PL68244B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.XII.1973 68244 Ki. 12o,5/09 MKP C07d 1/18 hW.!A R : Wspóltwórcy wynalazku: Zbigniew Jedlinski, Witold Pradellok Wlasciciel patentu: Politechnika Slaska im, W. Pstrowskiego, Gliwice (Polska) Sposób otrzymywania eteru dwuglicydowego 2,2'-dwuhydroksydwunaftylu-1,1' 1 Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania eteru dwuglicydowego 2,2l-dwuhydroksydwunaftylu-l,r. Znane metody otrzymywania eterów glicydowych fenoli dzialaniem epichlorohydryny wobec wodorotlenku sodowego na fenole prowadza do otrzymania produktów w mniejszym lub wiek¬ szym stopniu zanieczyszczonych zwiazkami powstalymi w reakcjach ubocznych takich jak polimeryzacja, hydroliza czy niepelne odszczepienic chlorowodoru.Znany sposób syntezy eterów glicydowych polega na dzialaniu w temperaturach podwyzszonych do 95-115° C duzym, 10-20-krotnym liczac na grupe hydroksylowa nad¬ miarem epichlorohydryny na fenol. Czynnikiem odciagaja¬ cym chlorowodór i zamykajacym pierscien epoksydowy jest wodorotlenek sodu dozowany w postaci stalej lub^wodnego roztworu. Powstajaca w czasie reakcji woda, usuwana jest czesto w postaci azeotropu.Zastosowanie tej metody do syntezy eteru dwuglicydo¬ wego 2,2'-dwuhydroksydwunaftylu-l,r daje produkt o cha¬ rakterze zywicy o zanizonej zawartosci grup epoksydowych w stosunku do teoretycznej ilosci.Nastepuje to w wyniku niepozadanych reakcji ubocz¬ nych. Metode te opisuje T. Sulimson Rev.Chim. Bucharcst 7,593, 1963; V.CK. Burnop, J. Appl. Polymer Sci. 12,699, 1968. Równiez w wyniku reakcji wyzej wspomnia¬ nej ale z azeotropowym usuwaniem powstajacej reakcji wo¬ dy, jak to podaje opis pajentowy nr 48932, uzyskuje sie pro¬ dukt bezpostaciowy o charakterze zywicy.Stwierdzono, ze prowadzenie reakcji 2,2*-dwuhydroksy- •dwunaftylu-l,!' z epichlorohydryna wobec mctanolanu lub etanolami metalu alkalicznego pozwala na obnizenie tempera¬ tury reakcji, prowadzenie jej w srodowisku bezwodnym i zna¬ czne jej skrócenie.Alkoholan zastosowany w tej reakcji nie reaguje z epihalo- hydrydryna glicerynowa jak to ma miejsce w znanych proce¬ sach przytoczonych np. w opisie pat. NRF nr 1075594, lecz spelnia glównie role czynnika odciagajacego chlorowodór.W zwiazku z tym w produkcie koncowym nic wystepuje resz¬ ta alkoholu pochodzaca z alkoholanu uzytego w reakcji, lipichlorohydryne wprowadza sie przy tym z niewielkim nadmiarem wynoszacym 2 -10 a korzystnie 6-8 moli na gru¬ pe hydroksylowa 2,2,-dwuhydroksydwunaftylu-l,r a alko¬ holanu dodaje sie w ilosci 0,75-1,25 a korzystnie 1,1 moli na grupe hydroksylowa 2,2,-dwuhydroksydwunaftylu-l,r.Sposób wedlug wynalazku wplywa na ograniczenie prze¬ biegu reakcji ubocznych w wyniku czego otrzymuje sie dotychczas nieopisany w literaturze eter dwuglicydowy 2,2'-dwuhydroksydwunaftylu-l,r z bardzo dobra wydajno¬ scia i z niewielka tylko iloscia latwo usuwalnych produktów ubocznych.Kter otrzymany sposobem wedlug wynalazku wykazuje temperature topnienia 106-1Q8°C a liczbe epoksydowa 0,50gramorównowazników/100g. Zywicowaty produkt reakcji