PL65895B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XL1972 . 65895 KI. 47gi,3/06 MKP FI6k3/06 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Fijewski, Bohdan Karnecki, Przemyslaw Para Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Elektroniki, Warszawa (Polska) Blok zaworowy do wytwarzania wysokiej prózni Przedmiotem wynalazku jest blok zaworowy do wy¬ twarzania wysokiej prózni w zamknietej przestrzeni, na przyklad pod kloszem, za pomoca pompy obrotowej i pompy dyfuzyjnej.W urzadzeniach do wytwarzania wysokiej prózni sto¬ suje sie zespoly zaworowe sterowane programowo we¬ dlug ustalonej kolejnosci, co umozliwia prawidlowy przebieg cyklu pracy urzadzenia prózniowego i prawi¬ dlowa wspólprace pompy obrotowej z pompa dyfuzyj¬ na, w wyniku czego w dolaczonej zamknietej przestrze¬ ni wytwarza sie wysoka próznie.W urzadzeniach do wytwarzania wysokiej prózni, w których stosuje sie pompe obrotowa i wspólpracujaca z nia pompe dyfuzyjna, cykl pracy obejmuje zwykle za¬ powietrzenie przestrzeni opróznianej, na przyklad w ce¬ lu otwarcia i umieszczenia w niej przedmiotu, który ma byc obrabiany lub odgazowany w prózni. W tym przy¬ padku dostep do pompy obrotowej i pompy dyfuzyjnej jest zamkniety za pomoca jednego lub kilku zaworów.Po wlasciwym usytuowaniu obrabianego przedmiotu i zamknieciu przestrzeni opróznianej, otwiera sie za¬ wór prowadzacy do pompy obrotowej, która wstepnie opróznia przestrzen oprózniana, po czym zawór oddzie¬ lajacy przestrzen oprózniana od pompy obrotowej zo¬ staje zamkniety, natomiast do przestrzeni opróznianej zostaje dolaczony wlot rozgrzanej pompy dyfuzyjnej, której wylot jednoczesnie zostaje dolaczony do pompy obrotowej, i w ten sposób przestrzen oprózniana jest pompowana za pomoca pompy dyfuzyjnej, która z ko¬ lei jest pompowana pompa obrotowa. 10 20 25 30 Po uzyskaniu wymaganej prózni zawór oddzielajacy przestrzen oprózniana od pompy dyfuzyjnej zostaje zam¬ kniety, wskutek czego przestrzen oprózniana zostaje od¬ cieta od zespolu zaworów.Znane sa rózne rozwiazania bloków zaworowych, któ¬ re umozliwiaja uzyskanie wlasciwego cyklu pracy urza¬ dzenia prózniowego. Bloki te najczesciej zawieraja skomplikowane mechanizmy napedowe sterujace po¬ szczególnymi zaworami lub zespolami zaworów. Na przyklad znany jest blok zaworowy, w którym zawory umieszczone sa na wspólnym laczniku wykonanym w postaci przewodu rurowego, zaopatrzonym w kolnierze umozliwiajace dolaczenie do niego klosza ograniczaja¬ cego przestrzen oprózniana, pompy obrotowej oraz za¬ woru glównego, podwójnego zaworu pomocniczego pracujacego w ukladzie posobnym, zaworu zapowie¬ trzajacego i mechanizmu napedowego umozliwiajacegc kolejne otwieranie i zamykanie poszczególnych zawo¬ rów w zaleznosci od etapu uzyskiwania prózni.W niektórych przypadkach do sterowania i ustalania polozenia zaworów wykorzystuje sie mechanizmy za¬ wierajace przekladnie kól zebatych, krzywek ciernych lub krzyz maltanski, które równiez komplikuja budowe tych urzadzen.Powazna wada niektórych znanych rozwiazan bloków zaworowych