Pierwszenstwo: Opublikowano: 02.11.1970 (P 138 566) 20.X.1972 65744 KI. 47c,l/06 MKP F16dl/06 CZYTELNIA UKD Urzedu Pa+entowego Wspóltwórcy wynalazku: Jan Grajcar, Bogdan Zajac Wlasciciel patentu: Politechnika Czestochowska, Czestochowa (Polska) Polaczenie wpustowe Przedmiotem wynalazku jest polaczenie wpustowe, które laczy wal z osadzona na nim piasta, przykladowo kola zebatego.Znane jest polaczenie wpustowe, laczace wal z piasta, polegajace na wykonaniu w wale i piascie kanalu, w który wprowadzono wpust o zlozonym ksztalcie, który w przekroju poprzecznym posiada zarys krzywoliniowy.Polaczenie tych elementów uzyskuje sie przez obrót wo¬ kól wlasnej osi osadzonego w rowku wpustu.Znane polaczenie wpustowe zabezpiecza obrót walu i piasty tylko w jednym kierunku obrotu. Zmiana kie¬ runku obrotu powoduje wywieranie nacisku na wpust, w wyniku czego nastepuje samoczynnie jego obrót wo¬ kól wlasnej osi i rozlaczenie polaczonych elementów.Takie polaczenie wpustowe nie zabezpiecza przesu¬ niecia osiowego piasty wzgledem walu i stosowanie tego polaczenia ogranicza sie do polaczenia piasty tylko na koncu walu.Celem wynalazku jest uzyskanie prostego i latwego w wykonaniu polaczenia walu z piasta przy jedno¬ czesnym pozbawieniu jej przesuwu osiowego.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze w rowku wpustowym walu i piasty osadzony jest wpust w po^ staci stozka scietego, którego powierzchnia czolowa opiera sie o czolowa powierzchnie rowka wpustowego wykonanego na wale. Ksztalty rowka stozkowego wy¬ konanego w wale w przekrojach poprzecznych sa wy¬ cinkami okregu. Druga czesc okregu jest wykonana w piascie. Wpust jest wykonany w postaci stozka scietego.Wpust stozkowy jest odwzorowaniem stozka wewnetrz- 10 15 20 25 30 nego wykonanego w piascie i wale, pomniejszony o to¬ lerancje pasowania ruchowego tych elementów. Po wsu¬ nieciu piasty na wal do miejsca osadzenia wprowadza sie wpust w rowek piasty, nastepnie wpust przekreca sie wokolo jego osi, uzyskujac stale osadzenie piasty wzgle¬ dem walu.Proponowane rozwiazanie polaczenia wpustowego umozliwia stale osadzenie na wale piasty, bez stosowa¬ nia dodatkowego mocowania jej przed osiowym przesu¬ wem. Polaczenie wpustowe wedlug wynalazku zmniej¬ sza pracochlonnosc jego wykonania. Tego typu polacze¬ nie moze zastapic rózne dotychczas znane polaczenia wpustowe.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia wal z wykonanym rowkiem wpustowym i kolnie¬ rzem oporowym dla osadzenia piasty, fig. 2 — osadze¬ nie piasty na wale za pomoca polaczenia wpustowego.Piasta 1 z rowkiem stozkowym 2 osadzona jest na wa¬ le 3 i polaczona z nim wpustem stozkowym 4. Wpust 4 wykonany jest w postaci stozka scietego, na którym wykonano plaszczyzne równolegla do jego osi, styczna do mniejszej podstawy stozka. Wpust 4 posiada zabie- rak 5 umozliwiajacy jego obrót.Do piasty 1 wprowadzamy wpust stozkowy 4 ustala¬ jac go tak, by scieta plaszczyzna stozka 4 stykala sie swoja osia z tworzaca walu. Tak przygotowana piaste 1 wsuwa sie na wal 3 az do miejsca osadzenia, a nastep¬ nie przekreca sie wokól wlasnej osi wpust stozkowy 4, przykladowo o kat 180°, za pomoca zabieraka 5. Takie 6574465744 polaczenie uniemozliwia obrót piasty oraz osiowe jej przesuniecie. PL