Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.X.1972 65731 KI. 42f,23/04 Wspóltwórcy wynalazku: Andrzej Chmielewski, Eligiusz Czerniak, Ta¬ deusz Kibert Wlasciciel patentu: Zaklady Mechaniki Precyzyjnej, Gdansk (Polska) Urzadzenie do nakladania i zdejmowania odwazników w wadze samoczynnej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do na¬ kladania i zdejmowania odwazników w wadze sa¬ moczynnej, zwlaszcza analitycznej.Mechanizm odwaznikowy w znanym rozwiazaniu samoczynnej wagi precyzyjnej posiada stopniowana rame, która przy ruchu sondujacym w góre poje¬ dynczo zdejmuje z wieszaka kolejne odwazniki, a obracane równoczesnie ramie sondy powoduje zasilanie przynaleznych zdjetym odwaznikom elek¬ tromagnesów, aby przy ruchu stopniowanej ramy w dól nie nastapilo ponowne zawieszenie tych od¬ wazników na wieszak. Rozwiazanie to posiada sze¬ reg wad. Wymaga dodatkowego odwaznika nie zwiazanego funkcjonalnie ze stopniowana rama, a podnoszonego z wieszaka przez elektromagnes, wprowadza w czasie wazenia obecnosc zmiennych pól magnetycznych, proces nakladania i zdejmowa¬ nia odwazników jest dokonywany przy wlaczonej belce, a dobór wlasciwego zestawu zdjetych z wie¬ szaka odwazników droga sondazu jest dlugotrwaly.Biorac ponadto pod uwage wysoki stopien skom¬ plikowania konstrukcji, rozwiazanie takie niweczy istote wagi precyzyjnej, a przez wprowadzenie zmiennych pól magnetycznych i drgan mechanicz¬ nych, wyklucza mozliwosc zastosowania w wagach wysokiej dokladnosci.Inne rozwiazania mechanizmów odwaznikowych wag samoczynnych zawieraja przyporzadkowane kazdemu odwaznikowi elektromagnesy, które w stanie czynnym trzymaja zdjete z wieszaka od- 10 15 20 25 50 wazniki. Takie rozwiazania nie nadaja sie do wag dokladniejszych ze wzgledu na obecnosc zmiennych i silnych pól magnetycznych oraz dynamicznosc pracy.Istnieja takze najczesciej stosowane rozwiazania mechanizmów odwaznikowych, w których kazdemu odwaznikowi jest przyporzadkowana krzywka. Sa to urzadzenia skomplikowane, o dlugim cyklu pra¬ cy, nie wykluczajace mozliwosci uszkodzenia nozy belek poniewaz nakladanie i zdejmowanie odwaz¬ ników odbywa sie przy wlaczonej belce. Nie na¬ daja sie do wykorzystania w wagach samoczynnych ze wzgledu na dlugi czas pracy doboru wlasciwego zestawu odwazników oraz skomplikowane sterowa¬ nie i napedy poszczególnych dekad odwazniko¬ wych.Celem wynalazku jest opracowanie prostego kon¬ strukcyjnie urzadzenia do szybkiego zrównowaza- nia ukladu metrologicznego wagi wlacznikowo- -uchylnej posiadajacej wazenie wstepne na przy¬ klad za pomoca belki o mniejszej czulosci lub wspólpracujacej z belka sprezyny, wlacznikowymi odwaznikami, wykluczajacego mozliwosc uszkodze¬ nia nozy belki podczas nakladania lub zdejmowa¬ nia odwazników, umozliwiajacego uzyskanie wyso¬ kiej dokladnosci wazenia, przystosowanego do wag samoczynnych lub konwencjonalnych.Cel ten zostal osiagniety przez powiazanie ze wspólnym walkiem z krzywkami do poruszania ukladu wlaczania belki oraz mechanicznego ukladu 6573165731 równoczesnego zdejmowania z wieszaka wszyst¬ kich odwazników, elektronicznego ukladu sterowa¬ nia za posrednictwem wlacznika, przy czym wyj¬ scia elektronicznego ukladu sterowania polaczone sa z elektromagnesami zawierajacymi elementy podpierajace podnosniki mechanicznego ukladu