jest stosowanie elementów, miedzy którymi w prózni wystepuje potoczyste tarcie na suche, co bywa przyczyna zacierania sie mechanizmów tych bloków za¬ worowych. W innych rozwiazaniach stosuje sie smaro¬ wane uszczelnienia ruchowe, które w wysokiej prózni 658953 gazuja i z tego powodu sa czynnikiem ograniczajacym stosowanie tego typu bloków zaworowych do zakresu cisnien powyzej 10—6 Torów.Celem wynalazku jest umozliwienie realizacji wlasci¬ wego cyklu pompowania za pomoca latwego w obsludze bloku zaworowego, odznaczajacego sie nieskomplikowa¬ na budowa i duza pewnoscia dzialania. Istota wynalaz¬ ku polega na tym, ze blok zaworowy do wytwarzania wysokiej prózni" sklada sie z korpusu podzielonego wewnatrz dwoma poprzecznymi sciankami na trzy ko¬ mory przystosowane do dolaczenia z zewnatrz pompy obrotowej, wlotu i wylotu pompy dyfuzyjnej oraz prze¬ strzeni opróznianej, w którym wzdluz dwóch komór jest ulozona przesuwana wzdluz osi korpusu podluzna tu¬ leja.W tuleje jest wsuniety walek dluzszy od tulei wskutek czego koniec jego wystaje w obszar trzeciej komory, przy czym na tym koncu walka jest osadzona dzwignia oraz uklad przegubowy z przymocowana klapa zamy¬ kajaca wlot pompy dyfuzyjnej a ponadto na obydwóch wewnetrznych sciankach oddzielajacych komory sa osa¬ dzone gniazda zaworów. Grzybki tych zaworów sa do¬ ciskane do gniazd za pomoca spiralnych sprezyn w ten sposób, ze grzybek jednego) zaworu jest osadzony w spiralnej dociskowej sprezynie opartej drugim koncem o scianke korpusu, przy czym grzybek ten jest pola¬ czony za pomoca elastycznej membrany z przesuwna tuleja a grzybek drugiego zaworu jest osadzony w dru¬ giej spiralnej sprezynie, której drugi koniec jest przy¬ mocowany do przesuwanej tulei, a jednoczesnie grzybek ten jest polaczony za pomoca elastycznej membrany z walkiem osadzonym wewnatrz tulei.Pozostale konce tulei sterujacej i walka, wystajace poza obszar komór prózniowych, zaopatrzone sa w po- pychacze prowadzone w rowkach bebnowej krzywki osa¬ dzonej na walku obracanym z zewnatrz pokretlem. Po¬ chylenie rowków prowadzacych w bebnowej krzywce jest tak dobrane, ze zapewnia samohamownosc ukladu i mozliwosc ustawienia poszczególnych zaworów w po¬ lozeniach niezbednych do uzyskania wlasciwego cyklu pompowania.Budowe bloku zaworowego wedlug wynalazku wy¬ jasniono na zalaczonym rysunku, na którym przedsta¬ wiono blok zaworowy w przekroju podluznym w polo¬ zeniu, w którym przestrzen oprózniana jest odpompowy¬ wana pompa obrotowa przy odcietej pompie dyfuzyjnej.Korpus 1 jest zaopatrzony w kolnierz 2, przeznaczony do dolaczania pompy obrotowej, w kolnierz 3, do któ¬ rego jest dolaczony wylot pompy dyfuzyjnej, w kolnierz 4, do którego jest dolaczony wlot pompy dyfuzyjnej i w kolnierz 5, do którego zostaje dolaczona przestrzen oprózniana.Wewnatrz korpusu 1 jest umieszczona sterujaca tule¬ ja 6, polaczona elastyczna membrana 7, na przyklad gu¬ mowa lub vitonowa, z grzybkiem 8 zaworu, dociskanym do gniazda sprezyna 9, której drugi koniec jest oparty o scianke bloku zaworowego.Wewnatrz