otrzymany w znanym sposvbie, w którym jako srodek odciagajacy chlorowodór stosuje sie wodorotlenek sodu, wykazuje mniej korzystne wlasciwosci a mianowicie nizsza temperature topnienia (60-80°C) i nizsza liczbe epoksy¬ dowa (0,36-0,40 gramorównowazników/lOOg). Etery dwu- glicydowe otrzymane metoda wedlug wynalazku charaktery¬ zuja sie lepszymi wlasciwosciami technicznymi po utwardze¬ niu, litery te dzieki wyzszej zawartosci grup epoksydowych 68 2443 68 244 4 duja po utwardzeniu produkty o wyzszym stopniu usiecio- wania przestrzennego charakteryzujace sie lepszymi wskazni¬ kami wytrzymalosci cieplnej, elektrycznej i mechanicznej w porównaniu z produktami otrzymanymi znanymi meto¬ dami. Kompozycje eterów z utwardzaczami moga byc stoso¬ wane jako syciwa, kleje, tloczywa, tworzywa powlokowe o wysokiej odpornosci cieplnej, liter dwuglicydowy 2,2l-dwu- hydroksydwunaftylu-1,1' po usieciowaniu bezwodnikiem ftalowym posiada o 20-30°C wyzsza termoodpornosc w porównaniu z zywica epoksydowa otrzymana wedlug metod dotychczasowych.P r z y k l a d I. Do roztworu 286 g (1 mol) 2,2'-dwu- hydroksydwunaftylu-l,r w 736 g epichlorohydryny (4 mole na grupe hydroksylowa) wprowadza sie w temperaturze 75-80°C wciagu 20-30 minut 600 g 20 procentowego alkoholowego roztworu metanolanu sodu (1,1 mola alkoho¬ lanu na grupe hydroksylowa). Po wprowadzeniu metanolanu sodu odsacza sie powstaly chlorek sodu a przesacz zageszcza sie pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzymany produkt roz¬ puszcza sie na goraco w mieszaninie acetonu i metanolu w stosunku 3 : 2. Po ochlodzeniu z roztworu krystalizuje sie eter dwuglicydowy 2,2'-dwuhyd aksydwunaftylu-1,1'.Rekrystalizacja z mieszaniny aceton - metanol daje pro¬ dukt o temperaturze topnienia 106-108°C. Wydajnosc 75% wydajnosci teoretycznej.Przy klad II.Do roztworu 286 g (1 mol) 2,2'-dwu- hydroksydwunaftylu-l,r w 1472 g epichlorohydryny (8 moli na grupe hydroksylowa) wprowadza sie w tempera¬ turze 85°C wciagu 1 1/2 godziny 1500g 10 procentowego * etanolowego roztworu etanolanu sodu (1,1 mola). Po wpro¬ wadzeniu calosci etanolanu sodu, mieszanine poreakcyjna ogrzewa sie jeszcze 20 minut w temperaturze wrzenia i prze¬ rabia dalej jak w przykladzie I. Wydajnosc 80% wydajnosci teoretycznej. Temperatura topnienia 106-108°C. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania eteru dwuglicydowego 2,2*-dwu- hydroksydwunaftylu-l,r, znamienny tym, ze 2,2l-dwu- *» hydroksydwunaftyl-1,1* poddaje sie reakcji z nadmiarem epichlorohydryny przy równoczesnym wprowadzeniu metanolanu lub etanolanu metalu alkalicznegojako czynnika wiazacego chlorowodór.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie *° 2-10 a korzystnie 6-8 moli epichlorohydryny na grupe hydroksylowa 2,2*-dwuhydroksydwunaftylu-l,r,
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze meta¬ nolu n lub etanolan metalu alkalicznego wprowadza sie w ilo¬ sci 0,75-1,25 a korzystnie 1,1 mola na mol grupy hydroksy¬ li lowej 2,2,-dwuhydroksydwunaftylu-l,r. Prac. Repr. UP PRL. zam. 145/73 naklad 120+18 Cena 10 zl PL