PL 72 016 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest przylacze do gazu, stosowane w torach przesylowych gazu jako koncowy element dlugiej linii przesylowej, umieszczany przy scianach budynków, umieszczany w szafkach gazowych, takze jako poczatkowy/koncowy element instalacji, np. redukcyjnej, samodziel- nych stacji gazowych albo instalacji mierniczych. Koncowy element gazowej dlugiej linii przesylowej, prowadzonej w ziemi, ze wzgledu na specy- fike i przeznaczenie musi zostac z niej wyprowadzony i podlaczony do instalacji odbiorczej, która sta- nowic moze wewnetrzna instalacja budynku lub inny element powierzchniowo posadowionej instalacji gazowej, np. punkt redukcyjny, czy tez rozdzielcza. Ze wzgledu na przepisy i obowiazujace normy, wia- dome jest takze, ze koniecznoscia jest wykonanie przylacza ze stali, jako koncowego elementu linii przesylowej najczesciej wykonywanej obecnie z rur PE, gdzie polaczenie PE/STAL powinno znajdowac sie w odleglosci co najmniej pól metra od sciany budynku. Wiadome jest równiez, ze skierowanie biegu z poziomo ulozonej linii przesylowej do pionowego biegu elementu koncowego bedacego przylaczem, zapewniane jest poprzez osadzenie w linii przesylowej w obrebie przylacza gazowego przynajmniej jednej ksztaltki lub kolanka, które moga stanowic o niedoskonalosci tegoz przylacza z powodu jego nieszczelnosci dla medium znajdujacego sie w linii przesylowej. Z opisu patentowego PL221793 znane jest przylacze do gazu, którego koniec stalowej rury jest dostosowany do rodzaju zlacza z nastepujacym wzgledem niego elementem instalacji przesylowej. Roz- wiazanie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze izolacje rury stalowej stanowi rekaw PE i jedno- czesnie lub zamiennie PP osadzony scisle i nierozerwalnie na zewnetrznej powierzchni stalowej rury. Koniec rury stalowej ma w pewnej odleglosci od czola rury usunieta zewnetrzna izolacje z two- rzywa sztucznego PP lub PE. Zwykle dla umozliwienia polaczenia z rura z tworzywa sztucznego, która ma podobne wymiary co stalowa, do rury stalowej przy spawany jest odcinek rury o mniejszej srednicy. Od zewnatrz rura stalowa na przewezeniu ma wykonane karby, na które nasuniety jest odcinek rury z tworzywa sztucznego. Rura z tworzywa sztucznego jest laczona z rurociagiem przesylowym. Polacze- nie ich nie stanowi juz problemu technicznego, jak tez wykonawczego nawet w warunkach naturalnych przy wykonywaniu i osadzaniu stalowego przylacza gazowego w gruncie, w szafce rozdzielczej lub w punkcie redukcyjnym, a wykonawstwo nie stanowi takze zagrozenia nieszczelnoscia w jego obrebie. Polaczenie rury z tworzywa z rura stalowa od zewnetrz jest zabezpieczone opaska zaciskowa oraz ele- mentem termowrazliwym, gdzie jeden koniec elementu termowrazliwego jest zacisniety na izolacji stalo- wej rury, a drugi koniec na elemencie instalacji przesylowej tworzac ciaglosc struktury PE lub PP. Jednakze zakladanie elementu termowrazliwego i jego obróbka wydluza i komplikuje proces pro- dukcji przylacza gazowego, pomimo ze jego jakosc i niezawodnosc jest spelniona. Klopotliwe jest takze mocowanie koncówki rury stalowej o mniejszej srednicy metoda spawania. Taki proces musi byc na- stepnie sprawdzony na szczelnosc. Celem rozwiazania jest zapewnienie najlepszej mozliwej szczelnosci linii przesylowej dla stalo- wego przylacza gazowego oraz jednoczesnie najlepszej mozliwej izolacji mechanicznej i przeciwwilgo- ciowej. Celem jest takze spelnienie wymagan braku przejscia elektrycznego (braku przebicia przy U = 25 kV). Nowe rozwiazanie konstrukcyjne pozwala na zrezygnowanie z opaski termokurczliwej bez utraty odpornosci polaczenia na przebicie elektryczne. Przylacze do gazu zawierajace rure stalowa w oslonie izolacyjnej z tworzywa sztucznego i nasu- nieta na jej oczyszczony z oslony izolacyjnej koniec – rure z tworzywa sztucznego, a obie rury w miejscu polaczenia obejmuje tuleja zaciskowa. Rura z tworzywa sztucznego w strefie ukosnego zmniejszenia srednicy rury stalowej styka sie z oslona izolacyjna rury stalowej i docisnieta jest do niej tuleja