sterujacej tulei 6 jest ulozyskowany prze¬ suwany walek 10, na koncu którego jest umocowana dzwignia 11 uruchamiajaca klape 12. Grzybek 14 za¬ woru jest osadzony za pomoca elastycznej membrany 13 na walku 10, a trzonek grzybka 14 jest osadzony w na¬ ciagowej sprezynie 15, której drugi koniec jest umoco¬ wany na koncu sterujacej tulei 6.Na wyprowadzonych poza obszar komór prózniowych 4 koncach sterujacej tulei 6 i walka 10 umocowane sa popychacze 16 i 17, prowadzone w rowkach podwójne} bebnowej krzywki 18 obracanej pokretlem 19.Dzialanie bloku zaworowego jest nastepujace: 5 Pompa obrotowa dolaczona do kolnierza 2 przez szczeline miedzy grzybkiem 14 zaworu i jego gniazdem odpompowuje przestrzen oprózniana dolaczona do kol¬ nierza 5. Wlot pompy dyfuzyjnej dolaczonej do kol¬ nierza 4 jest odciety od przestrzeni opróznianej wskutek 10 zamkniecia klapy 12. Wylot pompy dyfuzyjnej, dola¬ czony do kolnierza 3, jest równiez odciety od przestrze¬ ni odpompowywanej pompa obrotowa, wskutek zamknie¬ cia grzybka 8 dociskanego do gniazda zaworu sprezy¬ na 9. Naciagowa sprezyna 15 jest rozciagana w tym 15 polozeniu pokretla 19.Po odpompowaniu przestrzeni opróznianej pompa obrotowa obraca sie pokretlo 19 w prawo, co powo¬ duje przesuniecie sterujacej tulei 6 w prawo i rozciag¬ niecie naoiagowej sprezyny 15, która powoduje dosu- 20 niecie grzybka 14 do gniazda, co jest równoznaczne z odcieciem przestrzeni opróznianej od pompy obrotowej.Równoczesnie zostaja przegiete elastyczne membrany 7 i 13.Wyciecia w bebnowej krzywce 18 sa tak wykonane, ze 25 dalsze obracanie pokretlem 19 w prawo powoduje roz¬ ciaganie naciagowej sprezyny 15, co zwieksza docisk grzybka 14 do gniazda zaworu, przy równoczesnym prze¬ ginaniu elastycznej membrany 7 az do momentu, w któ¬ rym kolnierz sterujacej tulei 6 zaczepi o wewnetrzna po- 30 wierzchnie grzybka 8 zaworu, co przy dalszym ruchu sterujacej tulei 6 w prawo powoduje odsuniecie grzyb¬ ka 8 od gniazda zaworu, a w rezultacie scisniecie spre¬ zyny 9 i otwarcie zaworu miedzy pompa obrotowa i wylotem pompy dyfuzyjnej. 35 W tym polozeniu pokretla 19 urzadzenie prózniowe jest w zasadzie w polozeniu spoczynkowym, w którym przestrzen oprózniana jest odcieta od obydwóch pomp i moze byc zapowietrzona na przyklad w celu wymiany obrabianego przedmiotu, a rozgrzana pompa dyfuzyjna 40 jest pompowana pompa obrotowa.Wlot pompy obrotowej w przestrzeni poza blokiem zaworowym moze byc zaopatrzony w nie uwidoiczniony zawór odcinajacy, sterowany recznie lub mechanicznie albo elektromagnetycznie, na przyklad za pomoca beb- 45 nowej krzywki 18. Zamkniecie tego zaworu umozliwia wylaczenie pompy obrotowej oraz pompy dyfuzyjnej i pozostawienie prózni wewnatrz bloku zaworowego.Kat, o jaki nalezy obrócic pokretlo 19 dla uzyskania zmiany polozenia grzybków poszczególnych zaworów 50 bloku zaworowego, jest uzalezniony od ksztaltu i na¬ chylenia wykrojów w bebnowej krzywce 18.Rowki w bebnowej krzywce 18 uwidocznionej na ry¬ sunku sa tak wykonane, ze dalszy obrót w prawo po¬ kretlem 19 powoduje przesuniecie walka 