PL66612B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1973 66612 KI. 12o,l/06 MKP C07c 11/10 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Maria Jarzynska, Józef Oblój, Halina Grynberg, Tadeusz Zawada Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania dimerów propylenu Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania dime¬ rów propylenu, które stanowia mieszanine izome¬ rycznych heksenów znajdujaca zastosowanie jako komponent plynnego paliwa silnikowego podwyz¬ szajacy liczbe oktanowa. Z mieszaniny izomerów przez izomeryzacje mozna równiez otrzymac suro¬ wiec do róznych syntez, np. do otrzymywania izo- prenu.Znany jest szereg metod dimeryzacji propylenu.Poszczególne metylopenteny, jak 4-metyIopenten-l otrzymuje sie wobec anionowego ukladu katalitycz¬ nego opartego o metale alkaliczne lub ich alkilipo- chodne. 2-metylopenten-2 otrzymuje sie metoda Zieglera wobec zwiazków alkiloglinowych. Prowa¬ dzenie obu procesów wymaga stosowania cisnien rzedu 20—400 at.Mieszaniny metylopentenów przeznaczone do izo¬ meryzacji badz jako dodatek do paliw otrzymuje sie wobec kompleksowych katalizatorów metalo¬ organicznych pod cisnieniem 1—20 at. Te uklady katalityczne skladaja sie np. ze zwiazków haloge- noalkiloglinowych, soli niklu i ligandów fosforo¬ wych, lub ze zwiazków halogeno-i7-allilowych me¬ tali przejsciowych z dodatkiem zwiazków haloge- noalkiloglinowych i pochodnych organicznych fos¬ foru, jako donorów elektronów.Znany jest takze sposób dimeryzacji propylenu wobec katalizatora stanowiacego polaczenie niklo¬ wej soli kwasu organicznego i zwiazków chloro- alkiloglinowych. Jako kwasy organiczne stosuje sie 10 15 20 25 30 kwasy alkilobenzenosulfonowe, alkilosalicylowe, kwasy tluszczowe zwlaszcza olejowy. Proces dime¬ ryzacji w obecnosci wymienionego ukladu katali¬ tycznego prowadzi sie pod cisnieniem atmosferycz¬ nym lub podwyzszonym w temperaturze ponizej 0°C. W przypadku stosowania katalizatora stano¬ wiacego polaczenie oleinianu niklu i chloroalkilo- glinu najlepsza wydajnosc uzyskuje sie w tempe¬ raturze 0°C. Ze wzgledu na egzotermicznosc reakcji dimeryzacji przy takim sposobie konieczne jest intensywne chlodzenie przy uzyciu specjalnych srodków chlodzacych.Stwierdzono, ze mozna uproscic proces dimery¬ zacji prowadzac go w temperaturze 20—80°C pod cisnieniem 1—15 at przy zachowaniu optimum wy¬ dajnosci, jezeli jako katalizator zastosuje sie kom¬ pleksowy uklad katalityczny stanowiacy polaczenie soli niklawyeh oleju talowego i zwiazków chloro- alkiloglinowych w roztworze weglowodorów aro¬ matycznych lub produktów dimeryzacji propylenu.Katalizator stosowany w sposobie wedlug wyna¬ lazku otrzymuje sie z soli niklawych oleju talowe¬ go, które w roztworze weglowodoru aromatycznego poddaje sie dzialaniu zwiazkami chloroalkiloglino- wymi w temperaturze —30 do —10°C. Surowcem do przygotowania katalizatora jest frakcja oleju talo¬ wego o liczbie kwasowej co najmniej 170 i liczbie hydroksylowej co najmniej 8. Zbyt niska liczba kwasowa oleju talowego swiadczy o duzej zawar¬ tosci czesci niezmydlajacych sie, które nalezy usu- 66 6123 nac w trakcie przygotowywania katalizatora. Za¬ wartosc czesci niezmydlajacych sie w stosowanej frakcji oleju nie moze przekraczac 7%. Stwierdzo¬ no, ze na uklad katalityczny wywiera korzystny wplyw zawarta w wymienionej frakcji oleju talo¬ wego mieszanina kwasów zywicznych i hydroksy- kwasów, która powoduje przesuniecie optimum temperatury procesu dimeryzacji do temperatury powyzej pokojowej, co umozliwia z kolei zastosowa¬ nie chlodzenia reaktora woda.Proces dimeryzacji sposobem wedlug wynalaz¬ ku prowadzi sie badz przepuszczajac gazowy pro¬ pylen ewentualnie w mieszaninie z propanem o za¬ wartosci co najmniej 25% propylenu przez roztwór katalizatora, badz dozujac