Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzen do samoczynnego zaciskania i zwalniania czólenka w krosnach tkackich o jednem lub kilku czólenkach o napedzie górnym lub dolinym, w których jezyczek, garb lub do¬ wolny wystep i w niektórych wypadkach dodatkowy zderzak oraz urzadzenie listwy podnosnej do pociagania drazka, sa uru¬ chomiane zespolem dzwigni, uzaleznionych od wahadlowego ruchu o?i albo ramienia, otrzymujacego ruch od zwyklego korbowo- du bijaka albo tez od innych narzadów ru¬ chu zmiennego, uruchomiajacych krosno.Zauwazono, ze w urzadzeniach do sa¬ moczynnego zaciskania i zwalniania czó¬ lenka, urzadzenie zaciskowe i zwalniajace czólenko, podobnie jak zderzak dodatko¬ wy i listwa podnosna dzialaja kazdorazo¬ wo okresowo zapomoca ruchu wahadlowe¬ go korbowodu zdolu do góry i zgóry na- dól niezaleznie od tego, czy czólenko znaj¬ duje sie w skrzynce, czy tez nie; daje to niedogodnosc, powstajaca, czy to przy ru¬ chu naprzód, czy tez wtyl, wskutek uru¬ chomiania okresowo drazka listwy podno¬ snej, która wywoluje podnoszenie sie za kazdym razem zatrzymuj nastepstwem te¬ go jest, ze, gdy krosno nie jest zaopatrzone w hamulec, bijak po uderzeniu czesto robi pól obrotu i wracal wtyl wskutek czego nastepuje zerwanie wszystkich nilek prze¬ dzy, znajdujacych sie na calej dlugosci czó¬ lenka.Niniejszy wynalazek ma na celu usunie¬ cie tej niedogodnosci i polega glównie na tern, aby przy uruchomianiu okresowem korbowodu dzwignia, rozrzadzajaca jezycz¬ kiem nie dzialala, o ile chodzi o zwolnienietego Jezyczka zarówno, gdy czólenko znaj¬ duje sie w skrzynce, a wiec, aby nie dzia¬ lal jednoczesnie drazek listwy podnosnej, który zwykle pociagany jest Wystepami powyzszej dzwigni rozrzadczej, co osiaga sie przez unieruchomienie tej dzwigni oraz drazka, gdy czólenko znajduje sie poza skrzynka.Wedlug niniejszego wynalazku zapobie¬ ga sie jeszcze temu, by bijak po uderzeniu nie wykonywal pólobrotu wstecz i aby czó¬ lenko nie moglo byc przycisniete do tkani¬ ny, co powodowaloby zerwanie nitek osno¬ wy, znajdujacej sie na calej dlugosci czó¬ lenka. Celem dokladnego wyjasnienia wynalazku, przedstawiono na rysunku kil¬ ka przykladów wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok tylnej strony konca bijakia, zawierajacego skrzynke czó¬ lenkowa, na której to stronie umieszczone jest urzadzenie zaciskajace i zwalniajace czólenko, uruchomiane zapomoca korbowo- du, Fig. 2 — widok tejze czesci zgóry.Fig. 3 przedstawia widok zboku, wi¬ dziany z wewnatrz krosna, gdzie bijak jest przedstawiony w przekroju na linji nóz¬ ki; widok ten przedstawia urzadzenie pod¬ czas dzialania, gdy czólenko znajduje sie w skrzynce w chwili jego biegu, a raczka zaczepia sie o hak.Fig. 4 przedstawia taki sam widok urza¬ dzenia podczas bezruchu, gdy czólenka niema w sikrzynce.Fig. 5 przedstawia taki sam widok zbo¬ ku odmiennego wykonania urzadzenia, w zastosowaniu do róznych konstrukcyj kro¬ sien; czesci tego urzadzenia przedstawione sa podczas dzialania, czólenko znajduje sie w skrzynce w chwili jego biegu, a raczka zaczepia sie o hak Fig. 6 przedstawia taki sam widok u- rzadzenia podczas bezruchu, gdy czólenka niema w skrzynce.Fig. 7 jest podobna do fig. 5 i przedsta¬ wia urzadzenie zmienione znów ze wzgle¬ dów stosowania go do krosien róznych kon¬ strukcyj; czesci tego urzadzenia przedsta¬ wione sa podczas