PL68067B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.X.1970 (P 143 977) 28.11.1974 68067 KI. 28a912 MKP D0613/14 Wspóltwórcy wynalazku: Remigiusz Dzieza, Janusz Bajda, Antoni Kardas, Jad¬ wiga Swistak, Andrzej Suliga Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Skórzanego, Lódz (Polska) Sposób przygotowania okrywy wlosowej skór futerkowych surowych i wyprawionych do rozjasniania i barwienia Przedmiotem wynalazku jest sposób przygotowania okrywy wlosowej skór futerkowych surowych i wypra¬ wionych do rozjasniania i barwienia.Rozjasnianie naturalnie barwnej okrywy wlosowej 5 skór futerkowych jest czesto stosowane w przemysle futrzarskim. Efekt rozjasnienia lub wybielenia uzyskuje sie dotychczas w wyniku destrukcji pigmentów ziarni¬ stego i dyfuzyjnego, które moga wystepowac w war¬ stwach korowej, rdzeniowej i luskowej wlosów pucho- 10 wych i oscistych. Destrukcje pigmentów uzyskuje sie dzialajac na okrywe wlosowa skór futerkowych roztwo¬ rami utleniaczy, jak np. wody utlenionej lub kwasu nad- mrówkowego badz roztworami róznych reduktorów po¬ chodzenia nieorganicznego lub organicznego, jak np. 15 siarczynu sodowego, hydrosulfitu, rongalitu, dekrolinu.Wybielacze optyczne stosowane sa przede wszystkim do wybielania zazólconej, naturalnie bialej okrywy wloso¬ wej skór futerkowych. Rozjasnianiu poddawane sa na ogól skóry wyprawione metoda garbowania formalino- 20 wego, rzadziej skóry surowe.Rozjasnianie przeprowadza sie sposobem szczotko¬ wym (maszynowym), kapielowym lub szczotkowo-kapie- lowym. Przeprowadzajac rozjasnianie sposobem szczot- 25 kowym, okrywe wlosowa zwilza sie roztworem utlenia¬ czy lub reduktorów, po czym po odlezeniu skór przez okres od 30 minut do 24 godzin suszy sie je w tempe¬ raturze 25—35°C, a nastepnie siatkuje. W zaleznosci od pozadanego stopnia rozjasnienia okrywy wlosowej, cykl 30 ten powtarza sie jedno-, dwu-, trzy- lub czterokrotnie.Naniesienie na okrywe wlosowa roztworów, jak na przyklad wody utlenionej przeprowadza sie przy pomo¬ cy szczotki, gabki, pistoletu natryskowego lub odpo¬ wiedniej maszyny.Do rozjasniania skór sposobem szczotkowym stoso¬ wane sa roztwory róznych utleniaczy zawierajacych np. 30% wode utleniona w ilosci 50—200 g/l, 25% wode amoniakalna w ilosci 30—80 g/l oraz niejonowe lub jo¬ nowe srodki powierzchniowoczynne, jak np. Pretepon G w ilosci 0,5—5,0 g/l. Czesto do tych roztworów dodaje sie równiez srodki stabilizujace wode utleniona, jak np. pirofosforan sodowy w ilosci 0,5—5,0 g/l oraz srodki ochronne dla wlosów, jak np. Olypon A w ilosci 0,5 — 5,0 g/l.Mankamentem stosowania do zwilzania okrywy wlo¬ sowej roztworów utleniaczy jest wyrazne zmniejszenie wytrzymalosci wlosów na rozciaganie w stanie prostym i w petli oraz podwyzszenie ich lamliwosci i scieral¬ nosci, które w zaleznosci od zastosowanych warunków technologicznych moze sie ksztaltowac w granicach 10—50%. Pogorszenie tych wlasciwosci okrywy wloso¬ wej spowodowane jest oslabieniem struktury wewnetrz¬ nej wlókien keratynowych. Przyczyna tego jest przede wszystkim utlenienie wiazan dwusiarczkowych reszt cy¬ styny do reszt kwasu cysternowego, w konsekwencji cze¬ go w miejsce wiazan kowalentnych, odznaczajacych sie bardzo wysoka energia wiazania, zostaje wytworzona tylko pewna ilosc wiazan jonowych. 