roztwór katalizatora do cieklego surowca przy intensywnym mieszaniu.Produkt dimeryzacji sposobem wedlug wynalazku zawiera 70—£0% dimerów propylenu a ponadto za¬ wiera niewielkie ilosci oligomerów o temperaturze wrzenia do 200°C nadajacych sie do zastosowania w mieszankach silnikowych.Przyklad I. Z frakcji oleju talowego o liczbie zmydlania 190 usunieto czesci niezmydlajace sie, olej talowy zmydlono roztworem wodorotlenku po¬ tasowego a nastepnie roztworem chlorku niklawego wytracono sole niklowe kwasów zawartych w oleju talowym. Sole te wymyto, wysuszono, a nastepnie rozpuszczono w toluenie. 100 ml 8%-ego toluenowe- go roztworu soli niklawych oleju talowego podda¬ no dzialami 170 ml 10%-ego roztworu dwuetylo- chloroglinu w dimerach propylenu w temperaturze —20°C.Otrzymany katalizator wprowadzono do autokla¬ wu z mieszadlem o pojemnosci 5 1 i nastepnie roz¬ poczeto doprowadzanie propylenu. Autoklaw chlo¬ dzono tak, aby utrzymac temperature reakcji 48— —52°C, cisnienie propylenu 7 at. Po 5 godzinach otrzymano 2185 g produktu zawierajacego 90% di¬ merów oraz wyzszych oligomerów. Przereagowanie propylenu wynosilo 97,5%.Sklad izomerycznych dimerów byl nastepujacy: 45,1% 4-metylopentenu-2, 30,8% 2-metylopentenu-2, 19,1% heksanu-2 i 5% 2-metylopentenu-l.Przy stosowaniu w procesie dimeryzacji propylenu znanego ukladu katalitycznego: dwuizobutylochloro- glin z oleinianem niklu w roztworze Ill-rz. butylo- toluenu stopien przereagowania propylenu w zalez¬ nosci od temperatury procesu wynosil: dla temperatury —40°C — 97% 0°C — 94% +40°C — 78% i 612 4 Przyklad li. Frakcje oleju talowego o licz¬ bie zmydlania 174 i liczbie hydroksylowej 8 pod¬ dano zmydlaniu i dalej reakcji z roztworem dwu- etylochloroglinu sposobem jak w przykladzie I. 5 270 ml otrzymanego kompleksu katalitycznego wpro¬ wadzono do autoklawu, do którego nastepnie wprowadzono gazowy propylen. Temperature re¬ akcji utrzymywano w granicach 28—30°C, a cisnie¬ nie 6 at. io Po dwóch godzinach pochlanianie propylenu ustalo. Otrzymano 1487 g dimerów propylenu o skla¬ dzie zblizonym jak w przykladzie I. Przereagowanie propylenu wynosilo 95%.Przyklad III. Do strumienia cieklego propy- 15 lenu plynacego z szybkoscia 4 1/godz. w autokla¬ wie rurowym chlodzonym woda wprowadzano 400 ml/godz. roztworu katalizatora otrzymywanego jak w przykladzie I. Temperature reakcji utrzymy¬ wano w granicach 70—75°C. W ciagu 2 godzin re- 20 akcji otrzymano 3795 g surowego produktu zawie¬ rajacego 71% izomerycznych heksenów oraz 29% weglowodorów o temperaturze wrzenia 74—196°C.Przereagowanie propylenu wynosilo 92%. 25 PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania dimerów propylenu przez katalityczna dimeryzacje w obecnosci katalizatora stanowiacego polaczenie soli organicznych niklu 30 i pochodnych chloroalkiloglinowych pod cisnieniem 1—15 at znamienny tym, ze proces prowadzi sie w temperaturze 20—80°C w obecnosci kompleksowe¬ go ukladu katalitycznego stanowiacego polaczenie soli niklawych oleju talowego i zwiazków chloro- 35 alkiloglinowych w roztworze weglowodoru aroma¬ tycznego lub produktów dimeryzacji propylenu.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie uklad katalityczny otrzymany przez dzialanie zwiazków chloroalkiloglinowych na sole 40 niklawe oleju talowego w temperaturze —30 do —10°C.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze stosuje sie uklad katalityczny przygotowany z oleju talowego o liczbie kwasowej co najmniej 45 170, liczbie hydroksylowej co najmniej 8,0 oraz zawartosci zwiazków niezmydlajacych sie nie wyz¬ szej od 7%.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako surowiec do dimeryzacji stosuje sie mieszani- 50 ne propylen-propan o zawartosci nie mniej niz 25% propylenu. 3114 — LDA — 2.9.72 — 100 egz. Cena zl 10.— PL PL