Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.IV.1972 65276 KI. 63e,17 MKP B 60 c 23/00 UKD Twórca wynalazku: Stefan Koczwara Wlasciciel patentu: Instytut Tele- i Radiotechniczny, Warszawa (Polska) Urzadzenie do ciaglej kontroli stanu napompowania opon w czasie ruchu pojazdu Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciag¬ lej kontroli stanu napompowania opon w czasie ruchu pojazdu.Obecnie brak jest urzadzen, które moga w cza¬ sie ruchu pojazdu wskazywac stan napompowania opon. Ubytek powietrza w oponach odczuwa sie dopiero, gdy jest on duzy i pojazd zaczyna za¬ rzucac lub duzy ubytek powietrza sciaga pojazd z prostego kierunku jazdy.Brak takiego urzadzenia moze spowodowac wy¬ padek, gdyz przy duzej szybkosci pojazdu calko¬ wity ubytek powietrza w oponach moze pojazd zarzucic i rozbic go, wzglednie uniemozliwic kie¬ rowcy panowanie nad kierownica lub moze na¬ stapic calkowite zniszczenie kola.Celem wynalazku jest usuniecie mozliwosci wy¬ padku pojazdu wskutek ubytku powietrza w opo¬ nach lub zablokowania kola w czasie jazdy.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie urzadzenia wedlug wynalazku, które natychmiast sygnalizuje zmiany stanu opon.Istota wynalazku jest zastosowanie przy kaz¬ dym z kól czujnika w którym indukuje sie na¬ piecie przemienne o czestotliwosci proporcjonalnej do szybkosci danego kola i które to napiecie po¬ przez zbieracz obrotowy i licznik czestotliwosci podawane jest na wskaznik wyskalowany bezpo¬ srednio w km/godz. Zbieracz równoczesnie wlacza Kolejno zarówki umieszczone na wskazniku ozna¬ czajace, które z kól jest wlasnie sprawdzane. 10 15 20 25 W urzadzeniu wedlug wynalazku wykorzystuje sie zaleznosc czynnej srednicy kola, a tym samym jego obwodu od stanu jego napompowania. Kolo mniej napompowane lub kolo, z którego uchodzi powoli powietrze, wykona w czasie jazdy po pro¬ stej drodze w tej samej jednostce czasu wiecej obrotów niz kolo prawidlowo napompowane. Urza¬ dzenie umozliwia pomiar ilosci obrotów kazdego kola w czasie ruchu pojazdu i porównanie jej z iloscia obrotów pozostalych kól. Równiez lokali¬ zuje bezblednie kolo niesprawne, umozliwiajac juz zawczasu wykrycie niedomagania, jeszcze przed zarzucaniem pojazdu.Urzadzenie pracuje bez przerwy i po kolei kon¬ troluje kazde kolo w czasie okolo 1,5 sek., sygnali¬ zujac zmiane szybkosci kola niesprawnego. Wskaz¬ nik licznika czestotliwosci moze byc wyskalowany bezposrednio w kilometrach na godzine. Mozliwa jest sygnalizacja akustyczna, optyczna lub ewen¬ tualnie zapis na tasmie papierowej. Gdy w czasie jazdy wskaznik podlega tylko drobnym wahaniom, wskazuje to na prawidlowe napompowanie opon i dobry stan techniczny kól. Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala równiez zbadac nadmierne zuzycie biezników opon, poslizg, zla przyczepnosc kól napedzanych silnikiem, zle ustawienie kól, a w przypadku pojazdu towarowego lub autobusu, przeciazenie lub niedociazenie poszczególnych kól.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia 6527665276 schemat czujnika oraz ukladu polaczen elementów wspólpracujacych z czujnikiem.Czujnik Cx przedniego prawego kola skladajacy sie z nieruchomego elektromagnesu D jego rdze¬ nia Y i uzwojenia H umieszczonego na wsporniku 5 T przymocowanym do nie obracajacej sie czesci bebna hamulcowego, oraz ruchomej tarczy alumi¬ niowej K, z umieszczonymi na niej gwiazdziscie magnesami sztabkowymi M, umocowanej do felgi O kola za pomoca srub N i obracajacej sie wraz 10 z nim. Przez obrót kola, a tym samym tarczy K