PL68075B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: ll.III.1969(P 132 258) 10.VI.1973 68075 KI. 451,9/02 MKP A01n9/02 Twórcawynalazku: Jan Kulesza Wlasciciel patentu: Instytut Badawczy Lesnictwa, Warszawa (Polska) Selektywny srodek owadobójczy 1 Przedmiotem wynalazku jest selektywny srodek owado¬ bójczy, zwlaszcza do zwalczania szkodliwych owadów w le¬ sie. Dzieki dobranemu skladowi chemicznemu srodek we¬ dlug wynalazku zabija owady szkodliwe w formie larwalnej, a tylko w niewielkim stopniu dzialajac na dojrzale owady pozyteczne.Obecnie stosowane preparaty owadobójcze, niezaleznie od skladu chemicznego, charakteryzuja sie mala selektywno¬ scia, to znaczy niszcza zarówno owady szkodliwe jak i pozy¬ teczne.Stosowane dotychczas preparaty zdolne sa do calkowi¬ tego zniszczenia szkodników, ale razem z nim równiez i calej fauny pozytecznej. Moze to spowodowac bardzo szybkie roz¬ mnazanie sie innych szkodników, czesto znacznie bardziej agresywnych, gdyz nie hamowanych w rozwoju naturalnymi czynnikami biotycznymi oporu srodowiska, zniszczonymi w czasie zabiegu chemicznego.Malo selektywne zabiegi wywoluja równiez zjawisko in¬ tensywnego uodpornienia sie owadów na dzialanie substancji trujacych co utrudnia ochrone roslin na przyklad: stonka ziemniaczana, mucha domowa, komar. Zwiekszenie selek¬ tywnosci dzialania preparatów i zmniejszenie ich toksycz¬ nego wplywu polega obecnie glównie na syntezowaniu owa¬ dobójczych zwiazków organicznych o zwiekszonej wybiór¬ czosci dzialania. Np. foschlor dziala silniej na muchy niz na chrabaszcze w stosunku do DDT, malathion czy tez sevin dzialaja dosc wybiórczo na stonke ziemniaczana, sulfony organiczne niszcza pajeczaki, aldrin drutówce itp. Jednakze na drodze syntezy chemicznej nie otrzymano srodka o takiej selektywnosci dzialania, która mialaby wieksze znaczenie gospodarcze i która zabezpieczalaby czlowieka i zwierzeta pozyteczne. Do intensyfikacji selektywnosci syntczowanych substancji sluzy szereg zwiazków pomocniczych takich jak atraktanty, zwiliacze, emulgatory, rozpuszczalniki itp. Duza selektywnoscia oddzialywania odznaczaja sie zwlaszcza atra¬ ktanty. Repelenty stosowane sa zazwyczaj do odstraszania owadów od powierzchni ochranianych, co wywoluje zakló¬ cenia w ich naturalnym rozwoju biologicznym i zmniejszenie populacji. Istnieja insektycydy, które same juz bez pomocy repelentów posiadaja pewne nieznaczne wlasciwosci odstra¬ szania w stosunku do niektórych gatunków owadów lub ich form rozwojowych. Sa to jednak ich dzialania uboczne.Dotychczasowe sposoby zwalczania szkodliwych owadów przy zastosowaniu insektycydów i repelentów z uwagi na roz¬ bieznosc terminów pojawiania sie owadów szkodliwych i pozytecznych, pomimo cech selektywnosci uzytych zwiaz¬ ków chemicznych, okazaly sie nieselektywne. Celem wyna¬ lazku jest usuniecie tych trudnosci i opracowanie takiego pre¬ paratu owadobójczego, który wyniszczajac owady szkodliwe oszczedza w mozliwie najwyzszym stopniu owady pozy¬ teczne.Cel ten osiagnieto przez otrzymanie selektywnego srodka owadobójczego zawierajacego jako substancje czynia miesza¬ nine odstraszacza z zestawem insektycydów.Stwierdzono, ze silnym dzialaniem niszczacym owady szkodliwe przy jednoczesnym chronieniu owadów pozytecz¬ nych odznacza sie srodek zawierajacy jako substancje czynna mieszanine 4% wagowych p-dwuchlorobenzenu oraz 16,5% wagowych zestawu substancji owadobójczych, który to zes¬ taw zawiera w stosunku do calej masy srodka 7% wagowych 680753 68075 4 dwuchlorpdwufenylotrójchloroetanu, 5,5% wagowych szes- ciochlorocykloheksanu oraz 4% wagowych dwumetoksydwu- fenylotrójchloroetanu jak tez znane rozpuszczalniki, emulga¬ tory i ewentualnie srodek zapobiegajacy krystalizacji.Prócz p-dwuchlórobenzenu jako odstraszacz stosowac mozna równiez inne zwiazki pierscieniowe o dwóch jednako¬ wych rodnikach lub grupach chemicznych znajdujacych sie w pozycji para np. p-ksylen, hydrochinon, p-dwumetoksy- benzen, 