PL65262B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.IV.1972 KI. 42h,16/pi MKEGfll^ im piskiej ;izenwospiiiiij La#mre) Wspóltwórcy wynalazku: Marian Lemler, Henryk Rapacki, Roman Skowronski Wlasciciel patentu: Instytut Fizyki Jadrowej w Krakowie, Kraków (Pobka) Mikrotom saneczkowy 10 Przedmiotem wynalazku jest mikrotom sanecz¬ kowy (mikroscinarka), stanowiacy urzadzenie do automatycznego scinania cienkich skrawków gru¬ bosci od jednego do kilkuset mlikronów z prepa¬ ratów i tworzyw plastycznych. Cienkie skrawki niezbedne sa do badan mikroskopowych tworzyw plastycznych i odpowiednio przygotowanych pre¬ paratów, jak równiez i do innych celów jak np. do sporzadzania z dozymetrycznych materialów termoluminescencyjnych stosowanych w medycy¬ nie dawkomierzy, sluzacych do pomiaru promie¬ niowania jonizacyjnego gamma. * Uzyskanie równej i powtarzalnej grubosci skraw¬ ków jest koniecznym warunkiem dla wlasciwego przeprowadzenia badan na mikroskopie, zas przy 15 wytwarzaniu dawkomierzy dla uzyskania doklad¬ nosci pomiarów promieniowania jonizacyjnego.Znane sa mikrotomy w których nóz osadzony na ramieniu wykonuje wraz z nim rudh po torze ko¬ lowym, stosunkowo skomplikowane i drogie w wykonaniu oraz mikrotomy z nozem wykonuja¬ cym ruch przesuwny wzdluz prostego toru na jednym poziomie, przy czym nóz zamocowany jest za pomoca imaka na karetce slizgajacej sie po prowadnicy i stad mikrotomy te zwane sa sanecz- 25 kowymi.W dotychczas znanych mikrotomach preparat scinany ma postac bloczka. Bloczek uchwycony jest w specjalnym imadelku przymocowanym do stolika i stolik wraz z bloczkiem podsuwany jest 30 20 2 do noza o grubosc skrawka. Z uwagi na sposób uchwycenia i podsuwania materialu scinanego, ma¬ ksymalna wysokosc i minliimalne wymiary po¬ przeczne bloczka sa ograniczone, gdyz przy jego zbyt duzej wysokosci i zbyt malych wymiarach poprzecznych wystepuje uginanie bloczka pod dzia¬ laniem sily skrawajacej, co ujemnie wplywa na dokladnosc i powtarzalnosc wymiaru grubosci skrawków.W tych przypadkach, gdy zachodzi potrzeba wy¬ konywania duzych ilosci skrawków o stosunkowo malych wymiarach poprzecznych i z materialu o dosc znacznej twardosci jak to ma miejsce np. przy -produkcji dawkomierzy, znane mikrotomy sa malo uzyteczne, gdyz koniecznosc stosowania blocz¬ ków o malej wysokosci zmusza do czestego za¬ trzymywania mikrotomu i wielokrotnego moco¬ wania bloczków w imadelku, co ujemnie wplywa na wydajnosc. Uzysk dobrych skrawków, ze wzgle¬ du na znaczna ilosc odpadów, jest maly, co ma szczególne znaczenie przy scinaniu skrawków z materialów drogich jak np. materialy termolumi¬ nescencyjne stosowane na dawkomierze.Celem wynalazku jest wyeliminowanie niedo¬ godnosci technicznych dotychczas stosowanych mi¬ krotomów i skonstruowanie mikrotomu o napedzie elektrycznym, umozliwiajacego scinanie duzych ilosci skrawków ze stosunkowo twardych mate¬ rialów w postaci pretów o znacznej dlugosci i ma¬ lych wymiarach przekroju poprzecznego. Wymaga 652623 to skonstruowania odpowiedniego uchwytu i po¬ dajnika materialu oraz urzadzenia zaciskajacego uchwyt i urzadzenia napedzajacego karetke z no¬ zem o wzajemnie zsynchronizowanym dzialaniu.Mikrotom saneczkowy wedlug wynalazku, po- 5 siadajacy typowe loze z klinowa prowadnica i slizgajaca sie po niej karetka, zaopatrzono w uchwyt materialu, zawierajacy wymienna tulejke rozprezna. Material scinany w postaci preta prze¬ suwany jest samoczynnie w uchwycie za pomoca 10 podajnika zawierajacego popychacz uruchamiany obciaznikiem. Do ustawiania zadanej grubosci skrawka sluzy zamocowana na karetce typowa glowica imikro»metryczna, której wrzeciono stanowi zarazem zderzak ograniczajacy przesuw mate- 15 rialu. Automatyczna prace mikrotomu zapewnia 'napedzany silnikiem elektrycznym uklad dwóch krzywek, z których jedna sluzy do przesuwu ka¬ retki z zamocowanym na niej nozem, druga zas do zaciskania uchwytu materialu. Obie krzywki 20 osadzone sa na wspólnym walku zalozyskowanym w lozu, a ich ksztalt i wzajemne usytuowanie za¬ pewnia kazdorazowe zaciskanie materialu scina¬ nego w uchwycie przed rozpoczeciem operacji cie¬ cia kazdego skrawka oraz zwolnienie uchwytu 25 i przesuw materialu przy nieruchomej karetce, gdy wrzeciono glowicy mikrometrycznej znajduje sie nad materialem.Taka konstrukcja mikrotomu pozwala scinac skrawki z materialu lub preparatu majacego po- 30 istac preta o znacznej dlugosci i malych wymia¬ rach poprzecznych, przy czym dzieki zastosowaniu nieprzesuwnego uchwytu i przesuwaniu samego tylko materialu, plaszczyzne skrawania mozna usy¬ tuowac w stalej i bardzo malej odleglosci od 35 uchwytu, co eliminuje uginanie materialu pod¬ czas skrawania i zapewnia uzyskanie równych skrawków o powtarzalnych wymiarach grubosci.Przedmiot, wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym 4 fig. 1 przedstawia mikrotom w widoku z przodu, fig. 2 w widoku z góry, fig. 3 przekrój poprzeczny, a fig. 4 przedstawia uchwyt szczekowy z podaj¬ nikiem materialu i dzwignia wychylna oraz walek z krzywkami w widoku aksonometrycznym. 