Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.07.1974 68908 KI. 87b,l MKP B25d 1/00 Wspóltwórcy wynalazku: Dezso Kóhalmi, Gyórgy Pusztaszeri, Gyorgy Lendeczky Wlasciciel patentu: Diosgyóri Gepgyar, Miskolc — Diosgyorvasgyar (Wegry) Pneumatyczne urzadzenie udarowe zwlaszcza do zaklinowywania bijaków mlotów mechanicznych Wynalazek dotyczy pneumatycznego urzadzenia udarowego, podwieszanego przy poziomym lub pio¬ nowym kierunku osi, zaopatrzonego w pneumatycz¬ ne elementy zakleszczajace, przeznaczonego zwlasz¬ cza do zaklinowania bijaków mlotów mechanicz¬ nych.Znane sa w praktyce i stosowane sposoby zakli¬ nowywania bijaków mlotów mechanicznych, matryc przeznaczonych do róznych celów, kowadel i tym podobnych, prowadzone przy zastosowaniu sily recznej. Najczesciej stosuje sie zawieszony na suw¬ nicy ciezki kloc, który trzy lub cztery osoby popy¬ chaja wielokrotnie z odleglosci kilku metrów w kie¬ runku klina, powodujac w ten sposób mocne ude¬ rzenie. W ten sposób przeprowadzane klinowanie deformuje konstrukcje rusztowania maszyny i przy dluzszym jego stosowaniu znacznie zmniejsza do¬ kladnosc obróbki na maszynie. W wyniku nadmier¬ nego obciazenia klinowane w ten sposób maszyny musza byc czesciej remontowane niz normalnie. W celu zapobiegniecia wypadkom, w przypadku gdy procesy te wymagaja dzialania na dluzszych odcin¬ kach i na róznych poziomach wysokosci, praca zwia¬ zana z zaklinowywaniem musi byc przeprowadza¬ na przez robotników pojedynczo.Znane urzadzenia zaklinowywujace, w których praca uderzen przeprowadzana jest za pomoca tak zwanego mlota pneumatycznego, w praktyce stoso¬ wania nie wykazaly oczekiwanych korzysci, gdyz sa to urzadzenia o trudnym sterowaniu, o wielkich roz- 10 15 20 25 30 miarach i ciezarze, a zatem kosztowne, a w danych warunkach pracy najczesciej w waskich pomiesz¬ czeniach i przy zmiennym, w granicach wielu me¬ trów, poziomie wysokosci, moga byc stosowane tyl¬ ko dla niewielkiego zakresu potrzebnych do wyko¬ nania prac.Celem wynalazku jest usuniecie cech ujemnych towarzyszacych znanym rozwiazaniom, a zadaniem wynalazku jest skonstruowanie pneumatycznego podwieszanego urzadzenia udarowego, umozliwia¬ jacego zaklinowywanie bijaków mlotów maszyno¬ wych, matryc, kowadel i tym podobnych o róznym przeznaczeniu, niezaleznie od aktualnych warunków pracy i bez koniecznosci angazowania ludzkiej sily, a tylko przy równoczesnym wykorzystaniu powia¬ zanych z bijakiem maszyny sily pociagowej i ude¬ rzeniowej. Postawione zadanie polega na opraco¬ waniu urzadzenia, w którym linia zawieszenia w stosunku do srodka ciezkosci urzadzenia udarowe¬ go jest tak dobrana, aby para sil pochodzaca od sil', ciagnacych i uderzajacych oraz moment od ciezaru wlasnego byly w równowadze.Istota rozwiazania wedlug wynalazku pneuma¬ tycznego urzadzenia udarowego, umozliwiajacego rozlaczne zesprzegniecie zespolu urzadzenia udaro¬ wego i bijaka mlota, lub innego elementu klinowa¬ nego jest to, ze posiada zespól laczacy wychylany po luku o kacie od 0° do 350° oraz posiada zespól nosny do zawieszenia urzadzenia udarowego i za¬ mocowania podstawy zespolu laczacego. 