Opis wzoru Przedmiotem wzoru u zytkowego jest konstrukcja adsorbera koszowego stosowanego w instala- cjach do oczyszczania gazów, zw laszcza gazów przemys lowych. Przemys lowe gazy odlotowe, powsta le w zwi azku z dzia lalno scia cz lowieka, zazwyczaj zawiera- ja szkodliwe dla otoczenia substancje chemiczne, które mo zna przez utlenianie lub redukcj e prze- kszta lcic w zwi azki mniej szkodliwe lub nieszkodliwe dla otoczenia. Wzrastaj aca aktywno sc przemys lu sprawia, ze powstaje coraz wi ecej odpadów, co powoduje, ze z roku na rok ro snie ilo sc gazów emito- wanych do atmosfery. Srodowisko naturalne, przed gro znym w skutkach zanieczyszczeniem atmosfe- ry, mo ze zosta c uchronione tylko przez bardziej wydajne instalacje i ich podzespo ly, zapewniaj ace wy zszy stopie n oczyszczania. Wiele z podzespo lów instalacji do oczyszczania gazów zosta lo opracowanych przez Instytut Katalizy Fizykochemii Powierzchni Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, których rozwi azania s a znane z licznych opisów patentowych. I tak z opisów patentowych PL 143752 i PL 146133 znane s a urz a- dzenia do katalitycznego oczyszczania gazów, zw laszcza przemys lowych. Sk ladaj a si e one co naj- mniej z reaktora z wewn etrzn a regeneracj a ciep la oraz uk ladu regulacji przep lywu strumienia gazu. Z kolei z opisu patentowego PL 154893 jest znany sposób katalitycznego spalania zwi azków, zw laszcza organicznych, a z opisu patentowego PL 154894 jest znany palnik katalityczny, który ma ksztalt metalowego cylindra, przedzielonego wewn etrzn a przegrod a na dwie komory katalityczno- regeneracyjne, pe lni ace rol e regeneratorów ciep la. Ponadto z opisu patentowego PL 165208 jest znany katalityczny reaktor rewersyjny do oczysz- czania gazów, zw laszcza przemys lowych gazów odlotowych, który sk lada si e z dwóch korpusów o kszta lcie cylindrycznym polaczonych ze sob a w górnej cz esci przewodem. Wewn atrz tych korpusów s a osadzone na p lycie wspó lsrodkowe perforowane cylindry o ró znych srednicach, przy czym pomi e- dzy sciankami pierwszego i drugiego cylindra, patrz ac od srodka, jest usytuowany katalizator, a po- mi edzy sciankami drugiego i trzeciego cylindra, znajduje si e wype lnienie ceramiczne. Z publikacji zg loszenia wynalazku nr P 349475 pod tytu lem „Instalacja do mineralizacji odpadów powsta lych w procesie oczyszczania scieków" znane jest wysoko sprawne, chemiczne przetwarzanie odpadów i scieków, polegaj ace na ich zgazowaniu w komorach pirolitycznych, i utlenieniu powsta lych zwi azków w dopalaczach katalitycznych. Instalacja do mineralizacji opisana w wy zej wymienionym zg loszeniu, która zosta la wyposa zona w dopalacz katalityczny i wymiennik ciep la, posiada przy- najmniej jedn a komor e pirolityczn a z palnikiem, której wyj scie jest po laczone z wej sciem do katalitycz- nego dopalacza, do którego, w sposób regulowany, doprowadzone jest powietrze. Nale zy spodziewa c si e, ze w najbli zszej przysz lo sci, obecnie obowi azuj ace normy b ed a pod- wy zszone, i tym samym nieodzowne stanie si e bardziej skuteczne oczyszczanie gazów, dzi eki ró zno- rodnym filtrom, zw laszcza filtrom i adsorberom modu lowym, w tym filtrom selektywnym przeznaczo- nym do oczyszczania gazów ze sci sle okre slonych zwi azków chemicznych, które b ed a cechowa ly si e okre slon a budow a. Obecnie stosowane adsorbery posiadaj a obudow e, w której znajduj a si e otwory dolotowe i otwory wylotowe, gdzie najcz esciej s a umieszczone filtry, wk lady filtruj ace lub wk lady ze z lo zami aktywnymi. Jednak przepustowo sc takich katalizatorów jest niewielka, gdy