45 Mikrotom saneczkowy wedlug wynalazku po¬ siada loze 1 z klinowa prowadnica, po której slizga sie karetka 2. Przesuw karetki powoduje obracajaca sie odpowiednio uksztaltowana nape¬ dowa krzywka 3, dzialajaca na zabieraki 4 przy¬ mocowane do karetki.Napedowa krzywka 3 .osadzona jest na walku 5, zalozyskowanym w lozu 1. Walek napedzany jest elektrycznym silnikiem 6 z reduktorem "obrotów. 55 W rowku teowym karetki 2 osadzona jest prze¬ suwnie sruba 7, sluzaca do zamocowania imaka nozowego 8 za pomoca pokrejtki zaciskowej 9. Nóz 10 o przekroju poprzecznym w ksztalcie klina za posrednictwem waleczka 11 z rowkiem wzdluznym 60 dopasowanym do ksztaltu noza osadzony jest ob¬ rotowo w odpowiednim walcowym gniezdzie ima¬ ka nozowego 8. Srubki 12 sluza do zamocowania noza we wlasciwym nachyleniu. Imak wraz z no¬ zem moze sie obracac w plaszczyznie poziomej 65 4 dookola osi sruby 7, co pozwala ustawiac naj¬ odpowiedniejszy kat ciecia.Pret scinany uchwycony jest w uchwycie szcze¬ kowym. Uchwyt szczekowy sklada sie z nierucho¬ mej szczeki 13 przymocowanej do loza 1, rucho¬ mej szczeki 14 oraz wymiennej tulejki rozpreznej 15, w której bezposrednio osadzony jest scinany material. Sciskajace tulejke rozprezna powierzchnie szczek maja ksztalt pionowo usytuowanych pryzm, dzieki czemu szczeki nadaja sie do zaciskania sto¬ sunkowo szerokiego zakresu wymiarów srednio rozpreznych tulejek 15. Tulejka rozprezna posiada na obu koncach kolnierze, które sluza do umiej¬ scowienia jej w szczekach w kierunku poosio¬ wym. Ruchoma szczeka 14 osadzona jest przesuw¬ nie na dwóch prowadzacych kolkach 16 wtloczo¬ nych w szczeke nieruchoma 13. Na kolki prowa- . dzace nalozone sa spiralne sprezyny 17, które sluza do odsuwania szczeki ruchomej. Zaciskanie uchwytu szczekowego odbywa sie za pomoca krzyw¬ ki zaciskowej 18 za posrednictwem uchylnej dzwig¬ ni 19 zaopatrzonej w rolke 20 i srube regulacyj¬ na 21. Krzywka zaciskowa 18 osadzona jest na tym samym walku 5, na którym osadzona jest napedowa krzywka 3. Wychylna dzwignia 19 osa¬ dzona jest obrotowo na walku 22 przymocowa¬ nym do loza 1. Rolka 20 osadzona obrotowo na waliku 23 w wycieciu wychylnej dzwigni przy¬ czynia sie do zmniejszenia tarcia. Sruba regulacyj¬ na 21, wkrecona w górny koniec dzwigni wychyl¬ nej : 19 sluzy do regulacja sily zaciskania materialu w uchwycie.Pod uchwytem szczekowym, wspólosiowo z tu¬ lejka rozprezna 15 umieszczona jest tuleja pro¬ wadzaca 24 podajnika materialu, która przymo¬ cowana . jest dolnym koncem do loza 1. Tuleja prowadzaca posiada dwa przeciwlegle przelotowe wyciecia wzdluz tworzacej, przez które przechodza czopy 25 wkrecone do popychacza 26, osadzonego przesuwnie w otworze tulei. Po zewnetrznej wal¬ cowej powierzchni tulei 24 przesuwa sie obciaznik 27 w ksztalclie pierscienia. Obciaznik za posred¬ nictwem srub oczkowych 28 zawieszony jest na dwóch linkach 29, opasanych na rolkach 30, osa¬ dzonych obrotowo na walkach 31 przymocowanych do loza 1; drugie konce linek umocowane sa do odpowiednich czopików. Opadajac pod wlasnym ciezarem obciaznik za posrednictwem linek prze¬ suwa popychacz do góry. Popychacz naciska stale z jednakowa sila na material, a przy zwolnionym uchwycie szczekowym powoduje przesuniecie ma¬ terialu o ustalona grubosc skrawka. Zadana gru¬ bosc skrawka ustawia sie jednorazowo za pomoca typowej glowicy mikrometrycznej 32, której wrze¬ ciono stanowi zarazem zderzak ograniczajacy prze¬ suw materialu. Glowica mikrometryczna uchwy¬ cona jest w obsadzie 33, zamocowanej przesuwnie na karetce 2 za pomoca sruby 34 osadzonej w rowku teowym. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Mikrotom saneczkowy posiadajacy loze, ka¬ retke z imakiem nozowym i nozem, zaopatrzony w elektryczny silnik z reduktorem obrotów, zna-65262 mienny tym, ze posiada krzywke napedowa (3) umieszczona miedzy zabierakami (4) przymocowa¬ nymi do karetki (2), uchwyt szczekowy (13) — z dzwignia wychylna (19) — i krzywka zaciskowa (18) oraz podajnik materialu skladajacy sie z tulei prowadzacej (24), popychacza (26) i obciaznika (27), przy czym ogranicznik przesuwu materialu stanowi wrzeciono glowicy mikrometrycznej (32) przymocowane do karetki (2).

