PL 70 614 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest strzemie górnicze do obudowy odwrotnie gietej. W praktyce górniczej powszechnie stosowanymi do zabezpieczania wyrobisk sa stalowe obu- dowy odrzwiowe wykonywane z ksztaltownika korytkowego typu V. Ksztaltowniki te wygina sie w luki tak, ze wlókna grzbietów ksztaltownika sa rozciagane, a wlókna dennej czesci ksztaltownika sa sci- skane. Wygiete elementy laczy sie ze soba na zakladke przy uzyciu róznorakich strzemion dwujarzmo- wych lub kablakowych. W zlaczach takich docisk laczonych luków uzyskuje sie poprzez dokrecanie wymaganym momentem nakretek przylegajacych do powierzchni kolnierzy profitowego jarzma typu J lub jemu podobnych odlewanych, badz kutych. Obecnie coraz czesciej w praktyce dolowej wprowadza sie obudowy odrzwiowe odwrotnie wy- giete, w których grzbiety podczas wyginania sa sciskane, a czesc denna profilu rozciagana. Ksztaltow- nik dnem jest skierowany w strone górotworu. Taka zabudowa odrzwi otwarta czescia do wyrobiska sprzyja wykonywaniu obudów stalowo-obetonowanych, podczas którego podawany beton metoda na- tryskowa doskonale wypelnia przestrzen wewnatrz korytka, jak równiez pomiedzy górotworem. Do tej pory elementy lukowe odrzwi odwrotnie wygietych laczy sie za pomoca kablaka opasaja- cego od zewnatrz korytko profilowe i plaskiego jarzma nalozonego na kablak wspartego na grzbietach korytka skreconych ze soba nakretkami o odpowiednim momencie obrotowym. Takie polaczenie posiada pewne niedogodnosci. Podczas dokrecania nakretek duzym momen- tem kablak wydluza sie i dopasowuje do ksztaltownika, co nie zezwala na uzyskanie duzego momentu. Równiez plaskie jarzmo poddaje sie i nakretki co pewien czas nalezy dokrecac. Takie rozwiazanie nie daje gwarancji stabilnego i bezpiecznego wykonania polaczenia. Rozwiazanie wedlug wzoru eliminuje powyzsze niedogodnosci. Idea rozwiazania wedlug wzoru uzytkowego polega na tym, ze strzemie zlozone z jarzma profi- lowego i jarzma plaskiego ma srube mocujaca tak usytuowana, ze powierzchnia dociskowa lba sruby styka sie z posrednio lub bezposrednio z powierzchnia kolnierza jarzma profilowego z ksztaltownika typu J, a nakretka sruby wspólpracuje z plaskim jarzmem, które na odcinku pomiedzy osiami srub moze posiadac wzdluzne wzmocnienie zwiekszajace wskaznik zginania plaskiego jarzma. Leb sruby jest tak uksztaltowany, ze jedna z bocznych scianek jest w przyblizeniu styczna do powierzchni pobocznicy profilowego jarzma. Scianka ta jest pochylona wzgledem osi sruby pod katem 19°±5°, a odleglosc kra- wedzi scianki od osi sruby jest w przyblizeniu równa odleglosci osi otworu od pobocznicy jarzma mie- rzonych na tej samej wysokosci. Ponadto sruba ma ksztaltowa podkladke w postaci zetownika lub katownika, której jedno z ramion przylega do scianki lba sruby. Rozwiazanie wedlug wzoru pozwala na wykonanie bezpiecznego i stabilnego polaczenia elemen- tów odrzwi z ksztaltowników korytkowych odwrotnie gietych niz dotychczas. Strzemie uzyskuje wysokie parametry wytrzymalosciowe dzieki zastosowaniu jarzma profilowego i wzmocnionego pomiedzy osiami srub jarzma plaskiego. Moze byc dokrecane momentem wynoszacym 500 Nm. Odpowiednie uksztalto- wanie lba sruby lub uzbrojenie sruby w podkladke ksztaltowa zapewnia i gwarantuje blokade sruby przed obrotem podczas dokrecania nakretek w polaczeniu. W praktyce dolowej podczas wykonywania zlacza nie ma dostepu do lba sruby usytuowanej od strony górotworu i mozliwosci dokrecania lub blo- kady drugim kluczem przed obrotem. Strzemie wedlug wzoru zilustrowano na rysunku, który na prawym pólprzekroju ukazuje w zlaczu srube z lbem ksztaltowym, a na lewym pólwidoku srube z podkladka ksztaltowa na tle laczonych ele- mentów korytkowych odrzwi w sasiedztwie górotworu. Jak uwidoczniono na rysunku strzemie sklada sie z jarzma profilowego 2 oraz jarzma plaskiego 4 polaczonych ze soba sruba 1 z nakretka 3. Jarzmo 2 wykonano jako odcinek ksztaltownika korytkowego typu J, o szerokosci jak dla normalnych strzemion, posiadajacy otwory do przeprowadzenia trzpienia gwintowanego sruby 1. Jarzmo plaskie 4 wykonano z ksztaltownika hutniczego o przekroju prostokat- nym, które pomiedzy osiami otworów ma zwiekszony wskaznik zginania Wx poprzez przyspawanie preta 4a o przekroju np. kolowym wzdluz osi podluznej plaskiego jarzma. Oba jarzma polaczone sa sruba 1 w ten sposób, ze leb sruby przylega do powierzchni kolnierza 2a jarzma profilowego 2. W tradycyjnych strzemionach jest tam nakretka. Powierzchnia 1a dociskowa lba 1b sruby 1 styka sie z powierzchnia kolnierza 2a profilowego jarzma. Natomiast nakretka 3 wspól- pracuje z plaskim jarzmem 4, które wspiera sie na grzbietach 6 ksztaltowników korytkowych odrzwi 7. PL 70 614 Y1 3 Leb 1b sruby 1 jest tak uksztaltowany, ze jedna z bocznych scianek 1c praktycznie dolega do powierzchni pobocznicy 2b profilowego jarzma. Scianka ta nachylona jest wzgledem podstawy lba sruby i tworzy z osia sruby kat ? wynoszacy 19°±5°. Odleglosc L krawedzi scianki od osi sruby jest w przyblizeniu równa odleglosci S osi otworu od pobocznicy jarzma mierzonych na tej samej wysokosci. Strzemie moze miec srube z lbem szesciokatnym wyposazona w ksztaltowa podkladke 5 w ksztalcie zetownika lub katownika, której jedno z ramion przylega do scianki lba sruby, drugie zaczepia o krawedz kolnierza lub pobocznice jarzma profilowego. Stosowanie rozwiazania wg wzoru polega na nasunieciu luzno skreconych elementów strzemie- nia na laczone ksztaltowniki 7 korytkowe których czesc denna jarzma profilowego 2 jest usytuowana od strony górotworu 8 odpowiednio wyprofilowany leb nie wymaga blokowania sruby przed obrotem, i wpro- wadzenie stosownego klucza w przestrzen pomiedzy kolnierz jarzma, a górotwór. Jarzmo plaskie nalezy tak zakladac na sruby aby element wzmacniajacy 4a byl usytuowany pomiedzy nakretkami, po naloze- niu i ustaleniu polozenia strzemienia w polaczeniu, nalezy dokrecic nakretki stosownym momentem. PL PL