PL 70 370 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem zgloszenia wzoru uzytkowego jest zderzak amortyzacyjny. Przedmiotowe zgloszenie dotyczy motoryzacji. W obecnym stanie techniki zderzak samochodowy jest zamocowany w samochodzie na sztywno. Zderzak taki przejmuje na siebie niewielka (do 7 km/h) sile zderzenia samochodu z prze- szkoda, w momencie zderzenia zderzak i laczniki zderzaka sa niszczone. Zderzaki sa wykonywane z metali, z aluminium lub ze stali. Zderzak jest osloniety plastikiem. Jak stwierdzono w czasie badania nie wystepuja na swiecie takie same rozwiazania techniczne, natomiast podobne rozwiazania techniczne, ale rózniace sie istota samego rozwiazania zgloszono w USA i we Francji. Z francuskiego opisu zgloszenia patentowego nr FR 2695602 A1 znany jest zderzak, który jest zbudowany z okraglej rury, wygietej w ksztalcie litery „U”, gdzie podstawa litery „U” stanowi czesc srodkowa zderzaka, a boki litery „U” stanowia prawy i lewy bok zderzaka. Na koncach tych rur sa zamocowane trwale, równolegle do osi wzdluznej zderzaka dociski prawy i lewy, które w czasie wypadku dociskane sa do bieznika opon. Dociski maja ksztalt wycinka walca. Z amerykanskiego opisu patentowego nr US 1649404 znany jest zderzak dla autobusów, utwo- rzony z odcinka rury wygietej na ksztalt litery „U”, rozciagajacej sie w pewnej odleglosci od i wokól pojazdu, równolegle do boków pojazdu. W celu zamontowania konce zderzaka w ksztalcie litery „U”, wsporniki katowe sa przykrecone do nadwozia i sa utworzone z tulei nosnych, które rozciagaja sie równolegle do zderzaka. Wynalazek rozwaza zastosowanie jako amortyzatora kola zapasowego i wspornika opony. Zderzak amortyzacyjny zbudowany z rury metalowej okraglej lub kwadratowej, wygietej w ksztal- cie litery „U”, na koncu której sa trwale zamocowane równolegle do osi wzdluznej zderzaka dociski prawy oraz lewy w ksztalcie wycinka walca, charakteryzuje sie tym, ze od wewnetrznej strony litery „U” sa zamocowane trwale, prostopadle do osi wzdluznej zderzaka, odcinki rur, które stanowia wzmocnienie prawego boku oraz wzmocnienie lewego boku, przy czym prawy bok zderzaka i wzmocnienie prawego boku oraz lewy bok zderzaka i wzmocnienie lewego boku koncza sie na tej samej odleglosci od osi wzdluznej zderzaka, przy czym zderzak ma teleskopy zamocowane trwale do nadwozia samochodu, które posiadaja zdolnosc posuwu w tyl, co umozliwia docisniecie dociskami opon, a nastepnie felg. Zaleta zderzaka amortyzacyjnego jest mozliwosc przeniesienia sily zderzenia z frontu samo- chodu na opony oraz felgi kól przednich, z pominieciem silnika, co pozwala na wydluzenie strefy zgniotu materialów miekkich o opony samochodu zaopatrzone w poduszki oraz felgi zaopatrzone w poduszki powietrzne, co pozwala na zwiekszenie wartosci energii zuzytej na zniszczenie materialów, przed ude- rzeniem w materialy twarde takie jak podluznice. Zaleta zderzaka amortyzacyjnego jest zmniejszenie wartosci energii kinetycznej zderzenia w trakcie samego zderzenia, poprzez wydluzenie czasu momentu zderzenia do chwili odwrócenia sil, oraz wykorzystanie czesci energii zderzenia do wykonania pracy niszczenia opon i felg samochodu, tj. do wytracenia energii kinetycznej zderzenia przed zmiana kierunku pedu. Przedmiot wzoru uzytkowego uwidoczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok na urzadzenie z tylu, fig. 2 przedstawia widok na urzadzenie z prawego boku, fig. 3 przedstawia widok na urzadzenie z lewego boku, fig. 4 przedstawia widok na urzadzenie z góry, fig. 5 przedstawia widok na urzadzenie z przodu, fig. 6 przedstawia widok na urzadzenie w perspektywie z góry i z boku, fig. 7 przedstawia widok na urzadzenie z góry przed zderzeniem z innym samochodem, fig. 8 przed- stawia widok na urzadzenie z góry w momencie zderzenia, fig. 9 przedstawia widok na urzadzenie z góry w momencie rozpoczecia pracy, fig. 10 przedstawia widok na urzadzenie z góry w momencie zakonczenia pracy. Zderzak amortyzacyjny 1 sklada sie z rury metalowej kwadratowej albo okraglej wygietej w ksztal- cie litery „U”, tak jak pokazano na rysunku fig. 6. Rura ta moze byc jednolita lub spawana. Podstawa litery „U” stanowi czesc srodkowa zderzaka 2, boki litery „U” stanowia prawy bok zde- rzaka 2a oraz lewy bok zderzaka 2b. Tak wygieta rura jest dodatkowo wzmocniona dospawanymi odcinkami rur, wzmocnieniem pra- wego boku 3 oraz wzmocnieniem lewego boku 3a. Do koncówek rur 2a, 3a i 2b, 3b sa zamocowane docisk prawy 5 oraz docisk lewy 5a. Dociski te w fazie spoczynku