PL68271B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 15.VI.1968 (P. 127 534) Opublikowano: 15.IX.1973 KI. 12o,l/04 MKP C07c 7/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Boleslaw Nowicki, Henryk Pilarczyk, Krysty¬ na Dworzanska Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne „Blachownia", Blachownia Slas¬ ka (Polska) Sposób wydzielania dwucyklopentadienu z benzolu surowego Przedmiotem wynalazku jest sposób wydziela¬ nia dwucyklopentadienu z benzolu surowego.Wedlug dotychczas znanych sposobów (patrz np. opis patentowy nr 45749) wydzielanie cyklopenta- dienu lacznie z dwucyklopentadienem zawartych w przedgonie benzolowym otrzymanym po desty¬ lacji benzolu prowadzi sie na drodze monomery- zacji dwucyklopentadienu do cyklopentadienu pod wplywem ogrzewania i nastepnego wydziela¬ nia niskowrzacej frakcji cyklopentadienu i po¬ wrotnej dimeryzacji cyklopentadienu do dwu¬ cyklopentadienu.W przemyslowym procesie surowy benzol pod¬ daje sie najpierw procesowi destylacji utrzymujac na szczycie kolumny temperature 70—75°C od¬ bierajac frakcje benzenowa oraz przedgon zawie¬ rajacy 8—15% wagowych zwiazków niearomatycz¬ nych, 10—16% wagowych dwusiarczku wegla, 15— 25% wagowych cyklopentadienu lacznie z dwu¬ cyklopentadienem oraz 43—67% wagowych benze¬ nu. Otrzymany przedgon kieruje sie do kolumny destylacyjnej, w której w obecnosci substancji o temperaturze wrzenia wyzszej od temperatury wrzenia dwucyklopentadienu, uzytej w charakte¬ rze cieczy wypierajacej w temperaturze 160— 350°C prowadzi sie monomeryzacje dwucyklopen¬ tadienu do cyklopentadienu. Nastepnie oddziela sie od reszty surowca przez destylacje lub rekty¬ fikacje monomer cyklopentadienu wraz z substan¬ cjami o zblizonej temperaturze wrzenia. Uzyskany ii 15 20 30 pólprodukt zawierajacy cyklopentadien dimeryzu- je sie do dwucyklopentadienu w temperaturze 60—140°C, pod cisnieniem atmosferycznym lub podwyzszonym. Po zakonczonej dimeryzacji od¬ dziela sie dwucyklopentadien w kolumnie rekty¬ fikujacej przez oddestylowanie substancji wrza¬ cych w temperaturze ponizej 90°C. Tak otrzyma¬ ny surowy produkt oczyszcza sie przez destylacje pod obnizonym cisnieniem rzedu 50—100 mm Hg i otrzymuje produkt zawierajacy ponad 99% dwu¬ cyklopentadienu z wydajnoscia okolo 90%.Niedogodnoscia takiego sposobu wydzielania dwucyklopentadienu jest bardzo rozbudowany proces technologiczny, przy czym dla realizacji poszczególnych etapów posrednich niezbedny jest szereg odpowiednich aparatów.Celem wynalazku bylo opracowanie sposobu wydzielania dwucyklopentadienu z przedgonu benzolu surowego prowadzacego do lepszego od¬ dzielenia benzenu i uzyskania przedgonu zawiera¬ jacego wiiejksze niz dotychczas 'ilosci cyklo- i dwu¬ cyklopentadienu a jednoczesnie uproszczenie me¬ tody wydzielania czystego dwucyklopentadienu.Istota wynalazku polega na selektywnej absorp¬ cji cyklo- i dwucyklopentadienu w rozpuszczalni¬ ku organicznym z jednoczesna dimeryzacja mono¬ meru w tej samej operacji technologicznej.Sposobem wedlug wynalazku surowy benzol poddaje sie procesowi selektywnej destylacji w kolumnie przedgonowej, na szczycie której utrzy- 6S27168 271 4 mu je sie temperature 75°C. Odbierany ze szczytu kolumny przedgon zawiera 8—15% wagowych zwiazków niearomatycznych, 10—16% wagowych dwusiarczku wegla, 15—25% wagowych lacznie cyklo- i dwucyklopentadienu oraz 43—67% wago¬ wych benzenu. Przedgon kieruje sie do skrubera zraszanego rozpuszczalnikiem niskowrzacym, ko¬ rzystnie benzenem lub toluenem, gdzie w tempe¬ raturze 5—30°C prowadzi sie absorpcje niskowrza¬ cych skladników, takich jak dwusiarczek wegla, cyklopentadien i diwucyklopentadiien. Niskowrza- cy rozpuszczalnik organiczny cyrkulu je wielo¬ krotnie w ukladzie do czasu calkowitego nasyce¬ nia sie niskowrzacymi skladnikami z przedgonu benzolowego przy czym jednoczesnie w trakcie ab-' sorpcji zachodzi samorzutnie dimeryzacja cyklo- pentadienu do dwucyklopentadienu.Po osiagnieciu stezenia 40—45% wagowych dwu¬ cyklopentadienu w roztworze absorbujacym, roz¬ twór poddaje sie destylacji, w wyniku której od¬ dziela sie dwusiarczek wegla i zwiazki niearoma¬ tyczne oraz regeneruje rozpuszczalnik, którego ilosc ulega systematycznemu zwiekszaniu o ilosc wydzielana z zabsorbowanego przedgonu. Na tej samej kolumnie przeprowadza sie nastepnie desty¬ lacje z para wodna, prowadzaca do uzyskania dwucyklopentadienu o czystosci 90 do 95%. Mie¬ szanine dwucyklopentadienu z woda kieruje sie do kondensatora i osuszki, z której odbiera sie dwucyklopentadien o czystosci powyzej 99%. Frak¬ cje dwusiarczku wegla kondensuje sie przez inten¬ sywne chlodzenie lub przetwarza bezposrednio na ksontogeniany, stosowane do flotacji rud i metali.Natomiast frakcje benzenowa wykorzystuje sie czesciowo jako roztwór absorbujacy do pochlania¬ nia cyklopentadienu, dwucyklopentadienu oraz dwusiarczku wegla, zas pozostala czesc zawraca sie do surowego benzolu w celu ponownego prze¬ robu. Sposób wedlug wynalazku objasniono na zalaczonym schemacie. Niskowrzace skladniki ben¬ zolu surowego odbierane z kolumny 1 kierowane sa poprzez chlodnice 3 do skrubera. 4 zraszanego benzenem o temperaturze 25°C. Mieszanina-ta cyr¬ kulu je w obiegu absorpcyjnym dzieki pompie 13 i w czasie tej cyrkulacji nastepuje dimeryzacja cyklopentadienu. W sposób ciagly 25% mieszaniny odprowadza sie do zbiornika przedgonu benzolu 5 a jednoczesnie powstale braki benzenu w systemie cyrkulujacym skrubera 4 uzupelnia sie benzenem z regeneracji.Mieszanine niskowrzacych skladników i benze¬ nu zawierajaca po dimeryzacji 43% dwucyklopen¬ tadienu ze zbiornika 5 kieruje sie okresowo do kotla kolumny rektyfikacyjnej 6. Poczatkowo za pomoca pary posredniej 3 atn odpedza sie naj¬ pierw dwusiarczek wegla i zwiazki niearomatycz¬ ne i kieruje sie je do zbiornika 8, nastepnie ben¬ zen, który jest zbierany w zbiorniku 9. Po ustaniu destylacji do kotla destylacyjnego wprowadza sie pare bezposrednio i z pozostalosci podestylacyjnej odpedza sie dwucyklopentadien o czystosci 95%.Mieszanina wody i dwucyklopentadienu wykroplo- na w kondensatorze kierowana jest do rozdziela¬ cza 10.Górna warstwa dwucyklopentadienu przeplywa grawitacyjnie do osuszki lugowej 11 okresowo napelnianej lugiem o stezeniu 45%. Osuszony dwu¬ cyklopentadien splywa grawitacyjnie do zbiorni¬ ka 12. Frakcja dwusiarczku wegla kierowana jest 5 do dalszego przerobu lub na sprzedaz. Benzen slu¬ zy czesciowo do absorbowania cyklopentadienu, a w wiekszosci zawracany jest ponownie do przero¬ bu z benzolem surowym.Sposób wedlug wynalazku, dzieki wyeliminowa- 10 niu z procesu wydzielania szeregu operacji techno¬ logicznych, jest bardzo korzystny w realizacji przemyslowej. Prowadzenie procesu wydzielania dwucyklopentadienu z benzolu surowego z zasto¬ sowaniem absorpcji w rozpuszczalniku niskowrza- 15 cym z równoczesna dimeryzacja cyklopentadienu, pozwala na pominiecie w procesie operacji wy¬ dzielania niskowrzacych skladników z przedgonu benzolu na drodze destylacji, oddzielnie prowadzo¬ nego procesu dimeryzacji frakcji cyklopentadienu 20 oraz operacji wydzielania dwucyklopentadienu.Przyklad. Do kolumny destylacyjnej 