PL65740B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.VI.1972 65740 KL 12p, 6 MKP C07d 51/78 ^Ti=LNIA UKD ''¦^.^•ftgo Twórca wynalazku: Lech Wojciechowski Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania nowych pochodnych 2,3-dwumerkaptochi- noksaliny Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nie opisanych w literaturze pochodnych 2,3- dwurnerka^tochinoksaliny o ogólnym wzorze 1, w którym X, Y i Z oznaczaja grupy hydroksylowe lufo nitrowe albo atomy chlorowców, przy czym je¬ den lub dwa z tych podstawników moga oznaczac atomy wodoru. Zwiazki te moga byc stosowane ja¬ ko pólprodukty do syntezy azowych pigmentów or¬ ganicznych.Znany jest sposób wytwarzania 2,3-dwumerkap- todhinoksalrny przez dzialanie na 2,3-dwuchloro- chinoksaline tiomocznikiem w srodowisku alkalicz¬ nym iw temperaturze wrzenia 'i nastepna hydrolize otrzymanej pochodnej izotiomocznika chinoksaliny w srodowisku alkoholowo-wodnym w obecnosci lugu sodowego w temperaturze wrzenia. Otrzyma¬ na w ten sposób 2,3-dwumerkaptochinoksaline wy¬ odrebnia sie ze srodowiska reakcja przez wykwa¬ szenie, po czym oczyszcza sie ja przez rozpuszcze¬ nie w lugu sodowym, saczenie od zanieczyszczen i ponowne wykwaszenie z roztworu. W celu otrzy¬ mania czystej 2,3-dwumerkaptochinoksaliny pow¬ tarza sie operacje oczyszczania kilkakrotnie, w wy¬ niku czego znaczna czesc produktu ulega rozkla¬ dowi.Sposobem wedlug wynalazku prowadzi sie pierwszy etap syntezy, to znaczy proces otrzymy¬ wania powstajacej jako produkt przejsciowy po¬ chodnej izotiomocznika chinoksaliny w sposób ana¬ logiczny do znanego. Jako zwiazek wyjsciowy sto¬ lo 20 25 suje sie 2,3-dwuchlorochiinokisaline o ogólnym wzo¬ rze 2, w którym X, Y i Z maja wyzej podane zna¬ czenie. Zwiazek ten ipodtiaje sie w srodowisku alko¬ holowym w temperaturze wrzenia reakcji z tio¬ mocznikiem. W drugim etapie syntezy prowadzi sie hydrolize produktu przejsciowego po czesciowym oddestylowaniu alkoholu ze srodowiska reakcji albo po odsaczeniu wytraconego produktu przejsciowego.Pozostalosc po czesciowym oddestylowaniu alkoholu wzglednie wytracony produkt przejsciowy miesza sie z woda, zadaje lugiem sodowym do reakcji al¬ kalicznej na fenolftaleine i prowadzi hydrolize w temperaturze pokojowej lub podwyzszonej najwy¬ zej do 50°C, po czym wyodrejbnia sie otrzymany zwiazek o wzorze 1, w którym X, Y i Z maja wy¬ zej podane znaczenia, przez wykwaszenie go ze srodowiska reakcji za pomoca kwasu mineralnego, jak kwas solny, siarkowy itp. albo za pomoca kwa¬ su organicznego, jak kwas mrówkowy, octowy itp.Sposobem tym otrzymuje sie produkt, zawierajacy 80—90% zwiazku o wzorze 1.W celu otrzymania produktu o zawartosci 98— 100% zwiazku o wzorze 1 mozna otrzymana paste lu!b wysuszony produkt .zadac alkoholem metylo¬ wym, etylowym lub ich mieszanina z dodatkiem 30—50% lugu sodowego lub potasowego w ilosci nie wiekszej od stechiometrycznej, odpowiadajacej dwu grupom merkapto, w temperaturze pokojowej lub podwyzszonej do wrzenia wlacznie. Otrzymany alkoholowy roztwór odsacza sie od zanieczyszczen, 65 74065 740 ewentualnie z weglem aktywnym, po czym wykwa- sza sie oczyszczony produkt przez zadanie przesa¬ czu w