Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 12.10.1974 71622 KI. 18b, 1/08 MKP aicl/08 Twórcywynalazku: Jerzy Piaskowski, Alojzy Jankowski, Zbigniew Kozik, Andrzej Konopka Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Odlewnictwa, Kraków (Polska) Urzadzenie do wprowadzania pretów magnezowych przy produkcji zeliwa sferoidalnego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wprowadzania pretów magnezowych przy produkcji zeliwa sferoidalnego. Obecnie znane sa urzadzenia do wprowadzania pretów magnezowych przez reczne sterowanie zaworem doprowadzajacym powietrze pod cisnieniem do tloczyska, które wciska pret ulozony poprzednio na rynience.Niedogodnoscia tych urzadzen jest koniecznosc recznego ukladania kolejno wprowadzanych pretóyr na rynience oraz reczne sterowanie zaworem, co wymaga zatrudnienia przy tej operacji dwóch osób.Ponadto szybkosc wprowadzania pretów jest w niektórych wypadkach zbyt mala co przedluza ten proces i powoduje trudnosci produkcyjne.Celem wynalazku jest ulatwienie operacji wprowadzania pretów magnezowych przy produkcji zeliwa sferoidalnego, a zadaniem technicznym wynalazku jest skonstruowanie urzadzenia do wprowadzania pretów w sposób zautomatyzowany i umozliwiajacy jednoczesnie dokladna regulacje szybkosci prowadzenia procesu sferoidyzacji zeliwa.Urzadzenie do wprowadzania pretów magnezowych sklada sie z pojemnika w którym prety znajduja sie w pozycji pionowej ustawione na glowicy podajnika i dociskane sa od góry sprezyna, oraz ukladu hydraulicz¬ nego znajdujacego sie w wózku. Uklad hydrauliczny jest sterowany elektromagnetycznie i posiada regulacje sily i szybkosci przesuwu tloczyska cylindra.Urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia dokladne i sprawne dozowanie pretów magnezowych podczas sf«oidyzaqi zeliwa. Czynnosci wprowadzania pretów sa zautomatyzowane i eliminuja uciazliwa obsluge znanych urzadzen stosowanych przy tej operacji.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 pnedstawia widok urzadzenia z boku iw czesciowym przekroju kadzi a fig. 2 pokazuje schemat urzadzenia hydraulicznego zasilania mieszczacy sie wewnatrz wózka.Urzadzenie do podawania pretów magnezowych wedlug wynalazku sklada sie z kadzi 1, podajnika 2 wraz z pojemnikiem 3 i wózka 4 zawierajacego hydrauliczny uklad zasilania i elektromagnetyczny sterowania.Podajnik 2 montuje sie do kolnierza 5 znajdujacego sie w dolnej czesci kadzi szczelnej przy pomocy zacisków Urnowych 6.2 71622 Prety magnezowe i pret stalowy zamykajacy otwór umieszczone sa w pojemniku 3 i dociskane od góry sprezyna 7. W tylnej czesci podajnika znajduje sie cylinder hydrauliczny 8 zasilany przez przewody rurowe 9.Zasilane olejem cylindra hydraulicznego 8 przez przewody rurowe 9 odbywa sie z pompy zebatej 10 napedzanej silnikiem elektrycznym 11 oraz ukladem hydraulicznym 12 sterowanym elektromagnetycznie i mieszczacych sie wewnatrz wózka 4.Sila na tloczysku w cylindrze 8 regulowana jest przez nastawianie zaworu przelewowego 13. Na pokrywie wózka 4 znajduja sie dzwignie i przyciski sluzace do obslugi urzadzenia. Przycisk 14 uruchamia silnik elektryczny 11 napedzajacy pompe zebata olejowa 10 co sygnalizuje zapalenie lampki kontrolnej 15 i wskazanie cisnienia na manometrze 16. Przelacznik dzwigienkowy 17 uruchamia prostownik pradu stalego 24V 18 ukladu sterowania cylindrem hydraulicznym 8 co sygnalizuje lampka kontrolna 19, Przelacznik dzwigienkowy 20 wlacza cykl podawania pretów magnezowych do kadzi 1 z podajnika 2. Do sygnalizowania cyklu pracy podawania pretów sluzy