Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 16.04.1974 70178 KI. 60a, 13/04 MKP F15b 13/04 Twórcywynalazku: Zbigniew Dudzinski, Franciszek Kucharski, Janusz Sakowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Bytomskie Zaklady Naprawcze Przemyslu Weglowego, Bytom (Polska) Rozdzielacz hydrauliczny Przedmiotem wynalazku jest rozdzielacz hydrauliczny przeznaczony do sterowania urzadzeniami hydra¬ ulicznymi, a zwlaszcza silownikami o dwustronnym dzialaniu, stosowanymi w podziemiach kopaln.Znane sa rozdzielacze hydrauliczne sterujace zmechanizowana obudowa hydrauliczna, w których zmiana kierunku przeplywu nastepuje przez odpowiednie przesuniecie tloka z wycieciami w tulei korpusu. Obudowa sterowana tymi rozdzielaczami, w zaleznosci od ilosci mozliwych polozen tloka, moze wykonywac kilka czyn¬ nosci, jak rozpieranie podpór, rabowanie lub przesuwanie zestawu. Zasadnicza wada tych rozdzielaczy jest to, ze ich szczelnosc zachowywana jest na powierzchniach metalowych, walcowanych lub czolowych wzajemnie docie¬ ranych. Takie rozwiazanie konstrukcyjne rozdzielacza stwarza duze trudnosci zarówno w produkcji jak i w czasie regeneracji. Poza tym zywotnosc ruchowa tak skonstruowanych rozdzielaczy, zwlaszcza w trudnych warunkach kopalnianych, jest stosunkowo krótka. Dalsza wada znanych rozdzielaczy jest to, ze nie zapewniaja one calkowi¬ tej szczelnosci ukladu, wskutek czego czesto ulegaja zanieczyszczeniu, które powoduje zacieranie sie tloka. w tulei korpusu, co wymaga duzego wysilku fizycznego w czasie sterowania urzadzeniem hydraulicznym.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad i niedogodnosci przez udoskonalenie konstrukcji roz¬ dzielacza oraz znaczne polepszenie jego wlasnosci eksploatacyjnych. Cel ten zostal osiagniety za pomoca rozdzie¬ lacza wedlug wynalazku. Istota tego rozdzielacza polega na tym, ze wewnatrz korpusu w tulejkach sa osadzone popychacze uruchamiane krzywkami zamocowanymi na walku sterujacym. Popychacze te maja pierscienie uszczelniajace zabezpieczone nakretkami i sa utrzymywane w stanie zamknietym za pomoca sprezyn srubowych opierajacych sie o korki zamykajace komory cisnieniowe. Zarówno popychacze jak i tulejki oraz korki sa wyposa¬ zone w uszczelki typu „O". Poza tym walek sterujacy rozdzielacza jest zamocowany w korpusie u góry za pomoca pokrywy, a u dolu sa zamocowane w tulejce oporowej. Taka konstrukcja rozdzielacza zapewnia duza szczelnosc ukladu oraz latwa regeneracje przez wymiane tulejek wykonanych z tworzywa sztucznego. Przez umieszczenie popychaczy w tulejkach z tworzywa sztucznego wyeliminowano równiez potrzebe wykonywania dokladnej obróbki, a tym samym bardzo znacznie uproszczono technologie wykonywania i montazu rozdziela¬ cza. Wazna równiez zaleta rozdzielacza wedlug wynalazku jest latwa jego obsluga oraz pewnosc dzialania w najtrudniejszych nawet warunkach pracy, takich jakie istnieja w podziemiach kopaln.