6S90S68 3 Urzadzenie udarowe wedlug wynalazku charakte¬ ryzuje sie równiez tym, ze zespól laczacy wyposa¬ zony jest w mechanizm do regulowania gabarytów urzadzenia w zaleznosci od warunków przestrzen¬ nych pomieszczen roboczych; oraz ze stanowi pneu¬ matyczny cylinder dociskowy zawierajacy tlok, tlo- czysko, nasadke polaczona rozlacznie z tloczyskiem i hak, jak równiez zespól laczacy posiada zderzak ustalajacy wielkosc wychylenia.Dalsza cecha charakterystyczna urzadzenia we¬ dlug wynalazku jest to, ze posiada co najmniej jedno ucho do zawieszenia I urzadzenia udarowego na elemencie uderzajacym, umozliwiajace zachowa¬ nie pionowego kierunku osi.; Zaleta urzadzenia udarowego wedlug wynalazku jest to, ze pomiedzy przedmiotem wymagajacym pracy udarowej a samym urzadzeniem udarowym wystepuje stale scisle polaczenie, co zapewnia sto¬ sowanie silnych, energicznych serii uderzen bez powstania przy tym szkodliwych wychylen. Urza¬ dzenie udarowe moze byc stosowane w waskim po¬ mieszczeniu i na poziomie o wysokosci wielu me¬ trów, zarówno w pracy o kierunku poziomym, jak i pionowym.Zarówno w najwyzszym jak i w najnizszym poloze¬ niu elementu laczacego urzadzenia udarowego za¬ pewnione jest poziome polozenie pracy udarowej tak, ze niemozliwe jest wystepowanie deformacji i/lub wyboczeri klina. ¦.,--..Uruchomienie i dzialanie urzadzenia udarowego nie wymaga rozbudowy wlasnej sieci zasilania, na przyklad korzystnie stosowany jest pneumatyczny mechanizm napedowy do zasilania w czasie pracy mlota maszynowego. Podlaczenie mechanizmu na¬ pedowego do urzadzenia udarowego jest proste i szybkie.Wynalazek jest objasniony w dalszej czesci opisu w przykladowym wykonaniu rozwiazania konstruk¬ cyjnego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pneumatyczne urzadzenie udarowe w przekroju wzdluznym, z urzadzeniem w polozeniu uderzenia, fijg. 2 — urzadzenie udarowe przedstawione na fig. 1 w widoku z kierunku x oraz wychylenie elementu laczacego wokól poziomej osi, a fig. 3 — element F wedlug fig. 1 — w przekroju.Do elementu uderzajacego 1 przylaczone jest jarz- mq nosne 2, do którego umocowane sa uszy 3 i 4 umozliwiajace zawieszenie urzadzenia. Na elemen¬ cie uderzajacym 1 zamocowany jest cylinder 5 w sppsób umozliwiajacy jego wychylanie wokól osi.Cylinder 5 z uformowanym siodlem 6 zamocowany jept na jarzmie nosnym 2 za pomoca zderzaka 7 i sworznia 8. W cylindrze 5 umieszczony jest tlok 9, z którym polaczone jest tloczysko 11 zaopatrzone w otflaczalna nasadke 10. Nasadka 10 polaczona jest z hakiem 13 umocowanym na bijaku 12. Mozliwe jest równiez zamocowanie haka 13 na bijaku 12 za pomoca bezgwintowego polaczenia szybkorozlaczne- go. Do zakonczen cylindra 5 polaczone sa przewo¬ dy rurowe 14 i 15, których drugie konce sa dopro¬ wadzone do zaworu 17, wyposazonego w ramie przelaczajace 16 i umieszczonego na