PL 72 018 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest srubunkowe przylacze do gazu, stosowane w torach prze- sylowych gazu jako koncowy element dlugiej linii przesylowej, umieszczany przy scianach budynków, umieszczany w szafkach gazowych, takze jako poczatkowy/koncowy element instalacji, np. redukcyjnej, samodzielnych stacji gazowych albo instalacji mierniczych. Koncowy element gazowej dlugiej linii przesylowej, prowadzonej w ziemi, ze wzgledu na specy- fike i przeznaczenie musi zostac z niej wyprowadzony i podlaczony do instalacji odbiorczej, która sta- nowic moze wewnetrzna instalacja budynku lub inny element powierzchniowo posadowionej instalacji gazowej, np. punkt redukcyjny, czy tez rozdzielcza. Ze wzgledu na przepisy i obowiazujace normy, wia- dome jest takze, ze koniecznoscia jest wykonanie przylacza ze stali, jako koncowego elementu linii przesylowej najczesciej wykonywanej obecnie z rur PE, gdzie polaczenie PE/STAL powinno znajdowac sie w odleglosci co najmniej pól metra od sciany budynku. Wiadome jest równiez, ze skierowanie biegu z poziomo ulozonej linii przesylowej do pionowego biegu elementu koncowego bedacego przylaczem, zapewniane jest poprzez osadzenie w linii przesylowej w obrebie przylacza gazowego przynajmniej jednej ksztaltki lub kolanka. Ostatnim elementem jest zlacze srubunkowe. Jednakze klopotliwe jest stosowane powszechnie, mocowanie pólsrubunku metoda spawania, gdyz obróbka ta wydluza i komplikuje proces produkcji przylacza gazowego, pomimo ze jego jakosc i niezawodnosc jest spelniona. Taki proces musi byc nastepnie sprawdzony na szczelnosc. Znane jest przylacze z opisu wynalazku nr P.298185, które eliminuje proces spawania srubunku. W luku polietylenowego przylacza gazowego rura polietylenowa umieszczona jest wewnatrz rury oslo- nowej. Obie rury wygiete sa w ksztalt luku 90° o prostoliniowych koncach. Na jednym koncu luku znaj- duje sie zlaczka adaptacyjna sluzaca do przylaczenia luku z kurkiem glównym instalacji gazowej. Rura oslonowa stanowi jednoczesnie element zaciskowy dla zlaczki adaptacyjnej. Jednak z uwagi na normy i wymogi jej stosowanie jest ograniczone do zastosowan wewnatrz budynku, do podlaczen koncowych urzadzen gazowych, a nie do instalacji odbiorczej budynku. Znane jest ze zgloszenia wzoru uzytkowego W.122295 przylacze gazowe z izolacja, zwlaszcza dla domowej sieci gazowniczej, które ma na odcinku wygietej rury stalowej izolacje naniesiona mecha- nicznie. Izolacja ta jest naniesiona przed wygieciem rury i stanowi ja oplot z tasmy polietylenowej na zakladke na warstwie substancji uszczelniajacej. W dodatku, na luku zagiecia, naniesiona jest dodat- kowa warstwa izolacji z tworzywa termokurczliwego. Rura na odcinku koncowym z pomniejszona sred- nica ma kolnierzyk oporowy wytoczony z materialu napawanego na obwodzie odcinka koncowego przy krawedzi rury. Pomiedzy odcinkiem przejsciowym rury a kolnierzykiem oporowym jest umieszczona znana, przesuwna nakretka pólsrubunku. Równiez i w takim wykonaniu wzoru, zastosowanie obcego materialu, jakim jest napawany, a na- stepnie toczony do wlasciwych wymiarów kolnierzyk oporowy, zmniejsza uzytecznosc konstrukcji, wy- dluza czas produkcji i naraza na problemy z nienalezytym wykonaniem. Srubunkowe przylacze do gazu zawiera rure stalowa w oslonie izolacyjnej z tworzywa sztucznego PP lub PE, która w postaci plaszcza okrywa szczelnie rure stalowa i jej zagiety koniec, laczony z insta- lacja doprowadzajaca gaz poprzez dolaczony do rury stalowej odcinek rury z tworzywa sztucznego. Koniec zwezonej rury stalowej w miejscu polaczenia z instalacja odbiorcza ma w pewnej odleglosci od czola rury usunieta zewnetrzna izolacje z tworzywa sztucznego PP lub PE i ma wykonany od zewnatrz kolnierz stalowej rury. Kolnierz ten stanowi integralna czesc rury stalowej i powstaje przez jej zapraso- wanie i nadanie odpowiednich ksztaltów po obu stronach kolnierza. Natomiast na dalsza czesc rury ma nasunieta nakretke