od- waznikowego, a na wejscia jest dostarczony wynik wazenia wstepnego.Urzadzenie wedlug wynalazku eliminuje wady znanych dotychczas mechanizmów do nakladania lub zdejmowania odwazników, wielokrotnie skraca czas doboru wlasciwego zestawu odwazników a tym samym skraca proces wazenia, nadaje sie do za¬ stosowania w kazdej wadze wlacznikowo-uchylnej, umozliwia wazenie samoczynne wysokiej doklad¬ nosci w duzym zakresie pomiarowym, uzyskiwanym przez wprowadzenie wiekszej ilosci dekad odwaz¬ ników wlacznikowych i ukladów wazenia wstep¬ nego.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykla¬ dzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadze¬ nie do nakladania i zdejmowania odwazników po¬ laczone z ukladem wazacym, a fig. 2 schemat ukla¬ du elektronicznego sterowania dekada odwazników za posrednictwem elektromagnesów. Na wspólnym walku 6 sa zamocowane krzywki 5, 7 i 8, które funkcjonalnie lacza uklad belki wagowej 4 z wie¬ szakiem 3, uklad równoczesnego podnoszenia z wie¬ szaka wszystkich odwazników 2 za posrednictwem podnosników 1, a takze za posrednictwem wlaczni¬ ka 9 elektroniczny uklad sterowania 10, którego wyjscia sa polaczone z elektromagnesami 11 zawie¬ rajacymi elementy 12 podpierajace podnosniki me¬ chanicznego ukladu odwaznikowego.Uklad elektronicznego sterowania zawiera dla kaz¬ dej dekady odwazników dekoder odwaznikowy 13 z wejsciami 14 polaczonymi z nie opisanymi bli¬ zej ukladami dostarczajacymi wynik wazenia wste¬ pnego i wyjsciami polaczonymi poprzez wzmacnia¬ cze 15 z elektromagnesami 16, a tym samym z od¬ nosna dekada odwazników 2 za posrednictwem ele¬ mentów 12 i podnosników 1. Po wlaczeniu wagi samoczynnej, silnik elektryczny (nie pokazany na rys.) dokonuje obrotu wspólnego walka 6 o okre¬ slony kat powodujac wlaczenie urzadzenia do wa¬ zenia wstepnego, którym moze byc na przyklad bel¬ ka o mniejszej czulosci lub wspólpracujaca z belka 4 sprezyna. Uzyskany wynik wazenia wstepnego jest doprowadzany do elektronicznego ukladu sterowa¬ nia 10 czyli na wejscia 14 odpowiednich dekoderów odwaznikowych 13 w formie wyróznionych elek¬ trycznie stanów. Ponowne uruchomienie silnika spo¬ woduje obrócenie sie wspólnego walka 6 o dalszy okreslony kat i wlaczenie belki 4.Podczas tego obrotu nastepuje chwilowe równo¬ czesne podniesienie z wieszaka 3 wszystkich odwaz¬ ników 2 za posrednictwem podnosników 1 i krzy¬ wek 7, a takze za posrednictwem wlacznika 9 chwi- 5 lowe zasilenie elektronicznego ukladu sterowania 10 a tym samym i elektromagnesów 11, których zadzia¬ lanie jest dodatkowo uzaleznione od doprowadzo¬ nego na wejscia 14 dekoderów odwaznikowych 13 wyniku wazenia wstepnego. 10 Jezeli elektromagnes 11 pozostaje w czasie tego obrotu w stanie biernym, to uniesiony chwilowo krzywka 7 podnosnik 1 zostaje w górnym polozeniu dzieki podparciu przez element 12, a tym samym odwaznik 2 zostaje zdjety z wieszaka 3. Jezeli elek- 15 tromagnes 11 znajdzie sie w czasie tego obrotu w stanie czynnym, to uniesiony chwilowo krzyw¬ ka 7 podnosnik 1 nie zostaje podparty przez ele¬ ment 12 i powraca w dolne polozenie, a tym samym odwaznik 2 zostaje nalozony na wieszak 3. 20 Dzieki wylacznikowi 9 wszystkie elektromagnesy 11, niezaleznie od stanu dekoderów odwaznikowych 13, przy wlaczonej belce 4, pozostaja w stanie bier¬ nym. 25 PL PL PL