Przedmiotem niniejszego wynalazku jest hydra- uliezny uklad hamulcowy, zwlaszcza do samocho¬ dów posiadajacych niezalezne zawieszenie na kaz¬ dym przednim albo tylnym kole.Znane hydrauliczne uklady hamulcowe pojazdów samochodowych wyposazone sa w zawór hamulco¬ wy regulowany cisnieniem, sluzacy do redukowa¬ nia, ograniczania lub zwiekszania cisnienia hydra¬ ulicznego w jednym zespole hamulców kola odpo¬ wiednio do drugiego zespolu. Zwykle w znanych ukladach rozwiazanie tego zamierzenia polega na tym, ze przynajmniej powyzsze ograniczenie lub odciecie cisnienia, przy cisnieniu wywolanym w hamulcach tylnych jest mniejsze niz w hamulcach przednich, dla obliczeniowego obciazenia przeno¬ szonego przez uklad hamulcowy i skutkiem tego zmniejsza sie niebezpieczenstwo blokowania i po¬ slizgu kól tylnych.Znane uklady hamulcowe, w których ugiecia niezaleznych zespolów zawieszenia kól sa dostoso¬ wane do oddzielnych zaworów regulacyjnych, z których kairdy przeznaczony jest do regulacji cisnienia hamowania na jednej stronie pojazdu, posiadaja te niedogodnosc, ze sa bardzo kosztowne oraz to, ze jest fcardzo trudno dobrac zawory re¬ gulacyjne takie, które zapewniaja równe dzialanie hamujace po obu stronach pojazdu przy zachowa¬ niu warunku równego ugiecia kola.Celem niniejsaego wynalazku jest wyeliminowa¬ nie powyisoyeh niedogodnosci 10 15 29 25 Zadaniem wynalazku jest opracowanie hydra* ulicznego ukladu hamulcowego takiego typu, w których odciecie cisnienia jest zalezne od obciaze¬ nia pojazdu w kierunku pionowej strzalki ugiecia uresorowanej masy pojazdu, odpowiednio do masy niettresoTOwanej przednich lub tylnych kól pojazdu, co umozliwi w przypadku pojazdu z pelnym litym mostem tylnym, przeprowadzenie latwego montazu za pomoca pojedynczego zaworu regulacyjnego podporzadkowanego kierunkowi strzalek ugiecia (w odniesieniu do masy uresorowanej pojazdu) w srodku mcstu tylnego.Rozwiazanie zadania postawionego przed niniej¬ szym wynalazkiem polega na tym, ze uklad ha¬ mulcowy zawierajacy pojedynczy hamulec cisroe- niowy sterowany zaworem i kontrolne polaczenie dzwigniowe do odcinania cisnienia w zaworze, kon¬ trolny uklad dzwigniowy wyposazony w kontrolne elementy sprezynujace przekazujace do zaworu sily zalezne od obciazenia pojazdu charakteryzuje sie tym, ze wymieniony element sprezynujacy za* wiera dwie oddzielne sprezyny, polaczone oddziel¬ nie z zespolami zawieszenia kól po przeciwnych stronach pojazdu, i dzialajace na zawór za posred¬ nictwem czlonu sprzegajacego, przy czym jedna ze sprezyn ma postac spirali, której koniec przecho¬ dzi promieniowo poprzez czlon sprzegajmy i je6t zamocowana w tym czlonie za pomoca wkreta. Ko¬ rzystnie co najmniej jeden z konców elementów sprezynujacych jest osadzony prostoluiowo* wspói- 69 09369 3 osiowo w czlonie sprzegajacym i jest ustalany w polozeniu przez wkret, przy czym elementy spre¬ zynujace maja w przekroju poprzecznym ksztalt prostokata.W korzystnym wykonaniu jedne konce elemen¬ tów sprezynujacych sa równolegle do czesci po¬ sredniej elementu sprezynujacego, przesunietej promieniowo wzgledem osi obrotu czlona sprze¬ gajacego i ulozyskowanej obrotowo, a przeciwlegle konce elementów sprezynujacych umieszczone sa promieniowo wewnatrz czlona sprzegajacego.W przedstawionym powyzej ukladzie ugiecia ze¬ spolów niezaleznego zawieszenia kola sa osiagniete skutecznie a sila sprezynowania potrzebna dla za¬ woru regulacyjnego odpowiada sredniej ugiecia zespolu zawieszenia kola.Zawór regulacyjny jest zasadniczo zmontowany posrodku dwóch tylnych kól (albo dwóch przednich kól) a regulacyjne srodki sprezynujace sa roz¬ mieszczone symetrycznie na kazdym zespole kolo¬ wym. Odpowiednio, zawór regulacyjny moze byc umieszczony po jednej stronie pojazdu a regulacyj¬ ne elementy sprezynujace moga zawierac niesyme¬ tryczne czesci przeznaczone do umocowania do od¬ powiednich zespolów kól.