elemencie uderzajacym 1. Zawór 17 polaczony jest pneuma¬ tycznie poprzez kanal wejsciowy 18 z kanalem roz- 90S 4 dzielczym 19 wydrazonym w elemencie uderzaja¬ cym 1.Kanal rozdzielczy 19 ma otwór 20, do którego przylaczony jest waz 21 do doprowadzania srodka 5 napedowego. Waz 21 poprzez zawór kurkowy 22, podlaczony jest do przewodu sieci zasilajacej 23.W kanale rozdzielczym 19 umieszczony jest obroto¬ wy zawór kurkowy 24. Kanal 19 ma swe ujscie do komory cylindrowej 25 uksztaltowanej w elemen- io cie uderzajacym 1. Komora cylindrowa 25 polaczo¬ na jest pneumatycznie poprzez kanal przepustowy 26 z druga komora cylindrowa 27, w której znajdu¬ je sie tlok 28 siegajacy równiez do komory cylindro¬ wej 25. W elemencie uderzajacym 1 umieszczony 15 . jest bijak 29, polaczony sprezyscie z tlokiem 28.Koncówka bijaka 29 zwrócona w kierunku uderze¬ nia i stykajaca sie z klinem 30 ma ksztalt korzystnie szpiczasto-zbiezny lub drazony.Na elemencie uderzajacym 1 zamocowana trwa- 20 le tarcza nastawcza kata 32 zaopatrzona w otwory 31. Naprzeciwko tarczy 32 na cylindrze 5 zamoco¬ wana jest obracajaca sie wraz z cylindrem 5 tar¬ cza 32a. Cylinder 5 jest przymocowany korzystnie do tarczy 32 za pomoca sworznia 33 ze sprezyna, 25 wprowadzonego w jeden z otworków 31. Cylinder 5 umieszczony na elemencie uderzajacym 1 jest wychylony po luku o zakresie katowym od 0° do 350°. Wielkosc wychylenia regulowana jest ustawie¬ niem sworznia 33 wyposazonego w sprezyne. 30 Do zawieszenia urzadzenia udarowego w kierun¬ ku pionowym na koncu umocowane na elemencie uderzajacym 1 sluza uszy 34 i 35. Smarowanie czesci ruchomych urzadzenia udarowego w elemencie ude¬ rzajacym 1 zapewnia urzadzenie do smarowania 35 mgla olejowa 36.W urzadzeniu udarowym wedlug wynalazku, pneumatyczny czynnik napedowy przeplywa po otwarciu zaworu kurkowego 22 poprzez waz 21, otwór 20 i kanal rozdzielczy 19 do kanalu wejscio¬ wo wego 18. W przypadku przestawienia ramienia prze¬ laczajacego 16 zaworu 17 w kierunku strzalki A czynnik napedowy przeplywa poprzez przewód ru¬ rowy 15 do komory cylindrowej 38 cylindra 5, znajdujacej sie przed tlokiem 9 i powoduje prze- 45 mieszczenie tloka 9 w cylindrze 5.Ruch postepowy tloka 9, o zadanej wielkosci, umozliwia zaczepienie nasadki 10, rozlacznie pola¬ czonej z tloczyskiem 11, hak 13 zamocowany w bi¬ jaku 12. 50 Po zesprzegnieciu urzadzenia udarowego z bija- kiem 12 ramie przelaczajace 16 zaworu 17 zostaje przestawione poprzez swe polozenie srodkowe w kierunku strzalki B i czynnik napedowy przeplywa przez przewód rurowy 14 do komory cylindrowej 55 37 poza tlok 9 w wyniku powstalego w ten sposób rozszerzania, bijak 29 wzglednie urzadzenie udarowe uderza w klin 30.W przypadku, gdy dlugosc klina 30 albo bijaka 29 jest znaczna nasadke 10 stanowi korzystnie krótki lancuch. Ogniwa lancucha sa wtedy polaczo¬ ne z hakiem 13 i zaklinowanie przeprowadzane jest skokowo przez skracanie lancucha ogniwo po ogniwie.W czasie zaklinowywania zawór obrotowy 17 