pólsrubunku. Jest to profilowa nakretka i w czesci koncowej jest zacisnieta na rurze tak, ze jej srednica wewnetrzna w tej czesci jest mniejsza niz srednica zewnetrzna kolnierza. Uzytecznosc rozwiazania zawiera sie w zapewnieniu najlepszej mozliwej szczelnosci linii przesy- lowej dla stalowego przylacza gazowego przez wyeliminowanie dodatkowej operacji dolaczania zlacza srubunku metoda spawania, czy napawania kolnierza oporowego dla nakretki pólsrubunku. W niniej- szym rozwiazaniu nie ma koniecznosci operacji spawania, dzieki temu otrzymujemy jednorodny material na calej dlugosci elementu pólsrubunkowego. Poprzez formowanie koncówki pólsrubunku przez zgniot zwieksza sie miejscowo jego wytrzymalosc. Tak wytworzone stalowe przylacze gazowe jest calkowicie wykonywane w najlepszych ku temu warunkach – w hali produkcyjnej. Przedmiot wzoru uzytkowego jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok przylacza w pólprzekroju, a fig. 2 – widok przylacza kompletnego. PL 72 018 Y1 3 Srubunkowe przylacze do gazu zawiera rure stalowa S w oslonie izolacyjnej B z tworzywa sztucz- nego PP lub PE, która w postaci plaszcza okrywa szczelnie rure stalowa i jej zagiety koniec, laczony pod ziemia z instalacja doprowadzajaca gaz. Pomiedzy koncem zagietej rury stalowej a instalacja do- starczajaca gaz jest umieszczony na wcisk i zabezpieczony opaska odcinek rury z tworzywa sztucz- nego. Takie rozwiazania znacznie ulatwia montaz przylacza, gdyz wymaga jedynie prostego w wyko- naniu zgrzania konców tworzywowych rur. Drugi koniec rury stalowej S w miejscu polaczenia z instalacja odbiorcza jest zwykle zwezony do srednicy ?D1 dla dopasowania z druga czescia pólsrubunku, laczona z poczatkiem instalacji domowej i ma w pewnej odleglosci od czola rury usunieta zewnetrzna izolacje B z tworzywa sztucznego PP lub PE. W tym tez miejscu ma utworzony na zewnatrz kolnierz C stalowej rury, a na dalsza czesc rury ma nasunieta nakretke pólsrubunku A. Jest to profilowa nakretka skladajaca sie z trzech sekcji: z niedeformowanej czesci gwintowej pod klucz, ze srodkowej sekcji podatnej na deformacje i zmniejszenie srednicy oraz z koncowej czesci zaciskanej z wielu kierunków promieniowo dla osiagniecia przylegania do rury stalowej. Nakretka ma dlugosc calkowita oznaczona L2, dlugosc czynna pólsrubunku L1 i dlugosc zaciskana L3. Nakretka w czesci koncowej L3 jest zacisnieta na rurze tak, ze jej srednica w tej czesci L3 jest mniejsza niz srednica kolnierza rury ?D2, a przed operacja zaciskania swobodnie przechodzi nad kolnierzem rury stalowej o srednicy ?D1. Nakretka ma pomiedzy L1 i L3 od wewnatrz podciecie o srednicy ?d3 oraz brak deformacji srednicy nakretki na zarysie gwintu ?d2, czyni operacje zaciskania konca nakretki efektywna i bez uzycia nadmiernych sil. Tak wiec, odci- nek nakretki za kolnierzem (odcinek L2-L1), poczatkowo o tej samej srednicy, po deformacji przybiera ksztalt w przekroju linii opadajacej w strone osi rury przylacza. Krawedz czola rury stalowej, a w zasa- dzie kolnierz jest wyprofilowany na okraglo o promieniu krzywizny R i jest spowodowane wymogami przylacza z druga czescia pólsrubunku. Zwykle wielkosc R = 4 ? 8 [mm]. Druga strona kolnierza konczy sie pod katem prostym dla uniemozliwienia zsuniecia sie zacisnietej nakretki. Klinowe ksztalty bylyby niekorzystne dla pewnosci polaczenia. To na te powierzchnie dzialaja najwieksze sily polaczenia za- mknietego srubunku. Deformacje i profilowanie kolnierza rury stalowej odbijaja sie na jej dosc skompli- kowanym ksztalcie. Wewnatrz stalowej rury nastepuje wybrzuszenie do wewnatrz, lekko zawezajac przepust rury, co zapewnia równomiernosc grubosci scianki rury w calym przekroju. Ogólnie rzecz bio- rac, zaleznosci miedzy wielkosciami i proporcjami poszczególnych elementów gwintowanego przylacza zawieraja sie korzystnie jak: L1 = 2R; L2 = 3R ? 6R; L3 = 0,5R ? 2R; ?d2 = constans – zarys gwintu ¾’’ wynikajacy z normy; ?d3 ? ?d2; ?D2 ? ?d2; ?D1 = 2R ? 4R. PL PL PL PL PL PL