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykla¬ dzie wykonania przedstawionym na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad we¬ dlug wynalazku z kontrolnym urzadzeniem zawo¬ rowym w widoku z boku, fig. 2 — uklad w wido¬ ku od tylu, fig. 3 — czlon sprzegajacy ukladu wedlug wynalazku w czesciowym przekroju pio¬ nowym, fig. 4 — czlon wedlug fig. 3 z dodatkowym kolkiem ustalajacym, fig. 5 i 6 przedstawiaja w widoku inne wykonania ukladu, fig. 7 — czlon sprzegajacy do ukladu wedlug fig. 5 i 6, fig. 8 in¬ ny przyklad wykonania ukladu wedlug wynalazku, fig. 9 — czlon sprzegajacy do ukladu wedlug fig. 8, fig. 10 — czwarte wykonanie ukladu.Hamulec regulowany jest cisnieniem zaworu 1, który zawiera ruchomy czlon zaworowy z wystajaca koncówka 2 i jest umieszczony na stale na wspor¬ niku 3, w którym jest osadzony czlon laczacy 4 stanowiacy element dzwigni regulacyjnej.Dzwignia uruchamiajaca 6 jest umieszczona na czlonie laczacym 4 i zaklinowana w nim dla wy¬ konywania ruchu obrotowego z tym czlonem, w sposób opisany szczególowo ponizej. Wolny koniec dzwigni 6 oddzialuje na koncówke 2 czlona za¬ woru za posrednictwem nagwintowanego wystepu 7. Z czlonem laczacym polaczone sa wewnetrzne konce 8B, 9B dwóch sprezyn regulacyjnych 8 i 9, a przeciwlegle konce 8A, 9A sa sprzegniete z pola¬ czonym obrotowo drazkiem 11 za pomoca srodków zawierajacych przystosowane sprezyny do podla¬ czenia do niezaleznego zawieszenia kola zmontowa¬ nego po przeciwnych stronach pojazdu samochodo¬ wego.Drazek 11 jest na przyklad polaczony z poszcze¬ gólnymi ramionami pociagowymi 116 niezaleznego tylnego zawieszenia.W wykonaniu urzadzenia przedstawionego na fig. 1 do 3 zawór kontrolny 1 jest umieszczony po jednej stronie pojazdu samochodowego, a sprezyna regulacyjna 8 posiada prostoliniowa wewnetrzna 093 4 czesc z wygieta czescia zewnetrzna umocowana do przyleglego drazka 11. Sprezyna 9 sklada sie ze zwoju sprezyny, którego wolne przeciwlegle konce 9A i 9B polaczone sa odpowiednio do przyleglego 5 drazka 11 i do sprezynujacego czlona 4.Jak pokazano na fig. 3 wewnetrzny koniec spre¬ zyny 8 jest wspólosiowy z otworem cylindrycznym czlona sprzegajacego 4 i jest ustalony w otworze za pomoca dwóch wkretów 12, a skrajny wewnetrz- io ny koniec ramienia 9B przechodzi poprzez wspól¬ osiowe otwory w czlonie 4 i dzwigni 6 i jest za¬ blokowany wkretem 13.Urzadzenie przedstawione na fig. 4 zawiera dodat¬ kowo kolek ustalajacy 14 przeznaczony do zmniej- 15 szania dwukierunkowej sily scinajacej dzialajacej na rame sprezyny 9B momentem obrotowym prze¬ kazywanym od czlona 4 sprzegajacego do dzwig¬ ni 6.W czasie dzialania urzadzenia ruch drazka 11 do 20 góry odgina wewnetrzne konce sprezyn 8 i 9 ku górze skutkiem czego przez przylozenie do dzwig¬ ni 6 dodatkowego ciezaru, zmienia sie kierunek obrotu dzwigni 6 na przeciwny do ruchu wskazó¬ wek zegara jak to przedstawiono na fig. 1. Mo- 25 ment obrotowy przylozony do dzwigni jest suma momentów obrotowych wywolanych sprezynami 8 i 9.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 5 do 7 za¬ wór kontrolny jest umieszczony miedzy zespolami 30 kól, a kontrolne elementy sprezynujace stanowia dwie jednakowo uksztaltowane i o tych samych wymiarach sprezyny 8 i 9. Sprezyny kontrolne przedstawione w wykonaniu wedlug fig. 5—7 ma¬ ja przekrój poprzeczny okragly natomiast w urza- 35 dzeniu przedstawionym na fig. 8 i 9 sprezyny ma¬ ja przekrój poprzeczny prostokatny. Przylegle we¬ wnetrzne konce sprezyn prowadzone sa w szcze¬ linach w czlonie sprzegajacym 4 i ustalone sa w tej pozycji przez wkrety ustalajace 16. 40 W urzadzeniu przedstawionym na fig. 10 zawór kontrolny jest umieszczony centralnie na pojezdzie samochodowym a sprezyny kontrolne maja te sa¬ me wymiary, ten sam ksztalt i rozlozone sa syme¬ trycznie. 45 Kazda sprezyna ma wygiete czesci konca (8A, 9A), którymi rozciaga sie równolegle lecz jest od¬ sunieta cd osi obrotu czlona sprzegajacego 4 i jest zamocowana do jednego z dwu ramion ciagnacym 16 tylnego zawieszenia kola. 50 Czesc posrednia 8C, 9C kazdej sprezyny jest pod¬ parta lozyskiem obrotowym 17, a czesc zewnetrzna konca 8B, 9B jest przeprowadzona promieniowo przez otwory w czlonie sprzegajacym 4 i szczeliny osiowe dzwigni 6, celem przekazania sil sprezynu¬ jacych na czlon 4 i dzwignie 6 i wprawiania ich w obrót.Uklad hamulcowy wedlug wynalazku orientuje ugiecia tylnych kól lecz równiez korzystnie reaguje na zmienne ugiecie przednich kól. 60 A PL PL