6806768067 Stosujac do zwilzania okrywy wlosowej roztwory o temperaturze 20—40°C i pH 2—11, zawierajace reduk¬ tory pochodzenia nieorganicznego lub organicznego w w ilosci 50—150 g/l, jak np. hydrosulfit, rongalit, dekro- lin lub Blankit oraz zasady lub kwasy, srodki po- wierzchniowoczynne i srodki ochronne dla wlosów, uzy¬ skuje sie skóry futerkowe, których wlosy sa w mniej¬ szym stopniu rozjasnione i uszkodzone niz wlosy skór futerkowych rozjasnionych roztworem utleniaczy.Zmniejszenie o kilka do kilkunastu procent wytrzy¬ malosci wlosów na rozciaganie w stanie prostym i w petli oraz tylko nieznaczne podwyzszenie ich lamliwosci i scieralnosci wskazuje na to, ze w wyniku dzialania re¬ duktorów na wlosy w nieznacznym tylko stopniu ulega oslabieniu struktura wewnetrzna wlókien keratynowych.Nieznaczne tylko oslabienie struktury wewnetrznej wló¬ kien keratynowych po rozjasnieniu ich roztworem re¬ duktorów wskazuje na to, ze w czasie suszenia skór fu¬ terkowych wiekszosc z wytworzonych reszt cysternowych ulegla utlenieniu tlenem powietrza do wiazan kowa- lentnych. Do rozjasniania okrywy wlosowej skór futer¬ kowych sposobem szczotkowym stosowane sa czesto roztwory na przemian utleniaczy i reduktorów.Przeprowadzajac rozjasnianie sposobem kapielowym, skóry futerkowe umartwia sie przez okres od 30 minut do 24 godzin w kapieli o temperaturze okolo 32°C i pH 7—10, zawierajacej na ogól sól kuchenna w ilosci 50 g/l, sode i wode amoniakalna w ilosci 3—10 g/l, wo¬ de utleniona w ilosci 5—30 g/l 30%, srodki powierzch- niowoczynne, jak np. Pretepon G w ilosci 0,5—3,0 g/l oraz srodki stabilizujace wode utleniona, jak np. piro- fosforan sodowy w ilosci 1—5 g/l i srodki ochronne dla wlosów, jak np. Olypon A lub olej turecki w ilosci 1—5 g/l. Skóry wiruje sie, po czym plucze woda i po¬ nownie wiruje, nastepnie skóry poddaje sie zaprawianiu przez okres od 3 do 24 godzin w kapieli o temperaturze okolo 25°C i pH 4,5—6,5, zawierajacej sól kuchenna w ilosci 40—50 g/l, siarczan zelazawy w ilosci 2—20 g/l, reduktor, jak np. hydrosulfit lub rongalit w ilosci 1—5 g/l oraz ewentualnie kwas organiczny w ilosci 0,2—1,0 g/l oraz formaline w ilosci 2—5 g/l 40%. Z ko¬ lei skóry wiruje sie, po czym badz zarzuca bezposrednio do kapieli utleniajacej, badz przed wybielaniem poddaje sie je odzelazowywaniu.Odzelazowanie, w tym etapie uszlachetniania, prze¬ prowadza sie celem usuniecia ze skór futerkowych soli zelazawych, które nie zostaly zwiazane chemicznie przez grupy reaktywne pigmentu, keratyny i kolagenu. Odze¬ lazowanie przeprowadza sie jedno- lub dwukrotnie w ka¬ pieli o temperaturze okolo 25°C i pH 2,4—3,0, zawie¬ rajacej 50—80 g/l soli kuchennej, 1—5 g/l hydrosulfitu lub rongalitu oraz 0,4—0,8 g/l kwasu, np. siarkowego.Nastepnie skóry wiruje sie, po czym poddaje rozjasnia¬ niu w kapieli o temperaturze okolo 32°C i pH 4—5 lub 6,5—8,5, zawierajacej 40—60 g/l soli kuchennej, 10—50 g/l wody utlenionej 30-procentowej, 1—5 g/l srodka stabilizujacego wode utleniona, np. pirofosfoTan sodowy, 1—5 g/l srodka ochronnego dla wlosów, jak np.Olypon A lub olej turecki.W miejsce wody utlenionej stosowane sa równiez in¬ ne utleniacze, jak np. nadsiarczan amonowy, nadboran sodowy, kwas nadmrówkowy. Po uplywie 3—24 godzin traktowania skór w kapieli utleniajacej, skóry wiruje sie, po czym plucze woda lub roztworem soli kuchennej, po¬ nownie wiruje, odzelazowuje, dogarbowuje, natluszcza i wykancza w sposób stosowany w przemysle futrzar¬ skim. Skóry w ten sposób uszlachetnione, odznaczaja