PL69949B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 10.05.1 #73 Opis patentowy opublikowano: 15.03.1974 69949 KI. 12o.11 MKP C07c 51/56 CZYTll,,IA Ur"edu Patentowej Twórcywynalazku: Henryk Staniak, Piotr Penczek Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania polibezwodników kwasowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania polibezwodników kwasowych przez ogrzewanie kwasów karboksylowych z bezwodnikiem octowym i oddestylowanie powstalego kwasu octowego i nadmiaru bezwodni¬ ka octowego.Znane sa polibezwodniki alifatycznych kwasów dwukarboksylowych otrzymywane z kwasu azelainowego, sebacynowego i brasylowego, a takze — polibezwodniki otrzymywane z dimeryzowanych kwasów tluszczowych.Polibezwodniki te wytwarza sie przez ogrzewanie odpowiednich kwasów karboksylowych z bezwodnikiem octo¬ wym i oddestylowanie powstalego kwasu octowego i nadmiaru bezwodnika octowego. Polibezwodniki te stosuje sie jako utwardzacze uelastyczniajace do zywic syntetycznych, a zwlaszcza do zywic epoksydowych.Zywice utwardzone za pomoca polibezwodnika azelainowego, sebacynowego lub brasylowego sa do nie¬ których celów zbyt sztywne, natomiast zywice utwardzone za pomoca polibezwodnika otrzymanego z dimeryzo¬ wanych kwasów tluszczowych maja zbyt mala wytrzymalosc mechaniczna.Obecnie stwierdzono, ze polibezwodniki kwasowe o szczególnie korzystnym zespole wlasciwosci pod wzgle¬ dem zastosowania do utwardzania uelastyczniajacego zywic syntetycznych uzyskuje sie przez ogrzewanie kwasów karboksylowych z bezwodnikiem octowym i oddestylowanie powstalego kwasu octowego i nadmiaru bezwodni¬ ka octowego, jezeli jako wyjsciowe kwasy karboksylowe stosuje sie mieszaniny dimeryzowanych kwasów tlusz¬ czowych i alifatycznych kwasów dwukarboksylowych o wzorze ogólnym HOOC(CH2 )nCOOH, w którym n wynosi od 2 do 11, przy czym stosunek wagowy ilosci dimeryzowanych kwasów tluszczowych do ilosci alifa¬ tycznego kwasu dwukarboksylowego w wyjsciowej mieszaninie wynosi od 30 : 70 do 95 :5, a najkorzystniej od 55 :45 do 85 : 15.Jako alifatyczne kwasy dwukarboksylowe o wzorze ogólnym HOOC(CH2 )nCOOH stosuje sie korzystnie kwas bursztynowy, glutarowy, azelainowy, sebacynowy lub brasylowy, a najkorzystniej kwas adypinowy.Jako dimeryzowane kwasy tluszczowe stosuje sie mieszaniny, których glównym skladnikiem sa kwasy dwu¬ karboksylowe stanowiace produkty termicznej, wolnorodnikowej lub jonowej dimeryzacji lub kopolimeryzacji nienasyconych kwasów tluszczowych. Korzystnie stosuje sie produkty zawierajace w czasteczce pierscien cy- kloheksenowy.2 69 949 Mieszaniny stosowane jako dimeryzowane kwasy tluszczowe winny zawierac powyzej 70%, a najkorzystniej powyzej 88% kwasów dwukarboksylowych i jak najmniej kwasów jednokarboksylowych. Zbyt duza zawartosc kwasów trójkarboksylowych jest niepozadana, gdyz powoduje powstawanie produktów o bardzo duzej lepkosci.Ciezar czasteczkowy polibezwodników kwasowych wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku jest zalezny glównie od skladu chemicznego wyjsciowej mieszaniny, od nadmiaru bezwodnika octowego podczas syntezy oraz od czasu i temperatury wygrzewania po oddestylowaniu kwasu octowego i bezwodnika octowego.Przyklad I. Dimeryzowane kwasy tluszczowe o zawartosci 81% dimerów i 19% trimerów, pochodzace z dimeryzacji termicznej, w ilosci 800 g oraz adypinowy w ilosci 200 g ogrzewa sie do wrzenia z 2000 g bezwod¬ nika octowego w ciagu 4 godzin, a nastepnie oddestylowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem powstaly w wyni¬ ku reakcji kwas octowy oraz nadmiar bezwodnika octowego. Produkt reakcji wygrzewa sie pod zmniejszonym cisnieniem, tak aby uzyskany polibezwodnik nie wykazywal w widmie absorpcyjnym w podczerwieni pasm charakterystycznych dla grupy karboksylowej. Uzyskuje sie 940 g polibezwodnika o ciezarze czasteczkowym 1400 i lepkosci 180 000 cP w temperaturze 20°C.Przyklad II. Dimeryzowane kwasy tluszczowe o zawartosci 81% dimerów i 19% trimerów, pochodzace z dimeryzacji termicznej, w ilosci 600 g oraz kwas azelainowy w ilosci 400 g ogrzewa sie do wrzenia z 2000 g bezwodnika octowego w ciagu 4 godzin, a nastepnie oddestylowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem powstaly w wyniku reakcji kwas octowy oraz nadmiar bezwodnika octowego. Produkt reakcji wygrzewa sie pod zmniejszo¬ nym cisnieniem, tak aby uzyskany polibezwodnik nie wykazywal w widmie absorpcyjnym w podczerwieni pasm charakterystycznych dla grupy karboksylowej. Uzyskuje sie 930 g polibezwodnika o ciezarze czasteczkowym 1200 i lepkosci 60 000 cP w temperaturze 20° C. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania polibezwodników kwasowych przez ogrzewanie kwasów karboksylowych z bezwodni¬ kiem octowym i oddestylowanie powstalego kwasu octowego i nadmiaru bezwodnika octowego, znamienny tym, ze jako wyjsciowe kwasy karboksylowe stosuje sie mieszaniny dimeryzowanych kwasów tluszczowych i alifa¬ tycznych kwasów dwukarboksylowych o wzorze ogólnym HOOC(CH2 )nCOOH, w którym n wynosi od 2 do 11, przy czym stosunek wagowy ilosci dimeryzowanych kwasów tluszczowych do ilosci alifatycznego kwasu dwukar- boksylowego wynosi od 30 : 70 do 95 : 5, a najkorzystniej od 55 :45 do 85 :15.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako alifatyczne kwasy dwukarboksylowe o wzorze ogólnym HOOC(CH2)nCOOH stosuje sie kwas bursztynowy, glutarowy, azelainowy, sebacynowy i brasylowy, a najko¬ rzystniej kwas adypinowy.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako dimeryzowane kwasy tluszczowe stosuje sie produkty termicznej, wolnorodnikowej lub jonowej dimeryzacji lub kopolimeryzacji nienasyconych kwasów tluszczowych, zawierajace powyzej 70%, a najkorzystniej powyzej 88% kwasów dwukarboksylowych. Prac. Repr. UP PRL. zam. 34/74 naklad 120+18 Cena 10 zl PL PL