zaciskowa. Tuleja od strony rury stalowej jest na koncu sfazowana wewnatrz pod katem, który zawiera sie w prze- dziale od 30 do 80°, wzgledem osi podluznej przylacza. Srednica zewnetrzna rury z tworzywa sztucznego w miejscu styku z oslona jest równa lub wieksza od srednicy oslony izolacyjnej. Oslona izolacyjna ma zukosowana krawedz czolowa pod katem wzgledem osi przylacza, mieszczacym sie w przedziale od 30 do 80°. Kat odciecia krawedzi oslony izolacyjnej jest równy lub bliski katowi sfazowanego wnetrza tulei zaciskowej i oba te katy zawieraja sie w przedziale od 30 do 80° wzgledem osi podluznej przylacza. Strefa fazowania pierscienia przynajmniej czesciowo zachodzi na strefe zwezenia rury stalowej. Wysoka opornosc elektryczna, zapobiegajaca przebiciu do rury stalowej zostala spelniona dzieki oddzialywaniu stycznemu rury polietylenowej na izolacje fabryczna rury stalowej. PL 72 016 Y1 3 Tak wytworzone stalowe przylacze gazowe jest takze ochronione przed wilgocia, korozja, jak tez zapewniona jest jego szczelnosc, gdyz calkowicie wykonywane jest w najlepszych ku temu warunkach – w hali produkcyjnej. Przedmiot wzoru uzytkowego jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok przylacza w przekroju, a fig. 2 – widok przylacza do gazu w calosci. Rura stalowa 1 w oslonie izolacyjnej 2 z tworzywa sztucznego, polietylenu PE lub polipropylenu PP jest przy koncu zawezona ze srednicy ?D2 do srednicy ?D3. Odcinek deformacji rury stalowej oznaczany bedzie dalej jako strefa zwezenia, czy przewezenia. Strefa ta zaczyna sie od miejsca, w któ- rym srednica rury stalowej zaczyna sie zmniejszac, az do miejsca, w którym ponownie srednica pozo- staje stala. Rura 1 od poczatku stozkowego zwezenia az do konca rury zwezonej ma usunieta oslone izolacyjna 2, a miejsce odciecia oslony, jej brzeg (krawedz) jest zukosowany i zblizony do plaszczyzny kata strefy przewezenia. Kat K1 odciecia izolacji miesci sie w przedziale od 30 do 80° wzgledem osi przylacza. Koniec rury stalowej od zewnatrz posiada karby skierowane w strone przeciwna do konca rury. Karby te zapewniaja pewniejszy styk i zamocowanie z rura tworzywowa 3. Kierunek nachylenia karbów rury stalowej zapobiega zeslizgiwaniu sie rury tworzywowej 3, gdyz zazebia sie z rura 3 na zasadzie wgryzania sie w miekki material tworzywa sztucznego. Rura 3 z PE lub PP jest dolaczana zgrzewaniem do rurociagu. Od zewnatrz w strefie zlacza obu rur zamocowana jest tuleja zaciskowa 4. Jej rola jest mecha- niczne polaczenie wszystkich sciskanych ze soba elementów, wlacznie z deformacja na karbach sta- lowych wewnetrznej plaszczyzny rury tworzywowej 3. Charakterystyczne jest, ze rura tworzywowa 3 wsunieta jest na rure stalowa, w strefe zwezenia rury i siega miejsca 5 styku z izolacja 2, laczac sie wzajemnie i tworzac styk dla ladunków elektrycznych i separujac rure stalowa. Tuleja od strony rury stalowej jest na koncu sfazowana wewnatrz pod katem K2, który podobnie jak kat K1 zawiera sie w przedziale od 30 do 80°. Prawidlowo jest, gdy kat K1 jest równy lub bliski katowi K2. Nie wystepuja wtedy niekorzystne przewezenia i niejednorodnosci w grubosci rury tworzy- wowej 3 wywinietej na zwezeniu rury stalowej i zdeformowanej, rozciagnietej az do srednicy izolacji na rurze stalowej. Obszar fazowania pierscienia 4 przynajmniej czesciowo zachodzi na obszar zwezenia rury. W wyniku zaciskania pierscienia koncówka rury tworzywowej moze ulec nawet lekkiemu specznie- niu, co powoduje, ze srednica koncowej czesci rury tworzywowej nie tylko nie jest równa srednicy izolacji rury stalowej, ale nawet moze byc niewiele wieksza od niej. Przyjmuje sie, ze prawidlowo wykonane polaczenie jest wtedy, gdy srednica ?DO rury polietylenowej w miejscu styku 5 z izolacja 2 rury stalo- wej 1 jest wieksza lub równa srednicy ?D1 rury stalowej z izolacja fabryczna. Przylacze do gazu od strony rurociagu jest zakonczone rura z tworzywa, gotowa do dolaczenia do rurociagu, na przyklad metoda zgrzewania. Z drugiej strony metalowa rura jest zakonczona elemen- tami zlacznymi, takimi jak srubunek, zawór. PL PL PL PL PL PL