1 do¬ prowadza sie w sposób ciagly surowy benzol w ilo¬ sci 4,5 tysiaca kg/h i odbiera ze szczytu kolumny w temperaturze 75°C przedgon w ilosci 54 kg/h 25 zawierajacy 12% wagowych zwiazków niearoma¬ tycznych, 14% wagowych dwusiarczku wegla, 25% wagowych cyklopentadienu lacznie z dwucyklo- pentadienem oraz 49% wagowych benzenu. Przed¬ gon kieruje sie do skrubera 4 wypelnionego piers- J0 cieniami Raschiga zraszanego benzenem, w któ¬ rym w temperaturze 25°C i pod cisnieniem atmo¬ sferycznym absorbuje sie niskowrzace skladniki takie jak: dwusiarczek wegla, weglowodory nie¬ aromatyczne, cyklo- i dwucyklopentadien oraz 35 benzen.Wprowadzajac przedgon w ilosci 280 kg/h ¦ w przeciwpradzie do cyrkulujacego rozpuszczalnika uzyskuje sie po okolo 5 godzinach calkowite nasy¬ cenie benzenu niskowrzacymi skladnikami, przy 40 czym cyklopentadien ulega samorzutnej dimeryza¬ cji do dwucyklopentadienu. Czesc otrzymanego .roztworu (w ilosci ; 70 kg/h.) zawierajacego 40% :dwucyklopentadienu kieruje sie w sposAb ciagly do zbiornika 5; Okresowo pompa 14 napelnia sie , 45 .tym roztworem (w ilosci 15 ton) kociol kolumny destylacyjnej-6, oddestylowuje sie kolejno frakcje dwusiarczku wegla w temperaturze 40—609C w ilosci 6300 kilogramów zawierajaca weglowodory niearomatyczne i frakcje benzenowa w temperatu¬ ro rze 60—85°C w ilosci 4000 kilogramów a dwiu- cyklopentadien pozostaje w kubie destylacyjnym.Surowy dwucyklopentadien oczyszcza sie na dro¬ dze destylacji z para wodna o temperaturze nie wyzszej niz 105°C stosowanej w ilosci 2,1 tony na 55 1 tone otrzymywanego dwucyklopentadienu.W czasie destylacji z para wodna w kolumnie 6 temperatura wynosi 97°C, a w skraplaczu 7 panuje cisnienie atmosferyczne. Otrzymana w wyniku de¬ stylacji mieszanine dwucyklopentadienu i wody w 60 ilosci 14 000 kilogramów kieruje sie do rozdziela¬ cza 10 z którego dwucyklopentadien o czystosci 95% przelewa sie grawitacyjnie do flaszki osusza¬ jacej 11, w której znajduje sie warstwa 45% roz¬ tworu lugu sodowego. 65 Po osuszeniu otrzymuje sie. w zbiorniku 12 dwu-5 68 271 6 cyklopentadien o czystosci 99,7% w ilosci 4500 kilo¬ gramów. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wydzielania dwucyklopentadienu z ben¬ zolu surowego na drodze oddestylowania z benzolu surowego w temperaturze 75°C przedgonu zawie¬ rajacego od 8—15% wagowych zwiazków niearo¬ matycznych, 10—16% wagowych dwusiarczku weg¬ la, 15—25% wagowych cyklopentadienu lacznie z dwucyklopentadienem, oraz 43—67% wagowych benzenu, dimeryzacji zawartego w przedgonie cyklopentadienu do dwucyklopentadienu i nastep¬ nej destylacji otrzymanego roztworu, znamienny tym, ze oddestylowany z benzolu surowego przed¬ gon poddaje sie kondensacji, po czym otrzymane nieskroplone skladniki przedgonu takie jak: cyk- 10 15 lopentadien i niskowrzace skladniki poddaje sie w temp. 5—30°C procesowi absorpcji w cyrkuluja- cym niskowrzacym rozpuszczalniku stanowiacym wykroplony skladnik przedgonu benzolu, korzyst¬ nie w benzenie lub toluenie, podczas którego na¬ stepuje jednoczesnie samorzutna dimeryzacja cyklopentadienu do dwucyklopentadienu po czym po osiagnieciu stezenia dwucyklopentadienu w roz¬ tworze absorbujacym 40—45% wagowych, oddesty- lowuje sie z otrzymanego roztworu skladniki niskowrzace i rozpuszczalnik, które kieruje sie do dalszych procesów zas pozostaly w kubie destyla¬ cyjnym dwucyklopentadien oddestylowuje sie z para wodna doprowadzona do kolumny, po czym z otrzymanej mieszaniny pary wodnej i dwucyklo¬ pentadienu wydziela sie dwucyklopentadien zna¬ nym sposobem. y^is l^ PL PL