2. Mikrotom wedlug zastrzezenia 1, znamienny tym, ze krzywka napedowa (3) osadzona jest na wspólnym z krzywka zaciskowa (18) walku (5) zalozyskowanym w lozu (1).

3. Mikrotom wedlug zastrz. 1 i 2 -znamienny tym, ze wzajemne katowe ustawienie krzywek na walku (5) jest takie, ze czesci obwodu o stalym promieniu krzywizny na krzywce napedowej (3) odpowiada czesc obwodu krzywki zaciskowej <18) o najmniejszej odleglosci od osi obrotu.

4. Mikrotom wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze w przymocowanej do loza (1) nieruchomej szcze¬ ce (13) osadzone sa kolki prowadzace (16) dla szczeki ruchomej (14), a miedzy zaciskowymi pryz- mowymi powierzchniami szczek umieszczona jest wymienna tulejka rozprezna (15), posiadajaca na obu koncach kolnierze ustalajace jej polozenie w uchwycie w kierunku poosiowym.

5. Mikrotom wedlug zastrz. 1 znamienny tym, 5 ze umieszczona miedzy szczeka ruchoma (14), a krzywka zaciskowa (18), wychylna dzwignia (19) osadzona jest dolnym koncem obrotowo na walku (22) przymocowanym do loza (1), a w górnym koncu posiada srube regulacyjna (21) do regulacji io sily zacisku materialu w uchwycie i osadzona ob¬ rotowo rolke (20), zmniejszajaca tarcie.

6. Mikrotom wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze tuleja prowadzaca (24) podajnika materialu ma dwa przeciwlegle przelotowe wyciecia wzdluz 15 tworzacej, w których umieszczone sa czopy (25) popychacza.

7. Mikrotom wedlug zastrz. 1 i 6 znamienny tym, ze obciaznik (27) osadzony jest przesuwnie na tulei prowadzacej (24) i posiada przymocowane do 2o niego dwie sruby oczkowe (28) do przywiazania linek (29) przy czym linki opasane sa na rolkach ,(30) osadzonych obrotowo na walkach (31), przy¬ mocowanych do loza (1), zas drugie konce linek umocowane sa do czopów (25). FtS. 1KI. 42 h, 16/01 (55262 MKP GOln 1/06 A-A Fly.H PZG w Pab., zam. 182-72, nakl. 250 egz. Cena zl 10,— PL PL