temperaturze 20—40^C kwasem mineralnym lub organicznym.Wynalazek ilustruja nastepujace przyklady, w których czesci oznaczaja czesci wagowe.Przyklad I. 1 czesc 2,3,6-trójchlorochinoksa- liny, 0,65 czejsci tiomocznika i 8 czesci alkoholu etylowego ogrzewa sie w temperaturze wrzenia w ciagu 2 godzin. Otrzymana mase chlodzi sie nastep¬ nie do temperatury pokojowej, wlewa do niej 25 czesci wody i 5 czesci 40% lugu sodowego, miesza w temperaturze 20—30°C w ciagu 6—8 godzin i sa¬ czy od zanieczyszczen. Przesacz zakwasza sie do reakcji kwasnej na Kongo okolo 9,5 czesciami kwa¬ su solnego 19** Be i saczy wytracony brazowy osad.Wydajnosc procesu wynosi 80^-90%. W celu oczysz¬ czenia otrzymanego zwiazku zadaje sie wysuszony produkt lub paste 12 czesciami alkoholu etylowego i 0,85 czesciami 40% lugu sodowego, ogrzewa ca¬ losc do wrzenia i saczy w tej temperaturze z we¬ glem aktywnym. Przesacz chlodzi sie do tempera¬ tury pokojowej, dodaje do niego 16,5 czesci lodowa¬ tego kwasu octowego i saczy. Otrzymuje sie ciem¬ nozólty osad o zawartosci 98—100% 2,3-dwumer- kapto-6-chlorochinoksaliny i temperaturze topnienia wynoszacej 335—338QC.Przyklad II. 1 czesc 2,3-dwucMoro-6-hydro- ksychinoksaliny, 0,75 czesci tiomocznika i 8 czesci alkoholu etylowego ogrzewa sie w temperaturze wrzenia w ciajgu 2—3 godzin. Calosc chlodzi sie nastepnie do temperatury pokojowej, wlewa do niej 20 czesci wody, 4,5 czesci 30% lugu sodowego i mie¬ sza w temperaturze 60—70°C w ciagu 4—5 godzin, po czym saczy sie z weglem aktywnym od zanie¬ czyszczen. Przesacz zakwasza sie w temperaturze 20—30^0 7 czesciami 20% kwasu siarkowego i od¬ sacza wytracony osad. Wydajnosc procesu wynosi 80—90%. W celu oczyszczenia otrzymanego zwiazku zadaje sie wysuszony produkt lub paste mieszanina 6 czesci alkoholu metylowego i 6 czesci alkoholu etylowego oraz 1 czescia 40% lugu sodowego, ogrze¬ wa do wrzenia i saczy w tej temperaturze z weglem aktywnym. Ochlodzony do temperatury pokojowej przesacz wykwasza sie 15 czesciami lodowatego kwasu octowego i ponownie odsacza. Otrzymuje sie ciemnozólty osad o zawartosci okolo 98% 2,3-dwu- merkapto-6-hydroksychinoksallny, nie topniejacy do ternperatury 360^C.Przyklad III. 1 czesc 2,3-dwuchloro-6-nitro- chinoksalliny, 0,55 czesci tiomocznika i 6,5 czesci al¬ koholu etylowego ogrzewa sie w temperaturze wrze¬ nia w ciagu 3 godzin i saczy na goraco. Otrzymany osad miesza sie z 12 czesciami wody, dodaje 2,3 czesci 40% lugu sodowego i miesza w temperaturze pokojowej w ciagu 6—HO godzin. Nastepnie odsacza sie mase reakcyjna od zanieczyszczen, a przesacz wykwasza kwasem octowym lodowatym do pH = = 4—5, po czym saczy sie ponownie. Otrzymana padte lub wysuszony produkt zadaje sie 8 czesciami alkoholu metylowego i 0,25—0,3 czesciami 40% lugu sodowego. Otrzymana mase miesza sie w ciagu 0,5—1 godziny w temperaturze pokojowej, saczy z weglem aktywnym i zakwasza przesacz kwasem 10 15 20 25 35 40 45 50 55 60 65 octowym lodowatym do pH = 4—5, po czym odsa¬ cza sie wytracony osad. Otrzymuje sie z "tyjfcdajnos- cia 75—80% produkt o zawartosci powyzej 98% 2,3-dwumerkapto-6-nitrochinoksaliny, nie, topniejacy do temperatury 360°C.Przyklad IV. 1 czesc 