dzialania, czólenko znaj¬ duje sie w skrzynce w chwili jego biegu, a raczka zaczepia sie o hak.Fig. 8 przedstawia taki sam widok urza¬ dzenia w bezruchu, gdy czólenka niema w skrzynce.Fig. 9 przedstawia urzadzenie, zatrzy¬ mujace bijak i nie pozwalajace mu cofac sie po uderzeniu wstecz.Fig. 10 przedstawia widok takiegoz u- rzadzenia, umieszczonego na hamulcu, o ile krosno posiada taki hamulec.Fig. 11 przedstawia widok tegoz urza¬ dzenia zgóry.W pierwszem wykonaniu wynalazku (fig. 1 — 4) 1 oznacza górna czesc nózki, podtrzymujacej ploche 2, zawierajaca skrzynke 3, w która wchodzi czólenko 4. Na tylnej stronie skrzynki 3 umieszczone jest urzadzenie, którego rózne czesci skladowe sa uruchomiane lub rozrzadzane ruchem wahadlowym korbowodu 5 zapomoca dzwi¬ gni, umieszczonych na osi poprzecznej 6.Os ta otrzymuje ruch obrotowy zmienny od ramienia wygietego 7, umocowanego w o- prawie 8, osadzonej na osi 6. Drugi koniec tego ramienia 7 przechodzi swobodnie przez uszko wahadlowe 9, nasadzone na osi 10, umocowanej na wahadlowym kor- bowodzie 5. 11 jest jezyczkiem czesci 12, osadzonej w miejscu 13 na wsporniku 14, przymoco¬ wanym do tylnej plaszczyzny skrzynki czó¬ lenkowej 3. Czesc 12 osiada wyciety otwór, schodzacy sie z otworem, urzadzo¬ nym w tylnej sciance skrzynki w celu przesuwania tlumika 15, umocowanego na ramieniu 16. Ramie to osadzone jest na sworzniu 17 i zaopatrzone w sprezyne od¬ pychajaca, przeciwdzialajaca dzwigni 18, osadzonej na sworzniu 19. Na dzwigni 18 opiera isie dzwignia 20, umocowana na kori- ku osi poprzecznej 6, umieszczonej w lo¬ zyskach 21, tworzacych calosc z plytkapodporowa 22, umocowana na stronie tyl¬ nej skrzynki czólenkowej 3 i posiadajaca szczeline boczna 23.Co dotyczy dzwigni 24, rozrzadzajacej zwalnianie czólenka, to dzwignia ta wy¬ róznia sie tem, ze nie jest bezposrednio po¬ laczona z osia poprzeczna 6 (urzadzenie zwykle, które wywoluje okresowe waha¬ nia, zwalniajace jezyczek 11 przy kazdym przebiegu, niezaleznie od tego, czy czólen¬ ko jest, czy go niema w skrzynce), lecz osa¬ dzona luzno na osi 25% zamocowanej w szczelinie 23 w ten sposób, ze moze byc przesuwana wyzej lub nizej.Dzwignia 24 tworzy w swej czesci górnej czesc 24* z odgieciem pro&tokatnem, równo- leglem do tylnej powierzchni plochy 2 i za¬ opatrzona jest w os 26, na której osadzona jest plytka pozioma 27, mogaca sie lekko wahac na swej osi 26 zgóry nadól, dzieki urzadzeniu sprezynujacemu w postaci pla¬ skiej sprezyny 28, majacej ksztalt katow¬ nika. Poziome ramie tej sprezyny jest przymocowane do plytki zapomoca sruby 29, przechodzacej przez szczeline 30, pio¬ nowe zas ramie opiera sie o odgiecie pro- stokatnika 24' dzwigni rozrzadczej 24.Sprezyne te reguluje sie przez przesuwanie sruby 29 w szczelinie 30, która sluzy rów¬ niez do umocowania zeba 31 do dolnej po¬ wierzchni tejze plytki 27; zab wiec ten rów¬ niez mozna ustawic blizej lub dalej.Poza tem dzwignia 24 posiada pla¬ szczyzne stala 33, równolegla do plochy oraz druga plaszczyzne ruchoma 34, urza¬ dzona na katowniku na plytce 35, osadzo¬ nej na dzwigni 24 w ten sposób, ze moze byc regulowana, a mianowicie zapomoca szczeliny 36 i sruby 37. Te dwie plaszczy¬ zny 33 i 34 tworza dwie listwy, miedzy któ- remi przechodzi drazek 38. Drazek za¬ opatrzony jest w sprezyne, starajaca sie stale odprowadzic go do tylnej powierzchni plochy 2 