z powierzchnie czynne za- leza od kszta ltu otworów dolotowych i otworów wylotowych. Obecnie znane instalacje do oczyszczania gazów nie s a raczej przystosowane do oczyszczania gazów przep lywaj acych w strumieniach o du zych wydatkach, a ich s labym ogniwem s a uk lady dopa- laczy i adsorberów. Celem wzoru u zytkowego jest stworzenie konstrukcji adsorbera do oczyszczania gazów, zw laszcza mieszaniny gazów odlotowych wydzielanych podczas ró znorodnych procesów produkcji zawieraj acej zwi azki organiczne, która zapewnia laby latw a obs lug e adsorberów i przyczynia laby si e do zwi ekszenia wydajno sci w stosunku do adsorberów znanych systemów, i która ponadto umo zliwia- laby spe lnienie podwy zszonych wymaga n ochrony srodowiska naturalnego. Istot a wzoru u zytkowego jest to, i z w konstrukcji adsorbera koszowego zawieraj acej korpus w kszta lcie zamkni etego cylindra z otworem dolotowym i otworem wylotowym, w którego wn etrzu znaj- duje si e wk lad sorpcyjny, wn etrze korpusu jest podzielone, za pomoc a przegrody o srednicy mniejszej od srednicy wewn etrznej korpusu, na wewn etrzn a komor e doln a w kszta lcie cylindra z otworem wylo- towym, którego p laszcz ma kszta lt walcowatego kosza zamkni etego u góry i posiadaj acego sciank e zewn etrzn a i sciank e wewn etrzn a, pomi edzy którymi znajduje si e komora w kszta lcie tulei z wk lademPL 65 134 Y1 3 sorpcyjnym, u do lu której znajduj a si e kró cce dolne wystaj ace na zewn atrz przez doln a pokryw e, oraz komor e górn a z otworem dolotowym posiadaj ac a walcowat a przestrze n boczn a o przekroju w kszta l- cie pier scienia i cylindryczn a przestrze n górn a, przez któr a przechodz a kró cce kominków górnych wystaj ace ponad górn a pokryw e, których wloty lacz a si e z komor a z wk ladem sorpcyjnym. Korzystnie, dolne ko nce kominków górnych s a suwliwie osadzone w rurach zasypowych, któ- rych wyloty znajduj a si e w walcowatej komorze z wk ladem sorpcyjnym. Korzystnie, walcowaty kosz jest zamocowany do korpusu za pomoc a zestawu mocuj acego sk ladaj acego si e z co najmniej dwóch nakr etek, nakr econych na srub e, mi edzy którymi jest osadzony element uszczelniaj acy wspó lpracuj acy z tulej a. Wskazane jest, aby scianka zewn etrzna i scianka wewn etrzna by ly utworzone z pr etów, do któ- rych by lyby przymocowane siatki w kszta lcie cylindra, przy czym siatka scianki zewn etrznej i siatka scianki wewn etrznej otacza lyby komor e z wk ladem sorpcyjnym. Siatka mo ze by c mocowana do pr etów za pomoc a klamer lub wi azade l z drutu. Wskazane jest, aby srednica zewn etrzna walcowatego kosza by la mniejsza od srednicy we- wn etrznej scianki zewn etrznej korpusu. Przedmiot wzoru u zytkowego jest uwidoczniony w przyk ladach wykonania na rysunku, na któ- rym Fig. 1 przedstawia pó lwidok-pó lprzekrój konstrukcji adsorbera koszowego stosowanego w instala- cjach do oczyszczania gazów. Fig. 2 przedstawia widok perspektywiczny konstrukcji z pr etów, Fig. 3 przedstawia fragment konstrukcji z pr etów pokrytej fragmentarycznie siatk a Fig. 4 przedstawia frag- ment kominka osadzonego w rurze zasypowej zaznaczonego jako szczegó l „B" na Fig. 1, a Fig. 5 przedstawia zestaw mocuj acy walcowatego kosza zaznaczonego jako szczegó l „A" na Fig. 1. W konstrukcji adsorbera koszowego 10, przedstawionej na Fig. 1, zawieraj acej korpus 11 w kszta lcie zamkni etego cylindra z otworem dolotowym 45 i otworem wylotowym 35, w którego wn e- trzu znajduje si e wk lad sorpcyjny 21, wn etrze korpusu 11 jest podzielone, za pomoc a przegrody 12 o srednicy mniejszej od srednicy wewn etrznej korpusu 11, na wewn