z magnesami M w poblizu elektromagnesu D in¬ dukuje sie w jego uzwojeniu H napiecie prze¬ mienne o czestotliwosci wprost proporcjonalnej do szybkosci pojazdu, a odwrotnie proporcjonalnej do 15 obwodu tego kola, zwielokrotnionej liczba magne¬ sów. Mozna stwierdzic, ze dla danego typu pojazdu czestotliwosc wytwarzana przez obrót jego kól jest wprost proporcjonalna do szybkosci pojazdu i sta¬ lego wspólczynnika, zaleznego jedynie _od wymia- 20 ru opon. Uwzglednienie tego wspólczynnika od¬ bywa sie przez regulacje czulosci wskaznika W za pomoca opornika G o zmiennej opornosci, poz¬ wala to równiez na ewentualne przecechowanie skali czestotliwosci wskaznika W na skale szyb- 25 kosci km/godz.Opona o wiekszym ugieciu niz ustalono wykona wiecej obrotów i kolo to wykaze wieksza szyb¬ kosc, poniewaz zmniejszy sie czynny obwód tego kola. Napiecia o czestotliwosci zaleznej od szyb- 30 kosci danego kola zostaja kolejno dostarczane z czujników umieszczonych przy poszczególnych ko¬ lach za pomoca zbieracza Z, i dolnej przewodzacej czesci jego ruchomego suwaka A obracajacego sie stosunkowo wolno, na uklad licznika L i wskaz- 35 nik szybkosci W. Zbieracz Z sklada sie z obraca¬ jacego sie wolno suwaka A napedzanego odreb¬ nym silnikiem S poprzez przekladnie obnizajaca, pierscienia B i odrebnych sektorów Dx, D2, D3, D4, i El5 E2, E3, E4 kontaktujacych sie z suwakiem A 40 kazdy z których jest podlaczony do jednego z czuj¬ ników Cx ... .Górna przewodzaca czesc suwaka A zbieracza Z zamyka jednoczesnie odrebny dodat¬ kowy obwód elektryczny, zapalajac odpowiednio lampki sygnalizacyjne Ul5 U2, U3 i U4, informujaca 45 przez zapalenie sie, które z kól jest wlasnie spraw¬ dzane. Ruch suwaka A o stalej szybkosci, regulo¬ wanej jednorazowo w zaleznosci od ilosci kól w pojezdzie odbywa sie w prawo — zgodnie z ru¬ chem wskazówek zegara — i wlacza kolejno na 50 licznik czestotliwosci L czujnik Cu przedniego kola prawego z jednoczesnym zamknieciem obwodu elektrycznego dla prawej górnej zarówki sygnali¬ zujacej Uj, umieszczonej na wskazniku W, nastep¬ nie wlacza czujnik tylnego kola prawego z jedno¬ czesnym zapaleniem zarówki U2 itd. Po czujniku ostatniego kola suwak A wlaczy znów czujnik Cx i zarówke XJ1 i rozpoczyna nowy cykl pracy. Szyb¬ kosc obrotowa silnika S jest regulowana jedno¬ razowo za pomoca opornika szeregowego R. Dla pojazdu czterokolowego wystarczy czas pelnego obrotu suwaka A do 5—6 sek, dla pojazdu o wiek¬ szej liczbie kól, ewentualnie z przyczepa, obrót powinien byc wolniejszy — okolo 1,2—1,5 sek na kolo. Kola o podwójnych oponach moga byc wy¬ posazone w jeden czujnik i odpowiednio jedna zarówke sygnalizujaca.Pojazd z przyczepa ma zbieracz Z z podwójna iloscia sektorów, zas wskaznik odpowiednio wiecej lampek sygnalizacyjnych. Napiecie przemienne przekazywane jest z czujników poszczególnych kól przez zbieracz Z do licznika L o konwencjonalnym ukladzie, a stamtad do wskaznika W, który jest przyrzadem magnetoelektrycznym. Równoczesnie zbieracz Z zamyka obwód elektryczny do jednej z zarówek Ult U2, U3 i U4 umieszczonych na ob¬ wodzie wskaznika W. Napiecie z akumulatora F poprzez przelacznik P zasila licznik czestotliwosci L jak równiez poprzez opornik regulacyjny R silnik S napedzajacy suwak A zbieracza Z. Rów¬ noczesnie poprzez pierscien B, zbieracz Z i jego suwak A zasila odpowiednia lampke sygnalizacyj¬ na U1? U2, U3 i U4.Analogicznie czujniki pozostalych kól beda pod¬ laczone do sektorów D2, D3 i D4 zas lampki sygna¬ lizacyjne U2, U3, U4 z sektorami E2, E3 i E4. PL PL PL