4,4'-dwupirydyl, 4,4'-dwutolil, 2,6-dwumetylonafta- len, p-dwubromobenzen, p-dwunitrobenzen, 2,6-dwunitro- naftalen.Jako rozpuszczalnik stosuje sie np. p-ksylen ajako srodek zapobiegajacy krystalizacji wazeline techniczna.Jako znane emulgatory stosowac mozna np. Emulphor, BeroliPagin.Dzialanie srodka wedlug wynalazku polega na tym, ze znajdujacy sie w nim repelent dziala odstraszajaco na formy doskonale owadów pozytecznych w ciagu 1-2 dni po zasto¬ sowaniu. W tym samym czasie tj. 1,5-2 dni skladnik owado¬ bójczy odznaczajacy sie silnym dzialaniem w tym poczatko¬ wym okresie wnika do glebszych czesci chronionych roslin tzn. do otoczki woskowej igiel, do korytarzy larwalnych, gdzie niszczy owady szkodliwe, zwlaszcza w postaci larw.Nizej podane zestawienia ilustruja wyniki badan zastoso¬ wania selektywnego srodka owadobójczego.Srodek wedlug wynalazku stosuje sie do niszczenia owa¬ dów takich jak barczatka sosnówka, borecznik sosnowy, brudnica mniszka, strzygonia choinówka, cetynce sosnowe, korniki scierkowe, rzemlik topolowiec i inne, pasozytuja¬ cych na roslinach np. sosna pospolita, swierk, jodla, topola chroniac jednoczesnie owady pozyteczne takie jak gasienicz- niki, raczyce, biegaczowate itp.Srodek wedlug wynalazku stosuje sie w ilosciach 5-10 l/ha w akcjach samolotowych i 10-16 l/ha w akcjach naziemnych. Wczesna wiosna stosuje sie do zabezpieczenia surowca niekorowanego, wiosna i latem do zwalczania szkod¬ ników zerujacych na koronach drzew.Kilkuletnie próby terenowe potwierdzily w pelni dziala¬ nie tego rodzaju preparatu.Ponizej podano przyklad receptury preparatu wedlug wynalazku.Przyklad. Srodek owadobójczy otrzymuje sie przez zmieszanie nastepujacych skladników: para-dwuchlorobenzen 4% wagowych mieszanina owadobójcza DDT /dwuchloro- dwufenylotrójchloroetan/ -7% + HCH /szesciochlorocykloheksan/ -5,5% + DMDT /dwumetoksydwufenylotrójchloroetan/ - 4%16,5% „ rozpuszczalnik/p-ksylen/i emulgatory 75,5% „ wazelina techniczna /czynnik przeciwdzialajacykrystalizacji/ 4% „ Otrzymany preparat stosuje sie do opryskiwania chronio¬ nych roslin takich jak topola, sosna, swierk, jodla w celu ochrony przed szkodliwymi owadami wymienionymi uprzed¬ nio. Stosowanie preparatu nic wywoluje duzych strat w owa¬ dach pozytecznych takich jak gasieniczniki, raczyce lub bie¬ gaczowate.Tablica 1 Wplyw nieselektywnego i selektywnego srodka owadobójczego na larwy osnuji gwiazdzistej i towarzyszace im stadia imaginalne owadów pozytecznych. Nadlesnictwo Kedzierzyn Preparat Przecietna % martwych % martwych kg/ha ilosc larw larw po imago owadów na 1 drzewo zabiegu pozytecznych Ocena Nieselektywny srodek oparty na DDT Kontrola (powierzchnia porównawcza) Srodek selektywny owadobójczy wedlug wynalazku 16 16 1000 897 1112 100 1 100 100 0 40 Zabieg nieselektyw Zabieg selektywny w 60% Tablica 2 Wplyw nieselektywnego i selektywnego srodka owadobójczego na larwy borecznika sosnowego i towarzyszace stadia imaginalne owadów pozytecznych. Nadlesnictwo Lubliniec Preparat Przecietna % martwych % martwych kg/ha ilosc larw larw po imago owadów na 1 drzewo zabiegu pozytecznych Ocena Nieselektywny srodek oparty na DDT Kontrola (powierzchnia porównawcza) 16 150 267 89 100 Zabieg nieselektywny Selektywny srodek owadobójczy wedlug wynalazku 16 127 100 40 Zabieg selektywny w 60%5 68075 6 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Selektywny srodek owadobójczy oparty na mieszaninie srodków odstraszajacych owady ze srodkami owadobójczymi znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 4% wago¬ wych p-dwuchlorobenzenu oraz 15,5% wagowych mieszaniny w tym 7% wagowych dwuchlorodwufenylotrójchloroetanu, 5,5% wagowych szesciochlorocykloheksanu i 4% wagowych dwumetoksydwufenylotrójchloroetanu oraz 79,5% znanych dodatków, takich jak rozpuszczalniki np, p-ksylen, emulga- s tory i ewentualnie srodek przeciwdzialajacy krystalizacji taki jak wazelina techniczna. PL PL