sa schowane za nadkolami kól. PL 70 370 Y1 3 Po zderzeniu samochodu 12 z przeszkoda 13 zderzak 1 wykonuje, na teleskopach prawym 6 oraz lewym 6a, posuw do tylu, co umozliwia przesuniecie calego zderzaka 1 w kierunku na opony 10, 10a kól przednich. Po wybuchu poduszki powietrznej opony prawej 11 oraz poduszki opony lewej 11a nastepuje sciskanie opon 10, 10a przez dociski prawy 5 i lewy 5a, az do zniszczenia opon, a nastepnie nastepuje sciskanie felg 14, 14a. Energia zderzenia zuzyta na zniszczenie opon 10, 10a oraz felg 14, 14a zmniejsza wartosci sil zderzenia przed ich odwróceniem, zmniejsza wartosc momentu G. Zderzak amortyzacyjny jest przewi- dziany do dzialania w zakresie predkosci 10–60 km/h. Samochód zbudowany jest z elementów metalowych rozproszonych, które pochlaniaja czesc energii zderzenia, nie robia jednak tego w takim stopniu, zeby nie doszlo do zmiany kierunku pedu sil, do powstania sil zderzeniowych odwróconych. W trakcie samego zderzenia mozemy wyróznic dwie fazy, pierwsza to faza niszczenia materialów miekkich, takich jak blachy karoserii, aluminiowe zderzaki, aluminiowe laczniki. W pierwszej fazie zderzenia oba pojazdy zderzaja sie swoimi frontami, front samochodu 12a, przejmujac uderzenie w inny samochód 13, powoduje uruchomienie czujników i wybuch poduszek powietrznych. Faza druga to niszczenie materialów twardych samochodu 12, takich jak stalowe podluznice 9, 9a. Materialy miekkie wystepuja przed podluznicami wzdluznymi samochodu 9, 9a, na niewielkiej dlu- gosci, obecnie wartosc sily wykorzystanej na prace, na ich zniszczenie jest niewielka. Po zderzeniu czolowym samochodu 12 z przeszkoda – innym samochodem 13 nastepuje zmiana kierunku pedu, na stosunkowo krótkiej strefie zderzenia Z1 powstaja sily zderzeniowe ustawione przeciwnie do siebie, jak pokazano na rysunku fig. 8. W przedmiotowym zgloszeniu zderzak 1 samochodu 12 jest ruchomy, moze on wykonac ruch posuwisty do tylu, albowiem jest on zamontowany trwale poprzez odbojniki prawy 4 i lewy 4a na tele- skopach 6, 6a, a te od strony samochodu 12 sa zamocowane trwale na podluznicach samochodu 9, 9a. Teleskopy 6 i 6a w razie zderzenia frontu samochodu 12a z przeszkoda 13 umozliwiaja cofniecie zderzaka 1 do tylu, w kierunku na opony 10, 10a samochodu 12. W momencie cofniecia docisk prawy 5 oraz docisk lewy 5a uderzaja w opony prawa 10 oraz lewa 10a. Dociski prawy 5 jest równolegly do osi prawego kola 8, a docisk lewy 5a jest równolegly do osi lewego kola 8a, w momencie przesuniecia sie zderzaka do tylu, naciskaja one na bieznik opony pra- wej 10 oraz bieznik opony lewej 10a, przenoszac sile zderzenia samochodu 12 z przeszkoda 13 na opony 10, 10a samochodu 12 zaopatrzone w poduszki powietrzne 11, 11a. Z tylu opony 10 i 10a sa zatrzymane przez dociski prawy tylny 7 oraz lewy tylny 7a, jak pokazano na rysunku fig. 9. Opony 10 i 10a sa uzbrojone w poduszki powietrzne 11 i 11a, które wybuchajac zrzucaja ranty opon 10, 10a z felg 14, 14a na zewnatrz, tworzac poprzez to mechanizm zdolny do absorbcji sily zderze- nia, mechanizm umozliwiajacy przejecie znacznej czesci sily zderzenia samochodu 12 z przeszkoda 13. Sily zderzenia samochodu 12 z przeszkoda 13 omijaja silnik 9b. Poduszki powietrzne kól otrzymaly prawa ochronne w UP pod numerem Ru.68683. Opony 10 oraz 10a sa zatrzymane za pomoca docisków 7, 7a ujawnionych w zgloszeniu, W.122.967, lub za pomoca urzadzenia o nazwie rozprezacz kolowy W.122967, które równiez otrzymalo juz prawa ochronne. Nalezy tu nadmienic, iz rozwiazanie uwzglednia fakt, ze po oddzieleniu opon 10, 10a od felg 14, 14a nastapi utrata mozliwosci kierowania samochodem 12, nalezy w tym miejscu podniesc, ze system dziala w ostatecznosci, po zderzeniu samochodu 12 z przeszkoda 13 i kierowac pojazdem juz de facto nie mozna. Oznaczenia rysunków: 1. Zderzak amortyzacyjny 2. Srodkowa czesc zderzaka 2a. Prawy bok zderzaka 2b. Lewy bok zderzaka 3. Wzmocnienie 3a. Wzmocnienie PL 70 370 Y1 4 4. Odbojnik prawy 4a. Odbojnik lewy 5. Docisk prawy zderzaka 5a. Docisk lewy zderzaka 6 Teleskop prawy 6a. Teleskop lewy 7. Docisk prawy tylny 7a. Docisk lewy tylny 8. Os prawego kola 8a. Os lewego kola 9. Podluznica samochodowa prawa 9a. Podluznica samochodowa lewa 9b. Silnik 10. Opona prawa 10a. Opona lewa 11. Poduszka powietrzna opony prawej 11a. Pod uszka powietrzna opony lewej 12. Samochód 12a. Front samochodu 13. Przeszkoda – inny samochód 14. Felga prawa 14a. Felga lewa 15. Pod uszka powietrzna felgi prawej 16. Pod uszka powietrzna felgi lewej PL PL