PL67924B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 19.IX.1967 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 31JOI.1973 67924 KI. 451,9/20 MKP AOln 9/20 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Carl Metzger, Dieter Borrmann, Richard Wegier, Ludwig Eue, Helmuth Hack Wlasciciel patentu: Farbenfabriken Bayer Aktiengesellschaft, Leverkusen (Niemiecka Republika Federalna) Srodek chwastobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy zawierajacy jako skladnik czynny nowe 1,2,4- -triadiazolilo-(5)-amidy kwasów karboksylowych.Wiadomo, ze amidy kwasów karboksylowych, takie jak 3,4-dwuchloroanilid kwasu propionowego (opis patentowy NRF nr 1 039 779), karbaminiany jak N-3-chlorofenylokarbaminian izopropylu (opis pa¬ tentowy St. Zjedn. Am. nr 2 734 911) oraz tiazolilo- moczniki jak, np. N-(5-metylo-tiazolilo-2)-N'-mety- lomocznik (patrz belgijski opis patentowy nr 679 138) mozna stosowac jako herbicydy.Stwierdzono, ze l,2,4-tiadiazolilo-(5)-amidy kwa¬ sów karboksylowych o wzorze ogólnym 1, w któ¬ rym R oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach weg¬ la, chlorowcoalkilowy o 1—4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla lub fenoksylowa, R' oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, chloro¬ wcoalkilowy o 1—3 atomach wegla lub rodnik feny- lowy, wykazuja silne dzialanie chwastobójcze a zwlaszcza lepsze selektywne dzialanie chwastobój¬ cze niz znane zwiazki.Amidy kwasów karboksylowych o wzorze ogól¬ nym l mozna wytworzyc róznymi sposobami. Szcze¬ gólnie dogodny sposób otrzymywania amidów kwa¬ sów karboksylowych o wzorze 1 polega na: a) reak¬ cji chlorowcoamidów kwasów karboksylowych o wzorze R-CO-Hal, w którym R ma wyzej podane znaczenie, Hal oznacza atom chlorowca, z 5-amino- tiadiazolami o wzorze 2, w którym R' ma wyzej podane znaczenie, w obecnosci srodków wiazacych 25 30 2 kwasy lub b) reakcji bezwodników kwasowych o wzorze 3, w którym R ma wyzej podane znaczenie, z 5-amino-tiadiazolami o wzorze 2.Przy stosowaniu chlorku monochlóroacetylu i 3- -fenylo-5-amino-1,2,4-tiadiazolu jako subsitancji wyj¬ sciowych przebieg reakcji wedlug sposobu a) przed¬ stawia schemat 1. Przy stosowaniu bezwodnika kwa¬ su propionowego i 3-propylo-5-amino-l,2,4-tiadiazo- lu jako substancji wyjsciowych przebieg reakcji we¬ dlug sposobu b) przedstawia schemat 2. Stosowane halogenki i bezwodniki kwasów karboksylowych sa okreslone wzorami R-CO-Hal i 3. ^We wzorach tych R oznacza korzystnie rodnik alkilowy o 1—3 ato¬ mach wegla, chlorowcoalkilowy o 1—2 atomach we¬ gla i 1—4 atomach chloru, fluoru, i/lub bromu, gru¬ pe alkoksylowa o 1—2 atomach wegla i fenoksy¬ lowa. Stosuje sie zwlaszcza nastepujace halogenki kwasowe: chlorek monochlóroacetylu, chlorek dwu- chloroacetylu, chlorek kwasu 3-chloro-propionowe- go, chlorek kwasu propionowego, ester metylowy kwasu chloroweglowego. Jak0 bezwodnik kwaso¬ wy stosuje sie zwlaszcza bezwodnik kwasu propio¬ nowego. 