Opublikowano: 10.IV.1972 65341 KI. 141,7/16 MKP FOlp 7/16 UiailOThl&A Wspóltwórca wynalazku: Wojciech Kropaczewski, Hilary Grupinski, Janusz Borowski Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów, Warszawa (Polska) Regulator trójdroiny do regulacji temperatury cieczy chlodzacej silnik Przedmiotem wynalazku jest regulator trójdroz- ny do regulacji temperatury cieczy chlodzacej sil¬ nik spalinowy, przez rozdzial przeplywu cieczy przez chlodnice i obieg krótki.Dotychczas znane i stosowane regulatory posia¬ daja zawieradlo w postaci obrotowej klapy lub specjalnie uksztaltowanych lopatek zamykajacych, które obracajac sie powoduja zamykanie lub otwie¬ ranie odpowiednich dróg obiegu wody chlodzacej.Sa to uklady skomplikowane technologicznie i wy¬ magajace skomplikowanych odlewów. Ze wzgledu na asymetrie ksztaltów sa one trudne do wywaze¬ nia, a przez to posiadaja duza podatnosc na drga¬ nia.Dalsza wada istniejacych rozwiazan jest syme¬ tria regulacji, to znaczy w takim samym stopniu nastepuje otwarcie drogi przez chlodnice w jakim zamkniecie obiegu krótkiego, ogranicza to skutecz¬ nosc dzialania regulatora.Znane sa równiez regulatory z zawieradlami grzybkowymi lub grzybkowotulejowe, które jednak ze wzgledu na duze, nieodciazone sily poosiowe, be¬ dace wynikiem róznicy cisnien po obu stronach za- wieradla grzybkowego, moga byc stosowane tylko w malych silnikach.Celem wynalazku jest opracowanie regulatora za¬ pewniajace mozliwosc dowolnego dobrania stosunku zamkniecia otworów wylotowych w zaleznosci od parametrów silnika, jak równiez regulowania obie¬ gu wody jednym wylotem podczas gdy drugi jest 2 juz calkowicie zamkniety. Latwego w wykonaniu, odpornego na drgania i calkowicie odciazonego.Istota wynalazku polega na zastosowaniu suwaka cylindrycznego przesuwanego osiowo przez czujnik 5 temperatury, którego otwory przelotowe sterujace przeplywem cieczy przez chlodnice i przez obieg krótki maja tak proporcjonalnie dobrane wymiary, ze zapewniaja dla danego silnika optymalna tem¬ perature ukladu, niezaleznie od warunków pracy. io Przyklad rozwiazania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku przedstawia rysunek. W korpusie regulato¬ ra 1 umieszczony jest cylindryczny suwak steruja¬ cy 2 z otworami sterujacymi przeplywem cieczy.Suwak 2 przesuwany jest w jednym kierunku przez 15 znany czujnik temperatury 3, najkorzystniej para- finowo-gumowy, umieszczony wspólosiowo z suwa¬ kiem 2 i opierajacym sie trzpieniem 4 o równiez umieszczony wspólosiowo wkret regulacyjny 5.W drugim kierunku suwak 2 jest przesuwany spre- 20 zyna 6. Umieszczone w korpusie 1 otwory wyloto¬ we 7 i 8 doprowadzaja ciecz chlodzaca do chlodnicy i obiegu krótkiego.Wzrost temperatury powyzej okreslonej wielkosci, przeplywajacej przez regulator cieczy powoduje 25 wysuniecie sie trzpienia 4 czujnika temperatury 3, który opierajac sie o wkret regulacyjny 5 przesu¬ wa w przeciwnym kierunku, przymocowany do kolnierza czujnika 3 suwak 2 powoduje przymyka¬ nie przeplywu przez obieg krótki i otwieranie obie- 30 gu przez chlodnice. Odpowiedni wzajemny dobór 65341/ 65341 wysokosci otworów sterujacych suwaka 2 pozwala, w czasie kiedy jeden obieg jest juz zamkniety, na dalsza regulacje drugiego obiegu przez dalsze otwieranie lub dlawienie przeplywu. W razie spad¬ ku temperatury, suwak 2 jest przesuwany w dru¬ gim kierunku przez sprezyne 6 dociskajac trzpien 4 do wkreta regulacyjnego 5. Za pomoca odpowied¬ niego ustawienia wkretu regulacyjnego 5 koryguje sie zalozony zakres dzialania regulatora w zalez¬ nosci od wysokosci temperatury, co mozliwe jest nawet w trakcie normalnej eksploatacji. PL