sie 5 korzystniejsza jakoscia niz rozjasnione sposobem szczot¬ kowym. W czasie uszlachetniania sposobem kapielowym ulega obnizeniu wytrzymalosc wlosów na rozciaganie w stanie prostym i w petli oraz zwieksza sie ich lamliwosc i scieralnosc. Przyczyna tego jest przede wszystkim utle- 10 nienie wiazan dwusiarczkowych do reszt kwasu cystei- nowego.Niektóre rodzaje skór futerkowych rozjasnia sie spo¬ sobem szczotkowo-kapielowym. Po 1—4 krotnym powtó¬ rzeniu cyklu rozjasniania szczotkowego, skóry umartwia 15 sie, plucze, wiruje, zaprawia solami zelazawymi, odzela¬ zowuje, rozjasnia w kapieli utleniajacej, plucze, odzela¬ zowuje jedno- lub dwukrotnie, zobojetnia, dogarbowuje, natluszcza i wykoncza wedlug zasad stosowanych pow¬ szechnie w przemysle futrzarskim. Skóry uszlachetnione 20 sposobem szczotkowo-kapielowym maja intensywnie rozjasniona okrywe wlosowa, przy czym jednak wlosy odznaczaja sie wyraznie nizsza wytrzymaloscia na roz¬ ciaganie w stanie prostym i w petli oraz wieksza lamli¬ woscia i scieralnoscia niz wlosy skór wyprawionych. 25 Przyczyna tego jest utlenienie wiazan dwusiarczkowych do reszt kwasu cysternowego.Barwienie skór futerkowych wyprawionych lub suro¬ wych poprzedza sie procesami umartwiania lub prania 30 badz zwilzania, a przy barwieniu barwnikami utlenial- nymi skóry umartwione poddaje sie plukaniu i zobojet¬ nianiu oraz zaprawianiu w kapielach zawierajacych np. dwuchromian potasowy lub sodowy, siarczan zelazawy, miedziowy, chromowy lub glinowy. Umartwianie skór 35 przeprowadza sie przez okres od 2 do 20 godzin w ka¬ pielach o temperaturze okolo 32°C i pH 7,5—9,5, za¬ wierajacych sode i wode amoniakalna w ilosci 4—12 g/l, srodek powierzchniowoczynny, na przyklad Pretepon G w ilosci 1,0—5,0 g/l. 40 Czesto do kapieli umartwiajacej dodaje sie równiez wody utlenionej w ilosci 2—6 g/l 30%, oraz srodki ochronne dla wlosów, jak np. Olypon A w ilosci 1—5 g/l. Po umartwianiu skóry wiruje sie, plucze, po- 45 nownie wiruje, po czym barwi w sposób stosowany w przemysle futrzarskim. Wlosy skór barwionych po umar¬ twieniu maja nizsza wytrzymalosc na rozciaganie w sta¬ nie prostym i w petli oraz wyzsza scieralnosc i lamli¬ wosc. Przyczyna tego jest oslabienie struktury wewnetrz- 50 nej wlókien keratynowych, które spowodowane jest hy¬ droliza wiazan dwusiarczkowych w czasie umartwiania skór. Wytworzone reszty kwasu sulfinowego sa nietrwa¬ le, przy czym odszczepiony zostaje z nich siarkowodór.Przeprowadzajac umartwianie w kapieli zawierajacej 55 wode utleniona, czesc wiazan dwusiarczkowych ulega z kolei utlenieniu do reszt kwasu cysteinowego, w wyniku czego w miejsce wiazan kowalencyjnych zostaje wytwo¬ rzona pewna ilosc wiazan jonowych, które odznaczaja sie wyraznie nizsza energia wiazania niz wiazania dwu- 60 siarczkowe.Pranie skór futerkowych przeprowadza sie w warun¬ kach zblizonych do umartwiania, z ta jednak róznica, ze proces ten prowadzi sie 30—120 minut w kapieli za- 63 wierajacej sode i wode amoniakalna w ilosci nieprze-68067 kraczajacej 3 g/l. Po praniu skóry plucze sie, wiruje i zobojetnia, po czym wiruje i barwi barwnikami np. za¬ wiesinowymi w sposób stosowany w przemysle futrzar¬ skim. Skóry barwione po praniu odznaczaja sie wyz¬ szymi wartosciami wskazników fizycznych wlosów niz wlosy skór, które barwiono po umartwianiu.Zwilzanie okrywy wlosowej przeprowadza sie przez okres 30—90 minut w kapielach o temperaturze 