5-amino-tiadiazole stosowane jako substancje wyjsciowe sa okreslone wzorem 2. We wzorze tym R' oznacza korzystnie atom wodoru, rodnik alkilo¬ wy o 1—4 atomach wegla, cykloalkilowy o 5—6 ato¬ mach wegla, chlorowcoalkilowy o 1—2 atomach wegla i 1—3 atomach chloru, fluoru i/lub bromu, grupe alkilomerkapto o 1—3 atomach wegla oraz 67 9243 «7 9£4 4 rodnik arylowy. Podane aminotiadiazole sa juz czesciowo znane.Przy reakcji wedlug a) i b) stosuje sie jako roz¬ cienczalniki przewaznie obojetne rozpuszczalniki organiczne. Takimi rozpuszczalnikami sa weglo¬ wodory aromatyczne jak benzen, toluen, dalej etery jak eter etylowy, czterowodofuran, dioksan, estry jak ester metylowy lub etylowy kwasu octowego lub nitryle jak acetonitryl. W sposobie b) stosuje sie korzystnie nadmiar bezwodnika jako rozpu¬ szczalnik. Jako srodki wiazace kwasy mozna sto¬ sowac wszystkie znane srodki wiazace kwasy. Ta¬ kimi srodkami sa korzystnie wodorotlenki metali alkalicznych, weglany metali alkalicznych i trzecio¬ rzedowe aminy. Szczególnie przydatnymi sa zwla¬ szcza trójetyloamina i pirydyna. Temperatury reak¬ cji moga wahac sie w szerokim zakresie. Na ogól reakcje prowadzi sie w temperaturze 20—120°C, ko¬ rzystnie w temperaturze 20—100°C, stosujac na 1 mol aminotiadiazolu okolo 1 mola chlorku kwaso¬ wego lub 1—2 moli bezwodnika kwasowego. Prze¬ róbke mieszaniny reakcyjnej przeprowadza sie zna¬ nym sposobem.Substancje czynne srodka wedlug wynalazku od- dzialywuja na rozwój roslin i w zwiazku z tym moga byc stosowane do defoliacji lub wysuszania zielonych czesci roslin sluzac jako srodki pomoc¬ nicze ulatwiajace zbiory. Szczególnie jednak oka¬ zuja sie przydatne przy zwalczaniu chwastów. Pod pojeciem chwastów rozumie sie w szerokim znacze¬ niu wszystkie rosliny rosnace w miejscach w któ¬ rych sa niepozadane. Substancje czynne dzialaja ja¬ ko herbicydy totalne lub selektywne w zaleznosci przede wszystkim od uzytej ilosci. * Srodek wedlug wynalazku mozna stosowac, np. p*zy nastepujacych roslinach: dwuliscieniowe jak gorczyca (Sinapis), pieprzyca (Lepidium), przytulia czepna (Galiu&n) gwiazdnica pospolita (Stellaria), rumianek (Matriearia), zóltlica drobnokwiatowa (Galinsoga), komosa (Chenopodium), pokrzywa (Urtica), starzec (Senecio), bawelna (Gossypium), buraki (Beta), marchew (Daucus), fasola (Phaseolus), ziemniaki (Solanum), kawa (Coffea); jednoliscienio- we jak tymotka (Phleum), wiechlina (Poa), kostrze¬ wa (Festuca), (Eleusine), wlosnica (Setaria), zycica (Lolium), stoklosa (Bromus), chwastnica jednostron¬ na (Echinochloa), kukurydza (Zea), ryz (Oryza), owies (Avena), jeczmien (Hordeum), pszenica (Triti- cum), proso (Panicum), trzcina cukrowa (Saccha- rum), W zaleznosci od zastosowanych ilosci sub¬ stancja czynna dziala albo jako totalny herbicyt albo jako srodek chwastobójczy niszczacy tylko rosliny niepozadane.Srodek wedlug wynalazku mozna otrzymac w po¬ staci roztworów, emulsji, zawiesiny, proszków, gra¬ nulatów. Wytwarza sie znanym sposobem, np. przez zmieszanie substancji czynnej z rozrzedzalnikami to jest cieklymi rozpuszczalnikami i/lub stalymi nosnikami, ewentualnie przy zastosowaniu srodków powierzchniowoczynnych to jest emulgatorów i/lub dyspergatorów. W przypadku stosowania wody jako rozcienczalnika mozna równiez stosowac jako roz¬ puszczalniki dodatkowe rozpuszczalniki organicz¬ ne. Jako ciekle rozpuszczalniki stosuje sie glównie zwiazki aromatyczne takie jak ksylen i benzen; chlorowane zwiazki aromatyczne takie j«ak chloro- benzeny; parafiny takie jak frakcje ropy naftowej; alkohole takie jak metanol i butanol; silnie polarne rozpuszczalniki takie jak dwumetyloformamid i sul- 5 fotlenek dwumetylowy oraz wode. Jako stale nos¬ niki stosuje sie naturalne maczki mineralne takie jak kaoliny, tlenki glinu, talk i krede i syntetycz¬ ne maczki mineralne takie jak wysokodyspersyjny kwas krzemowy i krzemiany. Jako emulgatory nie- 10 jonotwórcze i anionowe stosuje sie emulgatory ta¬ kie jak estry polioksyetylenu i kwasu tluszczowe¬ go, etery polioksyetylenu i alkoholu tluszczowego, np. eter alkiloarylowo poliglikolowy, alkilosulfonia- ny i arylosulfoniany. Jako dyspergatory stosuje sie 15 np. lignine, lugi posiarczynowe i metyloceluloze.Substancja czynna w srodku wedlug wynalazku moze byc zmieszana z innymi znanymi substan¬ cjami czynnymi. Zestawy zawieraja na ogól 0,1—95% wagowych substancji czynnej, korzystnie 0,5—90% 20 wagowych.Substancje czynna mozna stosowac sama lub w postaci zestawów z innymi skladnikami lub goto¬ wych do uzycia preparatów takich jak roztwory, pasty i granulaty. Srodek wedlug wynalazku sto- 25 suje sie w zniany sposób, np. przez polewanie, opryskiwanie mglawicowe, rozpylanie mglawicowe, opylanie lub rozsiewanie. Substancje czynne mozna stosowac zarówno przed wzejsciem roslin jak rów¬ niez po wzejsciu roslin. Przy stosowaniu substancji 30 czynnych po wzejsciu roslin stezenie substancji czynnej moze wahac sie w szerokich granicach, przewaznie wynosi ono 0,1—5%. Przy stosowaniu przed wzejsciem roslin dawka równiez moze wahac sie w szerokich granicach, przewaznie wynosi 1—50 35 kg na hektar.Ponizszy przyklad wyjasnia blizej sposób wytwa¬ rzania substancji czynnej srodka wedlug wyna¬ lazku.Przyklad I. Do 17,7 g (0,1 mola) 3-fenylo-5- 40 amino-1,2,4-tiadiazolu w 200 ml eteru dodano 10,1 g (0,1 mola) trójetyloaminy i wkroplono powoli w temperaturze 20°C 14,7 g (0,1 mola) chlorku dwu- chloroacetylu. Mieszano dalej w ciagu 30 minut, odsaczono