lacznie z jezyczkiem 11 oraz dzwignia rozrzadcza 24, która pociaga za¬ pomoca listew 33 i 34. !zwignia 24, osadzona swobodnie, uza¬ lezniona jest od rozrzadczej osi bocznej 6 zapomoca dzwigni 39, umocowanej na wy¬ zej wymienionej osi 6 i posiadajacej ko¬ niec 39', przesuwany wzdluz zapomoca szczeliny 40 i sruby 41. Koniec ten two¬ rzy haczyk 39*, który moze przy przechyla¬ niu sie dzwigni 39 ku tylnej plaszczyznie plochy 2 podniesc zab 31 wahadlowej plyt¬ ki 27, a przy wachnieciu sie w przeciwna c*rone — zaczepic za ten zab i pociagnac za scba caly ten zespól i oddalic go od pla¬ szczyzny plochy.Sposób dzialania wynalazku wedlug powyzej opisanego pierwszego wykonania jest nastepujacy: Gdy czólenko 4 wchodzi do skrzynki 3, stopniowe zaciskanie jego jest zapewnione w zwykly sposób zapomoca jezyczka 11 i dodatkowego tlumika 15. Dzwignie 18 i 24, uruchomiajace te narzady, sa przy¬ ciskane do jezyczka 11 dzwigniami 20 i 39't osadzonemi na bocznej osi 6, uruchomianej ramieniem 7 i wprawianej w ruch wahadlo¬ wy korbowodem 5, który w tym momencie wykonywa ruch zdolu do góry. Gdy czó¬ lenko znajdzie sie w skrzynce, jezyczek zo¬ staje zupelnie odepchniety nazewnatrz skrzynki i przyciskany wyzej wymienione- mi narzadami zaciskowemi.Przy rozpoczeciu biegu czólenka korbo- wód 5, odchylajac sie zgóry nadól, znosi nacisk narzadów zaciskowych na jezyczek, który mimo tego pozostaje jeszcze pod cisnieniem drazka 38 i swobodnej dzwigni rozrzadczej 24, polaczonej z powyzszym drazkiem 38.Celem calkowitego zniesienia nacisku na jezyczek w chwili rozpoczecia biegu, korbowód 5, który dalej odchyla sie zgóry nadól, pociaga dzwignie 39. Haczyk 39' na¬ potyka na swej drodze zab 31 plytki 27, osadzonej na swobodnej dzwigni 24 (fig. 3) i, pociagajac równiez te dzwignie, przery¬ wa jej stycznosc z jezyczkiem 11, zajmu¬ jacym jeszcze w danej chwili polozenie, — 3 —Wysuiilete do skrzynia 3 wskutek tego, ze czólenko nie jest jeszcze w biegu, a wiec odciaga i drazek 38 zapomoca listewek 33 i 34, urzadzonych na dzwigni 24. Ruch czó¬ lenka nie napotyka w tym momencie zad¬ nego oporu ze strony jezyczka 11, który jest zupelnie zwolniony.Przy nastepnem odchylaniu sie korbo- wodu 5 zdolu do góry narzady zaciskowe powracaja do polozenia swobodnego, lecz czólenko juz nie znajduje sie w skrzynce.Jezyczek 11 nie wystepuje, dzwignia roz- rzadcza 24 i drazek 38 pozostaja przy tyl¬ nej plaszczyznie jezyczka, co pozwala na znajdowanie sie zeba 31 plytki 27 poza dro¬ ga, opisywana hakiem 39* dzwigni 39 (fig. 4), a, wskutek tego nie powoduje on zad¬ nego ruchu powyzszej dzwigni 24, a wiec i drazka 38, który wtedy tylko moze byc poruszony, gdy czólenko znajduje sie w jednej ze skrzynek i kazde wejscie czó¬ lenka wywoluje ten sam ruch.Co dotyczy drugiego sposobu wykona¬ nia wynalazku (fig. 5 i 6), to polega on na tern, ze plytka pozioma 27, posiadajaca ha¬ czyk 31, osadzona jest przegubowo na osi 42, umieszczonej na plytce 43, przynitowa- nej do powierzchni tylnej drazka 38, pola¬ czonego z podnosna listewka 38', zamiast urzadzenia wedlug pierwszego wykonania, zajmujacego wiecej miejsca i wiecej skom¬ plikowanego, sprezyna 28 wahajacej sie dzwigni 24 dziala na te plytke 27 celem zapewnienia jej ruchu elastycznego.Sposób dzialania tego odmiennego i uproszczonego urzadzenia oraz rezultaty otrzymywane sa takie same. Gdy czólen¬ ko 4 wchodzi