lampka kontrolna 21, a ruch jalowy (powrotu) tloczyska w cylindrze 8 sygnalizuje lampka kontrolna 22.Predkosc podawania pretów reguluje sie przy pomocy pokretla 23, zas predkosc ruchu jalowego (powrotnego) tloczyska pokretlem 24. Pokretla 23 i 24 sa polaczone zaworami dlawiacymi jednostronnego dzialania. Pozostale dwie dzwignie 25 i 26 umozliwiaja wprowadzenie pretów w przypadku uszkodzenia czesci sterowania automatycznego. Dzwignia 25 sluzy do zamkniecia zaworu odcinajacego 27, a dzwignia 26 jest uzywana do recznego sterowania dodatkowym rozdzielaczem hydraulicznym trójpozycyjnym 26, podajacym olej do cylindra 8 w przypadku awarii urzadzen sterujacych. Do polaczenia urzadzenia z siecia elektryczna sluzy przewód 29 a przewód 30 laczy wylaczniki krancowe miniaturowe 31 z rozdzielaczem hydraulicznym sterowanym elektromagnetycznie 32 znajdujacym sie wewnatrz wózka 4.Zawory dlawiace 33 i 34 sluza do regulacji predkosci poruszania sie tloczyska w cylindrze 8.Przystepujac do wprowadzania magnezu do zeliwa pizy pomocy urzadzenia, bedacego przedmiotem wynalazku, napelnia sie pojemnik 3 pretami magnezowymi w odpowiedniej ilosci (przewiduje sie zwykle okolo 0,18% ciezaru magnezu w stosunku do ilosci zeliwa w kadzi), przymocowuje sie podajnik 2 do kadzi lprzy pomocy klinów 6, a przewód 29 zalacza sie do sieci elektrycznej. Nastepnie przyciskiem 14 uruchamia sie silnik elektryczny 11 napedzajacy pompe olejowa zebata 10, przy czym dzwignia 25 zaworu odcinajacego 27 znajduje sie w polozeniu „sterowanie automatyczne", a dzwignia 26 w polozeniu zerowym. Zapala sie wówczas lampka sygnalizujaca 15 i manometr 16 wskazuje cisnienie w sieci hydraulicznej.W poczatkowym okresie podawania nalezy zmniejszyc nieco szybkosc ruchu tloczyska przykrecajac pokretlo 23 zaworu dlawiacego 33 w kierunku „wolniej", a dla przyspieszenia ruchu jalowego (powrotnego) tloczyska, pokretlo 24 zaworu dlawiacego 34 przekreca sie w kierunku polozenia „szybko". Nastepnie przelacznikiem dzwigienkowym 17 uruchamia sie prostownik pradu stalego 18 ukladu sterowania automatycznego cylindrem 8 przy czym zapala sie lampka kontrolna 19 oraz wlacza sie cykl podawania pretów przelacznikiem dzwigienkowym 20. Podawanie preta sygnalizuje zapalenie sie lampki 21 zas ruch jalowy (powrotny) tloczyska - zapalenie sie lampki kontrolnej 22. Dzieki temu, mozna kontrolowac przebieg ruchu tloczyska i podawania pretów.Po wprowadzeniu do kadzi 1 dwóch lub trzech pretów przyspiesza sie pokretlem 23 cykl podawania pretów przez przekrecenie go w kierunku polozenia „szybko". Pokretlo 24 pozostaje nadal w polozeniu „szybko", chyba, ze zaistnieje potrzeba przedluzenia procesu. Wtedy obydwa pokretla 23 i 24 przekreca sie W kierunku polozenia „wolno". Po wprowadzeniu wszystkich pretów magnezowych dodaje sie jako ostatni- pret stalowy, zamykajacy otwór w kadzi 1.Po wprowadzeniu pretów wlacza sie kolejno przelaczniki dzwigienkowe 20 i 17, a nastepnie przyciskiem „stop" 14 wylacza silnik elektryczny. W nastepnej kolejnosci odlacza sie podajnik 2 od kadzi 1. Po zdjeciu podajnika 2 zamyka sie otwór w kadzi 1 pokrywka mocowana klinami 7 i przystepuje do dalszych czynnosci zwiazanych z procesem wytwarzania zeliwa sferoidalnego.W przypadku uszkodzenia urzadzen sterowania automatycznego przestawia sie dzwignie 25 zaworu odcinajacego 27 w polozenie „sterowanie reczne" i dzwignie 26 ustawia sie w tym polozeniu na jakim zostal przerwany cykl podawania automatycznego, a nastepnie przestawia sie ta dzwignie 26 recznie na przemian w polozenia krancowe „wysuw'-wciag". PL