wytracony chlorowodorek trójetyloaminy, 45 przesacz odparowano a pozostalosc przekrystalizo- wano z metanolu. Otrzymany 3-fenylo-l,2,4-triadia- zolilo-(5)-amid kwasu dwuchlorooctowego o wzorze 9 topi sie w temperaturze 163°C. W analogiczny sposób wytworzono tiadiazole o wzorze 1 podane w 50 ponizszej tablicy.Tablica 1 R CH2CL C2H5 C2H5 C2H5 | C2H5 CHsO CH2CI CH2CI CH2CI C6H5Q ' 1 R' C6H5 C6H5 C3H7 izo-C3H? C2HS C6H5 CH3 C2H5 izo-C3H? C6H5 Temperatura | topnienia 1 w °C 209 177 96 94 123 198 130 118 99 207 |tfftii Ponizsze przyklady wyjasniaja blizej skutecznosc srodka wedlug wynalazku.Przyklad ii. Próba przed wzejsciem roslin.Rozpuszczalnik: 5 czesci wagowych acetonu, emul¬ gator: l czesc wagowa eteru alkiloarylowopoligliko- lowego.W celu wytworzenia preparatu zmieszano 1 czesc wagowa substancji czynnej z podana iloscia roz¬ puszczalnika, dodano podana ilosc emulgatora, po czym rozcienczono koncentrat woda do pozadanego stezenia. Nasiona roslin próbnych wysiano do nor¬ malnej gleby i po 24 godzinach frolano otrzymanym preparatem, przy czym utrzymano celowo stala ilosc wody na jednostke powierzchni. Stezenie substancji czynnej w preparacie nie ma znaczenia, decydujaca jest tylko dawka substancji czynnej na jednostke powierzchni. Po trzech tygodniach okreslono Stopien uszkodzenia roslin próbnych i oznaczono go liczba¬ mi umownymi 0—5, które maja nastepujace zna¬ czenie: O — brak dzialania, 1 — lekkie uszkodze¬ nia lub zwolnienie wzrostu, 2 — wyrazne uszko¬ dzenia lub zahamowanie wzrostu, 3 — ciezkie uszko¬ dzenia lub tylko niedostateczny rozwój lub wzeszlo tylko 50% roslin, 4 — rosliny po wykielkowaniu czesciowo zniszczone lub wzeszlo tylko 25% roslin, 5 — rosliny calkowicie obumarle lub w ogóle nie wzeszly. W ponizszej tablicy podano substancje czynne, dawki substancji czynnych oraz uzyska¬ ne wyniki.Tablica 2 Próba przed wzejsciem roslin Substancja czynna Zwiazek o wzorze 4 (znany) Stezenie sub¬ stancji czynne kg/ha 40 20 10 5 Chenopodium 5 4 4 3 Sinapis 5 5 4^5 4 Avena 5 5 4^5 4 Gossypium 3 2 1—2 1 Triticum 5 5 5 4^5 10 20 30 35 CO ubstanc synna W U Zwiazek o wzorze 5 (znany) Zwiazek o wzorze 6 (znany) Zwiazek o wzorze 7 Zwiazek o wzorze 8 sub- zynnej tezenie arie j i c g/ha MM 40 20 10 5 40 20 10 5 40 20 10 5 40 20 10 5 dium henopo U 3 1 0 0 5 5 5 4 5 5 5 5 5 5 5 5 o a CO fi Ol 5 4 2 0 5 5 4 2—3 5 5 5 5 5 5 5 5 vena < 4 2 1 0 4 4 3—4 3 1—2 1 0 0 5 5 3 2 c.d. tablicy 2 a ossypiu U 2 0 0 0 4 4 3 1 1 0 0 0 5 3 2 0 riticum H 3 1 0 0 4^-5 4 4 3 1 0 0 0 3 2 1 0 | 45 Przyklad III. Próba po wzejsciu roslin. Roz¬ puszczalnik: 5 czesci wagowych acetonu, emulga¬ tor: 1 czesc wagowa eteru alkilorylowopoliglikolo- wego.W celu wytworzenia preparatu zmieszano 1 czesc wagowa substancji czynnej z podana iloscia roz¬ puszczalnika dodano podana ilosc