Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 05 05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.03.1974 70067 KI. 12e,5 MKP B03c3/66 Twórcawynalazku: Czeslaw Morawski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Energetyki, Warszawa (Polska) Urzadzenie do gaszenia luku w odpylaczu elektrostatycznym Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do automatycznego gaszenia luku elektrycznego miedzy elektrodami odpylacza elektrostatycznego zasilanego zespolem zasilajacym wyposazonym w regulator, czlon wykonawczy ukladu regulacji, transformator i prostownik wysokiego napiecia.Dotychczas znane urzadzenia do gaszenia luku miedzy elektrodami odpylacza elektrostatycznego maja tyrystory umieszczone w obwodzie sterowania transduktora regulacyjnego polaczonego w szereg z uzwojeniem tranformatora wysokiego napiecia zespolu zasilajacego odpylacz elektrostatyczny.W ukladzie tym wystepuje opóznienie gaszenia luku i jest zalezne od stalej czasowej transduktora regulacyj¬ nego. Zastosowanie tego urzadzenia do gaszenia luku jest ograniczone do zespolów zasilajacych wyposazonych w transduktor regulacyjny.Celem wynalazku jest urzadzenie nie majace opóznienia gaszenia luku, nadajace sie do stosowania we wszystkich typach zespolów zasilajacych odpylacze elektrostatyczne w tym równiez w zespolach trójfazowych.Cel ten zostal osiagniety w urzadzeniu zlozonym z dwóch przeciwrównolegle polaczonych tyrystorów wlaczonych bezposrednio w jednej fazie zasilania w szereg z uzwojeniem transformatora, przy czym bramki tych tyrystorów dolaczone sa do dwóch wyjsc generatora impulsów, którego wejscie jest dolaczone do wyjscia elementu blokujacego a wejscie elementu blokujacego jest dolaczone do wyjscia detektora zaników napiecia, którego wejscie jest dolaczone do dzielnika wysokiego napiecia odpylacza elektrostatycznego. Detektor zaników napiecia ma nastawe czasu progu napiecia dzialania. Element blokujacy ma nastawe czasu trwania impulsu blokujacego sterowanie generatora impulsów. Czas blokowania generatora impulsów jest równy czasowi trwania impulsu blokujacego.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony, w przykladach zastosowania, na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia schemat blokowy ukladu zasilania trójfazowego a fig. 2 - schemat blokowy ukladu zasilania jednofazo¬ wego zasilaczy, odpylaczy elektrostatycznych w których zastowowano urzadzenie do gaszenia luku wedlug wynalazku.W ukladach tych do elektrod odpylacza elektrostatycznego 1 jest dolaczony dzielnik wysokiego napiecia 2, którego wyjscie jest dolaczone do wejscia detektora zaników napiecia 3, z regulowana nastawa progu napiecia2 70067 dzialania U0. Wyjscie detektora zaników napiecia 3 jest dolaczone do wejscia elementu blokujacego 4 z regulo¬ wana nastawa czasu tb trwania impulsu blokujacego. Element blokujacy 4 dolaczony jest do wejscia generatora impulsów sterujacych 5 majacego dwa wyjscia, z których kazde dolaczone jest do bramki jednego z dwóch polaczonych przeciwrównolegle tyrystorów 6. Tyrystory 6 wlaczone sa szeregowo z uzwojeniem transformatora 7 i czlonu regulacyjnego 8 w jednej fazie po stronie zasilania ukladu. Uzwojenie wtórne transformatora 7 jest przylaczone do wejscia prostownika wysokiego napiecia 9, którego biegun dodatni jest uziemiany a biegun ujemny dolaczony do elektrod odpylacza elektrostatycznego. Uklad ma regulator 10 napiecia odpylacza elektro¬ statycznego 1.Przy braku przeskoków w odpylaczu elektrostatycznym 1 tyrystory 6 przewodza stale prad przy maksy¬ malnym kacie przewodzenia.Zapalenie sie luku w odpylaczu elektrostatycznym 1 powoduje obnizenie napiecia na wejsciu detektora 3 ponizej nastawionej wartosci progu napiecia dzialania Uo w wyniku czego na wejscie elementu blokujacego 4 zostaje podany impuls powodujacy jego zadzialanie. Na wyjsciu elementu blokujacego 4 pojawia sie impuls o nastawionym czasie trwania tb impulsu blokujacego powodujacy zablokowanie na ten okres czasu generatora impulsów 5 i tym samym wylaczenie pradu plynacego przez tyrystory 6. W wyniku tego dzialania w ukladzie zasilania odpylacza elektrostatycznego 1 powstaja warunki dla zgaszenie luku powstalego po przeskoku i pala¬ cego sie miedzy elektrodami. I tak w ukladzie jednofazowym nastepuje calkowite przerwanie przeplywu pradu przez transformator 7 na okres równy nastawionej wartosci tb a w ukladzie trójfazowym nastepuje przerwanie przeplywu pradu w jednej fazie w wyniku czego prad zwarcia lukowego staje sie pradem pulsujacym, którego chwilowa wartosc osiagajaca zero w kazdym pólokresie napiecia sieciowego równiez wystarcza do zgaszenia luku. Dzieki temu unika sie szkodliwego z punktu widzenia pracy odpylacza palenia sie luku oraz unika sie zbednego dzialania zabezpieczen i niepotrzebnych wylaczen zespolu zasilajacego. PL PL