20—55 °C i pH okolo 7,0, zawierajacych niejonowe lub jonowe srodki powierzchniowoczynne w ilosci 0,3—2,5 g/l. Na¬ stepnie skóry wiruje sie i barwi barwnikami np. metalo- kompleksowymi o ukladzie 1 :2 w sposób stosowany w przemysle futrzarskim. Skóry barwione, po zwilzeniu ich roztworem niejonowych lub jonowych srodków po¬ wierzchniowo czynnych maja wlosy o nieznacznie tylko nizszej wytrzymalosci na rozciaganie w stanie prostym i w petli niz wlosy skór wyprawionych.W miejsce umartwiania w srodowisku zasadowym przeprowadza sie równiez chlorowanie skór futerko¬ wych w srodowisku kwasnym. Proces ten przeprowadza sie przez okres od 1 do 6 godzin w kapieli o tempera¬ turze okolo 30°C i pH 2,5—4,5, zawierajacej 1—6 g/l podchlorynu sodowego lub produktów otrzymanych na jego bazie oraz 0,5—3,0 g/l kwasu siarkowego lub kwasu organicznego trudno lotnego. Po chlorowaniu skóry wi¬ ruje sie, po czym plucze przez okres 30—120 minut w kapieli zawierajacej 1—5 g/l tiosiarczanu sodowego, na¬ stepnie skóry wiruje sie, plucze, ponownie wiruje i bar¬ wi barwnikami kwasowymi na kolory pastelowe. Okry¬ wa wlosowa skór barwionych po chlorowaniu odznacza sie glebokim i zywym odcieniem barwy, natomiast wlo¬ sy maja od kilkunastu do kilkadziesiat procent nizsza wytrzymalosc na rozciaganie w stanie prostym i w petli oraz sa bardziej lamliwe niz wlosy skór wyprawionych.Przyczyna tego jest utlenienie wiazan dwusiarczkowych do reszt kwasu cysternowego.Sposób przygotowania okrywy wlosowej skór futerko¬ wych surowych i wyprawionych do rozjasniania i bar¬ wienia wedlug wynalazku eliminuje do minimum uszko¬ dzenia skór futerkowych w czasie ich rozjasniania oraz barwienia, umozliwia stosowanie do rozjasniania mniej stezonych roztworów utleniaczy niz stosuje sie w dotych¬ czasowych metodach. Skóry futerkowe, których okrywe wlosowa przygotowano do rozjasniania i barwienia w sposób wedlug wynalazku, po uszlachetnieniu oraz bar¬ wieniu maja wlosy o wiekszej o 20—40% wytrzymalosci na rozciaganie w stanie prostym i w petli oraz o mniej¬ szej lamliwosci i scieralnosci niz wlosy skór wyprawio¬ nych oraz barwionych i uszlachetnionych w sposób do¬ tychczas stosowany.Sposób przygotowania okrywy wlosowej skór futer¬ kowych surowych i wyprawionych do rozjasniania i bar¬ wienia wedlug wynalazku polega na zwilzeniu okrywy wlosowej roztworem o temperaturze 5—50°C i pH 3—11, zawierajacym mocznik w ilosci 3—500 g/l oraz reduktor pochodzenia nieorganicznego lub organicznego w ilosci 1-—100 g/l jak np. pirosiarczyn sodowy, siarczyn lub kwasny siarczyn sodowy, merkaptoetanol, kwas tiogliko- lowy, po czym po odlezeniu skór przez okres od 30 mi¬ nut do 24 godzin, okrywe wlosowa zwilza sie roztworem o temperaturze 5—50°C i pH 2—12, zawierajacym sole metali, takie jak octan cynku lub miedzi, lub kadmu lub zwiazki organiczne, takie jak aldehyd glutarowy lub bezwodnik kwasu maleinowego w ilosci 1—200 g/l, po czym po odlezeniu przez okres od 30 minut do 24 go- 50 55 dzin skóry poddaje sie rozjasnianiu lub barwieniu w sposób stosowany w przemylse futrzarskim.Sposób wedlug wynalazku polega na zwilzeniu okry¬ wy wlosowej skór futerkowych surowych lub wyprawio- 5 nych roztworem mocznika i reduktora podczas którego ulega oslabieniu struktura wewnetrzna wlókien keraty- nowych. Oslabienie struktury wewnetrznej wlókien kera¬ tynowych spowodowane jest zredukowaniem wiazan dwusiarczkowych cystyny