emulgatora, po czym rozcienczono koncentrat woda do pozadanego stezenia. Preparatem takim opryskano do zwilzenia rosliny próbne o wysokosci 5—15 cm. Po trzech tygodniach okreslono stopien uszkodzenia roslin i oznaczono go liczbami umownymi 0—5 które ma¬ ja nastepujace znaczenie: 0 — brak dzialania, i — pojedyncze lekkie plamki zgorzeli, 2 — wyrazne uszkodzenie lisci, 3 — pojedyncze liscie i czesci lo¬ dygi czesciowo obumarle, 4 — rosliny czesciowo zni¬ szczone, 5 — rosliny calkowicie obumarle.W ponizszej tablicy podano substancje czynne, stezenia substancji czynnych oraz 'uzyskane wyniki.Tablica 3 Próba po wzejsciu roslin Substancja czynna Zwiazek o wzorze 4 (znany) Zwiazek o wzorze 6 (znany) Stezenie substancji czynnej w •/# 0,2 0,1 0,5 0,025 0,2 0,1 0,05 0,020 Echino- chloa 3 3 2 2 5 4 3 1 Cheno - podium 3 3 2 2 5 5 4—5 3 Sinapis 4^5 4 3 2 5 5 4—5 4 Daucus 2 1 0 0 5 5 1 0 Avena 3 3 2 1 2 1—2 1 0 Gossy¬ pium 2 1 1 1 3 2—3 2 0 Triti¬ cum 3 3 1 1 2 1—2 1 0 |67 924 Substancja 1 czynna Zwiazek o wzorze 7 Zwiazek o wzorze 9 Zwiazek o wzorze 8 7 Stezenie substancji czynnej w •/• 0,2 0,1 0,05 0,025 0,2 0,1 0,05 0,025 0,2 0,1 0,05 0,025 Echino- chloa 5 4 4 2 4^5 3 3 1 5 5 4—5 3 Cheno - podium 5 5 5 3—4 5 5 4 3 5 5 5 4 Sinapis 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 4 Daucus 5 5 5 3—4 5 2 2 5 5 5 3 8 Avena 3—4 3 0 0 4^5 2 1 1 5 2 0 0 C< Gossy- pium 1 1 0 0 1 1 1 1 4—5 4^5 4 3 i. tablicy 3 Triti- cum 2 2 1 0 2 2 2 1 3 1 0 0 PL PL PL PL PL PL PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera l,2,4-tiadiazolilo-(5)-amid kwasu karboksylowego o wzorze ogólnym 1, w któ¬ rym R oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, chlorowcoialkilowy o 1—4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla lub feno- ksylowa, R' oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy, chlorowcoalkilowy o 1—3 atomach wegla lub rodnik fenylowy. 10 2. Srodek chwastobójczy wedlug zastrz. l zna¬ mienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzorze 1 otrzymany przez reakcje chlo- rowcoamidów kwasów karboksylowych o wzorze R-CO-HaL w którym R ma wyzej podane znaczenie a Hal oznacza atom chlorowca z 5-amino-tiadiazo- lami o wzorze 2, w którym R' ma wyzej podane znaczenie w obecnosci srodków wiazacych kwasy, lub w reakcja bezwodników kwasowych o wzorze 3, w którym R ma wyzej podane znaczenie z 5-amino- -tiadiazolami o wzorze

2.KI. 451,9/20 67 924 R-CONH-C^ H2N-C^N WZÓD 1 WZÓR 2 .0 , v 7' CH3 R~CC ( -nh-c-o-ch( WZÓR 3 WZÓR A Cl Y^NH-C-CH2-CH3 ci ° WZÓR 5 MKP AOln 9/20KI. 451,9/20 67924 MKP AOln 9/20 CH—S CHj-C C-NH-C-NH-CHa ^6 WZÓR 6 Or NvS^NH-CO-C2H5 WZÓR 7 CgHr-,1 N N^S/VNH-CO-C2H5 WZÓR 8 F N^S/x-NH-CO-CHClz WZÓR 9 Schemat 1 O PsHn—N VcH2CH3 C3H7t—N O Schemat 2 666 — LDA — 16.2.73 — 100 egz. Cena zl 10.— PL PL PL PL PL PL PL PL