Pierwszenstwo: Opublikowano: 19.XII.1970 (P 145 100) 28.11.1973 67030 KI. 38a,l MKP B27b3/02 'V? Wspóltwórcy wynalazku: Piotr Baturo, Tadeusz Trepka Wlasciciel patentu: Fabryka Obrabiarek do Drewna, Bydgoszcz (Polska) Urzadzenie do obracania walu napedowego traka pionowego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do obraca¬ nia walu napedowego traka pionowego, w celu usta¬ wienia i ryglowania raimy pilowej w dowolnym polo¬ zeniu górnym martwym punkcie.Znane traki pionowe sa wyposazone w urzadzenie do obracania walu napedowego, skladajace sie z mecha¬ nizmu zapadkowego, napedzanego recznie za pomoca dzwigni. Funkcje kola zapadkowego spelnia w znanych urzadzeniach do obracania walu napedowego jedno z kól zamachowych traka. Znane urzadzenie do obraca¬ nia walu napedowego wspólpracuje z hamulcem tasmo¬ wym, utworzonym z tasmy stalowej opasujacej drugie kolo zamachowe.Wspóldzialanie obu mechanizmów polega na tym, ze po ustawieniu ramy traka w wybranym polozeniu rów¬ nowagi chwiejnej, za pomoca mechanizmu zapadkowe¬ go wal napedowy unieruchamia sie zacisnieciem tasmy hamulcowej. Podnoszenie ramy pilowej za pomoca zna¬ nych urzadzen do obracania walu napedowego traka jest czynnoscia czasochlonna i wymagajaca duzego wy¬ silku pracownika. Niedoskonaloscia znanych urzadzen do obracania walu napedowego traka jest równiez to, ze nie zapewniaja one niezawodnej blokady ustawie¬ nia ramy pilowej w polozeniu równowagi chwiejnej, zagrazajac bezpieczenstwu pracownika zatrudnionego przy podniesionej ramie traka.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogodnosci, czyli zmniejszenie wysilku wkladanego w podniesienie ramy traka w celu wymiany pil wzglednie korekcji ich ustawienia, pomiarów luzów w prowadnicach i prosto- 10 15 20 25 30 liniowosci ruchiu ramy oraz zwiekszenie bezpieczenstwa pracownika, operujacego przy podniesionej ramie tra¬ ka. Aby ten cel osiagnac wytyczono sobie zadanie skonstruowania napedzanego silnikiem urzadzenia do obracania walu napedowego traka i do skutecznego ryglowania pozycji ramy traka ustawionej w polozeniu równowagi chwiejnej.Zadanie wytyczone w celu usuniecia podanych nie¬ dogodnosci zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze do obracania walu napedowego traka zastosowano znana, napedzana silnikiem elektrycznym przekladnie slimakowa, sprzegana rozlacznie z walem napedowym traka. Rozlacznosc sprzezenia przekladni slimakowej z walem napedowym traka uzyskano dzieki temu, ze do kola .pasowego traka przymocowano kolo zebate, wspólpracujace z kolem zebatym, osadzonym na wale przekladni slimakowej, przesuwnej wzgledem korpusu traka i zblokowanej przeciwstawnie z wylacz¬ nikiem napedu traka. Takie skojarzenie podanych srodków technicznych mechanizujace czynnosc podno¬ szenia ramy traka, zapewnia jednoczesnie skuteczne zaryglowanie ustawienia walu napedowego w dowolnym polozeniu, osiagane przez unieruchomienie silnika prze¬ kladni Slimakowej, zesprzeglonej z kolem pasowym.Napedzany elektrycznie mechanizm podnoszenia i blokady ustawienia walu napedowego ulatwiajac ob¬ sluge i eliminujac wysilek skraca czas przygotowaw¬ czy, polepszajac tym samym wykorzystanie czasu pra¬ cy traka i jego obslugi. Urzadzenie wedlug wynalazku poprawia warunki bezpieczenstwa pracy. 670303 67030 4 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, który przedstawia sche¬ mat kinematyczny traka pionowego.Jak uwidoczniono na rysunku, do pasowego kola 1 osadzonego na napedowym wale 2 traka jest trwale przymocowane kolo zebate 3, zlokalizowane w obsza¬ rze na kolidujacym z niepokazanym na rysunku pasem napedowym, przenoszonym (ruch z silnika lub pedni.Kolo zebate 3 zazebia sie rozlacznie z czynnym zeba¬ tym kolem 4 slimakowej przekladni 5, napedzanej od¬ dzielnie elektrycznym silnikiem 6. Slimakowa przeklad¬ nia 5 polaczona z korpusem traka jest przeistawialna wzgledem kola zebatego 3 za pomoca znanego urza¬ dzenia suwakowego lub przegubowego, napedzanego recznie lub za pomoca silownika pneumatycznego wzglednie hydraulicznego. Nieuwidoczniony na rysun¬ ku sterownik przesuwu slimakowej przekladni 5 jest przeciwstawnie zblokowany z wylacznikiem napedu traka.Po wylaczeniu napedu i unieruchomieniu ukladu ro¬ boczego traka dosuwa sie slimakowa przekladnie 5 do kola zebatego 3 powodujac tym samym zablokowanie ukladu napedowego traka w stanie rozlaczenia. Po za¬ zebieniu obu wspólpracujacych elementów zebatych, to jest kola zebatego 3 i czynnego zebatego kola 4 rygluje sie ustawiona pozycje slimakowej przekladni 5.Nastepnie uruchamia sie elektryczny silnik 6 napedza¬ jacy slimakowa przekladnie, wiskutek czego zaczyna sie powoli obracac pasowe kolo 1 a wraz z nim napedowy wal 2 traka.Osadzone na napedowym wale 2 zamachowe kola 7 oddzialywuja za posrednictwem ukladu korbowodowe- go 8 na rame 9 traka, która unosi sie ku górze. Gdy rama 9 traka osiagnie zadana pozycje wylacza sie do¬ plyw pradu do silnika 6 slimakowej przekladni 5 w nastepstwie czego uklad zostaje unieruchomiony i sku¬ tecznie zaryglowany dzieki samohamownosci slimako¬ wej przekladni 5. Po przefprowadzeniu wymaganych zabiegów przy podniesionej ramie 9 traka odsuwa sie slimakowa przekladnie 5, odblokowujac tym samym wylacznik glówny napedu traka, lub uruchamia sie silnik 6 slimakowej przekladni 5, wznawia sie powolny ruch obrotowy ukladu, który postrzymuije sie do chwi¬ li w której rama 9 traka znajdzie sie w dolnym mar¬ twym punkcie. Wtedy wylacza sie silnik 6 i odsuwa sie slimakowa przekladnie 5, odblokowujac tym sa¬ mym wylacznik glównego napedu traka. Odsuniecie sli¬ makowej przekladni 5 mozliwe jest w kazdym poloze¬ niu ramy 9.Oczywiscie, wynalazek nie jest ograniczony tylko- do opisanych szczególowo i przedstawionych na rysunku przykladów jego wykonania lub ich kombinacji, albo do stosowania razem wszystkich jego cech, lecz obej¬ muje równiez stosowanie oddzielnie pojedynczych cech i odmiany opisanych propozycji, o ile nie wykraczaja poza zakres podstawowej istoty wynalazku.Zgodnie z jednym z mozliwych dalszych przykladów, kolo zebate 3 moze byc przymocowane do zamacho¬ wego kola 7. PL