etrzn a komor e doln a 30 w kszta l- cie cylindra z otworem wylotowym 35 i komor e górn a 40 z otworem dolotowym 45. Przegroda 12 mo- ze mie c konstrukcj e umo zliwiaj ac a przep lyw gazów, i w takim rozwi azaniu gaz przep lywa przez po- bocznic e cylindra i przegrod e. Przegroda 12 mo ze miec konstrukcj e nieprzepuszczaj ac a gazu, i w takim rozwi azaniu gaz przep lywa tylko przez pobocznic e cylindra. Cylinder komory dolnej 30 ma p laszcz, który ma kszta lt walcowatego kosza 31 zamkni etego u góry i posiadaj acego sciank e zewn etrzn a 32 i sciank e wewn etrzn a 33, pomi edzy którymi znajduje sie walcowata komora 20 w kszta lcie tulei z wk ladem sorpcyjnym 21, u do lu której znajduj a si e kró cce dolne 50 wystaj ace na zewn atrz przez doln a pokryw e 15. Scianka zewn etrzna 32 i scianka wewn etrzna 33 s a utworzone z pr etów 37 pokazanych na Fig. 2 i 3, do których s a przymocowane siatki 38 w kszta lcie cylindra, przy czym siatka scianki zewn etrz- nej 32 i siatka scianki wewn etrznej 33 otaczaj a walcowat a komor e 20 z wk ladem sorpcyjnym 21. Siatka 38 mo ze by c mocowana do pr etów 37 za pomoc a klamer lub wi azade l 39 z drutu. Z kolei komora górna 40 z otworem dolotowym 45 posiada walcowat a przestrze n boczn a 41 o przekroju w kszta lcie pier scienia i cylindryczn a przestrze n górn a 42, przez któr a przechodz a kró cce kominków górnych 60 wystaj acych ponad górn a pokryw e 16, których wloty lacz a si e z walcowat a ko- mor a 20 z wk ladem sorpcyjnym 21. Kró cce kominków górnych 60 umo zliwiaj a zasypywanie granulatu z lo za katalitycznego. Kró cce kominków górnych 60 s a zamkni ete za pomoc a pokryw, które s a zdej- mowane na czas umieszczania wk ladu sorpcyjnego lub zasypywania granulatu. Dolne ko nce komin- ków górnych 60 s a suwliwie osadzone w rurach zasypowych, których wyloty znajduj a si e w walcowatej komorze 20 z wk ladem sorpcyjnym 21. Dzi eki takiemu rozwi azaniu, podczas nagrzewania si e i sch la- dzania si e konstrukcji adsorbera koszowego nie powstaj a napr ezenia mi edzyelementowe, poniewa z dolne konce kominków górnych 60 mog a przemieszcza c si e swobodnie wzgl edem rur zasypowych. Zwa zywszy, ze ko nce kominków górnych 60 s a suwliwie osadzone w rurach zasypowych z pasowa- niem suwliwym, szczelnosc pomi edzy komor a górn a i komor a doln a jest zachowana. Powstawaniu napr eze n mi edzy elementami konstrukcji, przy jednoczesnym zachowaniu szczel- no sci komór, zapobiega równie z mocowanie walcowatego kosza za pomoc a zestawu mocuj acego 70 pokazanego na Fig. 5. Zestaw ten sk lada si e z co najmniej dwóch nakr etek, górnej nakr etki 72 i dolnej nakr etki 73, nakr econych na srub e 71, miedzy którymi jest osadzony element uszczelniaj acy 74 wspó lpracuj acy z tulej a 75. Korpus 11 posiada otwory rewizyjne 18 przykryte deklami 19, po zdj eciu których jest mo zliwe sprawdzenie stanu z lo za katalitycznego lub wk ladu sorpcyjnego.PL 65 134 Y1 4 Srednica zewn etrzna walcowatego kosza 31 jest mniejsza od srednicy wewn etrznej scianki ze- wn etrznej korpusu 11. U do lu, korpus 11 posiada p lyt e 13, która jest osadzona na konstrukcji no snej 80 z nó zkami, dzi eki którym p lyta 13, z której wystaje ko lnierz otworu wylotowego 35, znajduje si e na tyle wysoko, ze jest mo zliwe zamontowanie duktu odprowadzaj acego oczyszczone gazy. Przedstawiona konstrukcja adsorbera koszowego mo ze by c konstrukcj a reaktora przep lywowe- go o najprostszej budowie, który sk lada si e z co najmniej jednego modu lu katalitycznego, który mo ze by c po laczony za pomoc a duktów z innymi modu lami instalacji do oczyszczania gazów. PL