do skrzynki plochy 2, jezy¬ czek 11, wypchniety z tej skrzynki, wy¬ woluje odchylenie sie plytki poziomej 27 i znizenie haczyka 31, który staje na dro¬ dze listwy 39' i zahacza o nia. Listwa 39' jest przysrubowana do dzwigni 39, umoco¬ wanej na wahajacej sie osi 6, uruchomia¬ nej zapomoca dzwigni 7, otrzymujacej ruch od korbowodu plochy.Haczyk 31 zabezpiecza urzadzenie ela¬ styczne plytki poziomej 27', pozwalajac zawsze robotnikowi na umieszczenie czó*- lenka w skrzynce, bez wzgledu na poloze¬ nie bijaka przy kazdorazowem zatrzyma¬ niu warsztatu.W trzecim przykladzie wykonania (fig. 7 i 8) plytka pozioma 27 z haczykiem 31 nie jest juz osadzona przegubowo na draz¬ ku 38, ale sztywno zlaczona z plytka. 43, przynitowana do drazka 38.Urzadzenie elastyczne narzadów za czepienia, które pozwala robotnikowi wkla¬ dac czólenko do skrzynki plochy, jest u- mieszczone na dzwigni z haczykiem 39— 39'. Listwa 39' jest osadzona przegubowo na osi 44 i posiada oporek 45, przyciskany sprezyna plaska 46, która jest umocowana na dzwigni 39, podczas gdy plytka z wy¬ cieciem do regulowania listwy 39' przymo¬ cowana jest zapomoca sruby 4U To ulepszone urzadzenie dziala tak sa¬ mo, jak i pierwsze, a moze byc urzadzone niezaleznie od dzwigni rozrzadczej jezycz¬ ka.Co dotyczy srodków bezpieczenstwa do zatrzymywania plochy, które maja nie po¬ zwalac jej po uderzeniu cofac sie wstecz i przyciskac czólenka do tkaniny, które to srodki stanowia uzupelnienie pod wzgle¬ dem zapewnienia regularnosci i pewnosci dzialania urzadzenia zaciskowego i zwal¬ niajacego czólenka i wszystkich innych urzadzen, przeznaczonych do innych za- trzymów przy niektórych specjalnych kro¬ snach i gdzie nie mozna stosowac powyzej opisanych odmian, to pierwszy sposób wy¬ konania (fig. 9) polega na tern, ze urza¬ dzenie, skladajace sie z zapadki 47, osa¬ dzonej na osi 48 w uchu 49, wycietem w skrzynce 50, zaopatrzonej w podklade kau¬ czukowa, albo sprezyne tlumiaca 59, u- mieszczone zostaje na wsporniku 52, przy¬ mocowanym do ramy zapomoca srub 53 lub w inny sposób.Zapadka 47 jest umieszczona nad jed- — 4nem z kól krosna 54. N&obwodzie tego kola wykonane jest wyciecie 55 w tem miejscu, gdzie plocha, robiac pól drogi wstecz, przechodzi przez os rozrzadcza, skierowujac sie wdól. Plocha zatrzymuje sie w chwili, gdy zapadka 47 wpada w wyciecie 55 kola, na chwile przed tern, gdy grzebien móglby przycisnac czólenko po¬ miedzy nitkami osnowy do tkaniny.Trzpien 56$ utrzymywany naciskowa sruba 57, przesuwajac sie w wycieciu 58, sluzy do prowadzenia przy przesuwaniu sie ucha 49 w chwili stlumionego uderze¬ nia, gdy zapadka 47 wchodzi w wyciecie 55 na kole 54, które zostaje ta zapadka za¬ trzymane.Sprezyna 59, pracujaca na ciagnienie, sluzy do przyciskania wdól zapadki 47 do kola 54, albo do utrzymywania jej w górze, gdy robotnik chce reka cofnac wtyl ploche i wyjac czólenko.Fig. 10 przedstawia odmiane takiego urzadzenia bezpieczenstwa, zastosowywa- na w wypadku, gdy krosno posiada hamu¬ lec. Sposób urzadzenia zapadiki, posiada- jacej takie same czesci, rózni sie tylko tem, ze zapadka 47 umocowana jest na ra¬ mieniu 60 hamulca. Sposób dzialania tego urzadzenia jest ten sam.Oczywiscie, wynalazek niniejszy obej¬ muje wszystkie zmiany i ulepszenia szcze¬ gólów, jak równiez zastosowanie srodków równoznacznych, które moglyby osiagnac taki sam rezultat PL