezyna powrotna 10 cofa ciegno 9, które za posrednictwem ciegien 8 rozsuwa sworznie 3 i 4 luzujac tasme 2. PL PL