10 w prawo 55 wewnatrz nieruchomej tulei, a w nastepstwie przegiecie elastycznej membrany 13 oraz uruchomienie dzwigni 11* i otwarcie klapy 12, a tym samym polaczenie wlotu pompy dyfuzyjnej z przestrzenia oprózniana i pompo¬ wanie przestrzeni opróznianej pompa dyfuzyjna, co wa- 60 runkuje uzyskanie wysokiej prózni. Jednoczesnie pom¬ pa dyfuzyjna jest oprózniana za pomoca pompy obroto¬ wej przez otwarty grzybek 8 zaworu oddzielajacego wy¬ lot pompy dyfuzyjnej od wlotu pompy obrotowej.Poszczególne polozenia pokretla 19, mimo samoha- 65 mownosci wykrojów w bebnowej krzywce 18, moga byc5 ustalane za pomoca mechanizmu zapadkowego lub za¬ trzaskowego, nie uwidocznionego na rysunku.Obrót pokretla 19 w lewo od polozenia krancowego powoduje przesuniecie walka 10 W lewo i zamkniecie klapy 12 przy nieruchomej sterujacej tulei 6, a w na- 5 stepstwie odciecie pompy dyfuzyjnej od przestrzeni opróznianej. Nastepny ruch pokretlem 19 w lewo po¬ woduje przesuniecie sterujacej tulei 6 w lewo i docisnie¬ cie sprezyna 9 grzybka 8 do gniazda zaworu oraz zwol¬ nienie naciagu sprezyny 15 i odsuniecie grzybka 14 od 10 gniazda zaworu i powrót ukladu do polozenia wyjscio¬ wego, uwidocznionego na rysunku. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 15 1. Blok zaworowy do wytwarzania wysokiej prózni zaopatrzony w korpus podzielony wewnatrz dwoma po¬ przecznymi sciankami na trzy komory przystosowane do dolaczenia z zewnatrz pompy obrotowej, wlotu i wylo- 2o tu pompy dyfuzyjnej oraz przestrzeni opróznianej zna¬ mienny tym, ze wzdluz dwóch komór jest ulozona prze¬ suwana wzdluz osi korpusu sterujaca tuleja (6), w któ¬ ra jest wsuniety walek (10) dluzszy od tulei wskutek czego koniec walka (10) wystaje w obszar trzeciej ko mory, przy czym na koncu walka (10) jest osadzona dzwignia (11) oraz uklad przegubowy z przymocowana klapa (12) zamykajaca wlot pompy dyfuzyjnej, a ponad¬ to na obydwóch wewnetrznych sciankach oddzielajacych komory sa osadzone gniazda zaworów.

2. Blok wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze grzybki (8, 14) zaworów sa dociskane do gniazd za pomoca spi¬ ralnych sprezyn (9 i 15), przy czym grzybek (8) jednego zaworu jest osadzony w spiralnej dociskowej sprezynie (9), opartej drugim koncem o scianke korpusu, a ponad¬ to grzybek ten jest polaczony za pomoca elastycznej membrany (7) ze sterujaca tuleja (6), natomiast grzybek (14) drugiego zaworu jest osadzony w drugiej spiralnej sprezynie (15), której drugi koniec jest przymocowany do sterujacej tulei (6), a jednoczesnie grzybek (14) jest polaczony za pomoca elastycznej membrany (13) z wal¬ kiem (10) osadzonym wewnatrz tulei (6).

3. Blok wedlug zastrz. 1 i 2 znamienny tym, ze kon¬ ce sterujacej tulei (6) oraz walka (10) wystaja poza obszar komór prózniowych i sa zaopatrzone w popy- chacze (16 i 17) osadzone w rowkach bebnowej krzywki (18) umocowanej ma walku wystajacym na zewnatrz kor¬ pusu i zaopatrzonym w pokretlo (19).KI. 47gi,3/06 65895 MKPF16k3/06 8 7 6 9 fO 16 /Z 1 vi I WDA-l. Zam. 3512, naklad 210 egz. Cena zl 10,— PL PL