do reszt cysteiny oraz w wy- 10 niku zmniejszenia ilosci wiazan wodorowych i jono¬ wych oraz rozerwania wiazan wystepujacych miedzy pig¬ mentem i grupami reaktywnymi keratyny. Po nastep¬ nym zwilzeniu okrywy wlosowej roztworem soli metali lub zwiazków organicznych, miedzy spiralami i proto- 15 fibrylami wlókien keratynowych zostaja wytworzone wiazania kowalencyjne typu: 20 w których S oznacza siarke, Me jon metalu, a R reszte dowolnego zwiazku organicznego, przy czym we wlók- 25 nach keratynowych wzrasta ilosc wiazan jonowych i wo¬ dorowych.W wyniku wytworzenia sie tego typu wiazan, które odporne sa na dzialanie roztworów wody utlenionej i reduktorów, wzrasta wytrzymalosc wlosów na rozciaga- 30 nie w stanie prostym i w petli oraz zmniejsza sie ich lamliwosc i scieralnosc.Przyklad I. Okrywe wlosowa surowych skór nutrii zwilza sie roztworem o temperaturze 50°C i pH 11, za- 35 wierajacym mocznik w ilosci 500 g/l i pirosiarczyn so¬ dowy w ilosci 1 g/l. Po odlezeniu skór przez okres 24 godzin okrywe wlosowa zwilza sie roztworem o tem¬ peraturze 50°C i pH 2, zawierajacym octan cynku w ilo¬ sci 200 g/l. Po odlezeniu skór przez okres 24 godzin, 40 rozmacza sie je 4 godziny w kapieli zawierajacej 60 g/l soli kuchennej i 1 g/l Preteponu G. Skóry wiruje sie, po czym sie je umartwia, zaprawia roztworem siarczanu ze¬ lazawego, odzelazowuje, rozjasnia kapielowo, garbuje i natluszcza. 45 Przyklad II. Skóry królicze wyprawione rozma¬ cza sie przez okres 30 minut w kapieli o temperaturze 50°C i pH 3,0 zawierajacej 10 g/l mocznika i 3 g/l siar¬ czynu sodowego. Po odwirowaniu skóry obraca sie przez okres 20 godzin w kapieli o temperaturze 30°C i pH 3,0, zawierajacej 1,0 g/l dwuchromianu potasowego i 0,6 g/l siarczanu miedziowego. Nastepnie skóry wiruje sie, po czym sie je barwi barwnikami utlenialnymi, plucze i wykancza wedlug zasad stosowanych w przemysle futrzarskim.Przyklad III. Okrywe wlosowa skór pizmaków zwilza sie roztworem o temperaturze 50°C i pH 7,0, 60 zawierajacym mocznik w ilosci 500 g/l oraz pirofosfo- ran sodowy w ilosci 30 g/l. Po odlezeniu skór przez okres 3 godzin, okrywe wlosowa zwilza sie roztworem o temperaturze 50°C i pH 4,0, zawierajacym 15 g/l oc¬ tanu cynku, 20 g/l octanu kadmu oraz 10 g/l formali- 65 ny40%.68067 Po odlezeniu skór przez okres 20 godzin, umartwia sie je, zaprawia i barwi barwnikami utlenialnymi w spo¬ sób stosowany w przemysle futrzarskim. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób przygotowania okrywy wlosowej skór futerko¬ wych surowych i wyprawionych do rozjasniania i bar¬ wienia znamienny tym, ze okrywe wlosowa skór futer¬ kowych zwilza sie roztworem o temperaturze 5—50°C i pH 3—11, zawierajacym mocznik w ilosci 3—500 g/l 10 oraz reduktor pochodzenia nieorganicznego lub orga¬ nicznego w ilosci 1—100 g/l, korzystnie pirosiarczyn so¬ dowy, siarczyn lub kwasny siarczyn sodowy, merkapto- etanol, kwas tioglikolowy, po czym po odlezeniu skór przez okres od 30 minut do 24 godzin okrywe wlosowa zwilza sie roztworem o temperaturze 5—50°C i pH 2—12, zawierajacym sole metali, takie jak octan cynku lub miedzi lub kadmu i/lub zwiazki organiczne, takie jak aldehyd glutarowy lub bezwodnik kwasu maleino¬ wego w ilosci 1—200 g/l, po czym po odlezeniu przez okres od 30 minut do 24 godzin skóry poddaje sie roz¬ jasnianiu lub barwieniu w znany sposób. WD A-l. Zam. 5992, naklad 120 egz. Cena zl 10,— PL PL