2,3,5-trójchloro-7-nitro- Chinoksaliny, 0,55 czesci tiomocznika i 7 czesci al¬ koholu etylowego ogrzewa sie w temperaturze wrze¬ nia w ciajgu i2—4 godzin, a otrzymany osad odsacza sie na goraco, po czym miesza sie go z 13 czesciami wody, dodaje 2 czejsci 40% lugu sodowego i miesza calosc w ciagu 4—<8, godzin. Nastepnie odsacza sie mase reakcyjna od zanieczyszczen i zakwasza prze¬ sacz 8 czesciami kwasu solnego 19° Be. Wytracony osad odsacza sie i zadaje w postaci wysuszonej lub w postaci pasty mieszanina 5 czesci alkoholu mety¬ lowego i 2 czesci alkoholu etylowego oraz 0,2—0,3 czesciami 40% lugu potasowego. Otrzymana mase ogrzewa sie w ciagu 1—2 godzin do temperatury 40_^50°c i saczy z weglem aktywnym. Ochlodzony do temperatury pokojowej przesacz zakwasza sie kwasem octowym lodowatym do piH = 4—4,5 i Isa- czy. Otrzymuje sie z wydajnoscia 60—05% produkt o zawartosci 98—99% 2,3-dwumerkapto-5-chiloro-7- -nitrochinoksaliny, nie topniejacy do temperatury 360°C.Przyklad V. Postepujac sposobem, podanym w przykladzie IV i stosujac jako zwiazek wyjsciowy zamiast 2,3,5-trójchloro-7-ni:trochinoksaliny 2,3-dwu- Chloro-5^bromo-7-nitroohinok!salLne otrzymuje sie z wydajnoscia okolo 85% produkt o zawartosci 97—993/0 2,3-dwumerkapto-5-bromo-7-nitrochinoksa- liny, nie topniejacy do temperatury 360aC PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych 2,3-dwumerkaptochinoksa'liny o ogólnym wzorze 1, w którym X, Y i Z oznaczaja grupy hydroksylowe lub nitrowe albo atomy chlorowców, przy czym jeden lub dwa z tych podstawników moga ozna¬ czac atomy wodoru, znamienny tym, ze na pochod¬ na 2,3-dwuchlorochinoksaliny o ogólnym wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, dziala sie tiomocznikiem i poddaje nastepnie otrzymany produkt przejsciowy hydroli¬ zie za pomoca lugu sodowego lub potasowego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcje pochodnej 2,3-dwuchlorochinoksaliny o ogólnym wzorze 2 z tiomocznikiem prowadzi sie w srodowisku alkoholowym w temperaturze wrze¬ nia.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze reakcje hydrolizy produktu przejsciowego pro¬ wadzi sie w temperaturze pokojowej lub podwyz¬ szonej najwyzej do 50°C.
4. 4. Sposób wedlug zastrz, 1—3, znamienny tym, ze produkt wyodrebnia sie ze srodowiska poreak¬ cyjnego przez wykwaszenie go kwasem mineral¬ nym, jak kwas solny, siarkowy itp. lub kwasem organicznym, jak kwas mrówkowy, octowy itp.65 740 5 6
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, to, w 'temperaturze pokojowej lub podwyzszonej ze wyodrebniony produkt oczyszcza sie ewentual- do wrzenia wlacznie, po czym odsacza ,sie otrzy- nie w postaci pasty lub po wysuszeniu przez zada- many alkoholowy roztwór od zanieczyszczen, nie go alkoholem metylowem, etylowym lub ich ewentualnie z weglem aktywnym i wykwasza mieszanina z dodatkiem 30—50°/o lugu sodowego 5 oczyszczony produkt przez zadanie przesaczu w lub potasowego w ilosci nie wiekszej od stechio- temperaturze 20—40°C kwasem mineralnym lub metrycznej, odpowiadajacej dwu grupom merkap- organicznym.KI. 12p,6 65740 MKP C07d 51/78 zvVVSH Wzór A :YWct WzórZ ZP ..Ruch". W-wa. z. 495-72. nakl. 200 + 20 egz. Cena zl 10,— PL