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia rozdzielacz w przekroju pionowym, a fig. 2 i 3 - schematy hydruliczne tego rozdzielacza.2 70178 Jak uwidoczniono na fig. 1 rozdzielacz hydrauliczny sklada sie z korpusu 1, wewnatrz którego w tulejkach 2 sa osadzone popychcze 3,4,5,6 zaopatrzone w elastyczne, uszczelniajace pierscienie 7 zabezpieczone za pomoca nakretek 8. O nakretki te opieraja sie srubowe sprezyny 9, które drugimi koncami sa oparte o korki 10 zamyka¬ jace komory cisnieniowe. Zarówno tulejki 2, popychacze 3, 4, 5, 6 jak i korki 10 sa wyposazone w uszczelki 11 typu „O". Korpus 1 rozdzielacza jest zaopatrzony w cztery kanaly, z których kanal 12 jest polaczony z przewo¬ dem zasilajacym, kanal 13 z przewodem splywowym, kanal 14 z komora podtlokowa silownika, a kanal 15 z komora nadtlokowa tego silownika. W srodku korpusu 1 jest umieszczony sterujacy walek 16, na którym za pomoca wpustów 17 sa zamocowane krzywki 18, przy czym'u góry walek ten jest osadzony w pokrywie 19, a u dolu w oporowej tulejce 20. Poza tym pomiedzy krzywkami 18 na walku 16 jest umieszczona dystansowa tuleja 21, a na górnym wystajacym koncu walka zamocowana dzwignia 22. Popychacze 3,4, 5, 6 sa rozmieszczo¬ ne w korpusie 1 po obu stronach sterujacego walka 16 parami naprzeciwlegle tak, aby w jednym skrajnym polozeniu dzwigni 22 popychcze te laczyly komore podtlokowa silownika z przewodem zasilajacym, a komore nadtlokowa z przewodem splywowym. W drugim skrajnym polozeniu dzwigni 22 laczyly komore podltokowa silownika z przewodem splywowym a komore nadtlokowa z przewodem zasilajacym. Natomiast w polozeniu zerowym zamykaly szczelnie wszystkie komory cisnieniowe rozdzielacza, odcinajac tym samym komory nadtlo¬ kowa i podtlokowa silownika zarówno od przewodu zasilajacego jak i przewodu splywowego. ' Rozdzielacz wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób. Przez ustawienie dzwigni 22 sterujacego walka 16 w jedno skrajne polozenie, krzywki 18 zamocowane na tym walku spowoduja przesuniecie popycha- czy 3 i 5. Wskutek tego emulsja pod cisnieniem poplynie z przewodu zasilajacego poprzez kanal 12 i komore cisnieniowa popychacza 3 oraz przez kanal 14 do komory podtlokowej silownika, co spowoduje wysuwanie sie tloczyska tego silownika z cylindra. Natomiast ciecz z komory nadtlokowej bedzie odplywac kanalem 15 oraz poprzez komore cisnieniowa popychacza 5 i kanal 13 do przewodu splywowego. Sytuacja taka jest uwidocznio¬ na na schemacie hydraulicznym fig. 2. Po przesterowaniu dzwigni 22 w drugie skrajne poloznie, krzywki 18 walka 16 spowoduja przesuniecie sie popychaczy 4 i 6 (fig. 3). Wówczas emulsja z przewodu zasilajacego poply¬ nie kanalem 12 i poprzez komore cisnieniowa popychacza 4 i kanal 15 do komory nadtlokowej silownika, co spowoduje wsuwanie sie tloczyska tego silownika do cylindra. Jednoczesnie ciecz z komory podtlokowej silow¬ nika bedzie odplywac kanalem 14 oraz poprzez komore cisnieniowa popychacza 6 i kanal 13 do przewodu splywowego. Przez ustawienie dzwigni 22 w polozeniu zerowym, to jest w takim, w którym krzywki 18 steruja¬ cego walka 16 nie naciskaja na zaden z popychaczy, pod naciskiem sprezyn 9 popychacze 3, 4, 5, 6 zamykaja szczelnie wszystkie komory cisnieniowe odcinajac tym samym komory nad i podtlokowa silownika zarówno od przewodu zasilajacego jak i od przewodu splywowego. PL