65 umieszczony na elemencie uderzajacym 1 przekre-5 Aft OAfi Do «nrO 6 wbijania i wybijania panewek, do usuwania zuzla z dna pieca, a nawet do oblamywania dlugich po¬ wierzchni, przeznaczonych do usuniecia. Czesc tych prac wymaga zawieszenia urzadzenia udarowego w 5 kierunku pionowym. Przy tego rodzaju pracach lina lub lancuch do zawieszania zaczepiane sa o uszy 34 i 35 umieszczone na koncu elementu uderzajacego 1 i w ten sposób urzadzenie udarowe ustawione zostaje pionowo w osi. W niektórych przypadkach io nie jest wymagane polaczenie zakleszczajace pomie¬ dzy urzadzeniem udarowym a zaklinowywaniem lub uderzanym przedmiotem. W takich przypadkach nasadka 10 zostaje zdjeta z tloczyska 11, a tlok 9 w komorze cylindrowej 38 zostaje ustawiony w tyl- 15 nym polozeniu. eony zostaje w kierunku uderzenia, zgodnie ze strzalka C, co powoduje, ze czynnik napedowy prze¬ plywa przez kanal rozdzielczy 19 do komory cylin¬ drowej 25, przemieszcza w komorze cylindrowej 27 przesuwny tlok 28, a polaczony z tlokiem 28 bijak 29 uderza w klin 30. Komora cylindrowa 25 w cza¬ sie pelnego dzialania elementu uderzajacego jest napelniona, a wiec uderzenia moga byc powtarzane, az do zakonczenia zadanego procesu klinowania.Stale cisnienie panujace przed tlokiem w komorze cylindrowej 37 zapewnia scisle polaczenie urzadze¬ nia udarowego z klinem 30, co uniemozliwia odsko¬ czenie urzadzenia udarowego od uderzanej po¬ wierzchni.Po zakonczeniu zabiegu zaklinowania polaczenie istniejace miedzy urzadzeniem udarowym i bija- kiem 12 jest latwo zwalniane przez przekrecanie ra¬ mienia przelaczajacego ,16 zaworu 17 w kierunku strzalki A, dzieki czemu czynnik napedowy prze¬ plywa przez przewód rurowy 15 do komory cylin¬ drowej 38 cylindra 5 znajdujacej sie przed tlokiem.Przesuwny tlok 9 jest sterowany cisnieniem czynni¬ ka napedowego i jest przemieszczany w cylindrze 5 ku przodowi, a korzystnie po odlaczeniu od haka 13, nasadki 10 przylaczonej do tloczyska 11.W przypadku, gdy nie jest mozliwe z powodu braku miejsca lub uksztaltowania konstrukcji umieszczenie na bijaku 12 pionowo, w jednej plasz¬ czyznie, haka 13 z klinem 30, wtedy korzystnie wy¬ chylony jest cylinder 5 wokól osi elementu uderza¬ jacego 1 w zakresie katowym od 0° do 350°. Przy wychylaniu czesci zakleszczonej wokól osi poziomej wykrecany jest sworzen 8 zderzaka 7 mocujacego cy¬ linder 5 z jarzmem nosnym 2, jak równiez wyjmo¬ wany jest sworzen 33 umieszczony w otworach 31 tarczy nastawczej kata 32 i tarczy obrotowej 32a zamocowanej na cylindrze 5.Po wyciagnieciu sworznia 33 ze sprezyna, cylin¬ der 5 wychylany jest na elemencie uderzajacym 1 o zadana wielkosc katowa i sworzen 33 ze sprezyna umieszczony zostaje w otworze 31 przy odpowied¬ nim ustawieniu katowym. Po zamocowaniu cylin¬ dra 5 zabieg zaklinowania przeprowadzany w spo¬ sób opisany powyzej.Urzadzenie udarowe wedlug wynalazku stosowa¬ ne jest równiez dla wykonania innych operacji tech¬ nologicznych, zaklinowywania, jak na przyklad do PL PL