PL63853B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XII.1967 (P 124 123) 17.XII.1966 Niemiecka Republika Federalna 20.XI.1971 63853 KI. 451,9/20 MKP A 01 n, 9/20 UKD 632.951.2: : 547.23 Wlasciciel patentu: Schering Aktiengesellschaft, Bergkamen (Niemiecka Republika Federalna) i Berlin Zachodni Srodek grzybobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobójczy za¬ wierajacy jako substancje czynna N-(dwualkiloamino- alkilo)-karbaminiany albo tez N-(dwualkiloaminoalkilo)- tiokarbaminiany.Stwierdzono, ze zwiazki o ogólnym wzorze (CH3)2—N—(CH2)n—NH—CO—X—R, w którym R oznacza alifatyczny rodnik weglowodorowy, korzystnie o 1—8 atomach wegla, X oznacza atom tlenu albo siar¬ ki, a n oznacza liczbe calkowita 1—5, wykazuja dzia¬ lanie grzybobójcze i grzybostatyczne, dzieki czemu na¬ daja sie przede wszystkim do zwalczania fitopatogenicz- nych grzybów.Szczególnie dobrym dzialaniem wyrózniaja sie takie zwiazki o podanym ogólnym wzorze, w którym R ozna¬ cza nasycony albo nienasycony rodnik weglowodorowy o lancuchu prostym albo rozgalezionym o 1—8 atomach wegla, jak na przyklad rodnik metylowy, etylowy, pro¬ pylowy, butylowy, pentylowy, heksylowy, oktylowy, izo¬ propylowy, izobutylowy, Ill-rzed. butylowy, allilowy, propargilowy albo butyn-l-ylowy-3.Srodek wedlug wynalazku odznacza sie nadspodzie¬ wanie doskonalym dzialaniem przeciwko Pythium ulti- mum, przy czym dzialanie tego srodka przewyzsza dzia¬ lanie srodków znanych. Dzialanie srodka jako zaprawy w celu przyspieszenia wzejscia nasion jest równiez god¬ ne uwagi i lepsze niz znanych srodków.Srodek wedlug wynalazku, który zawiera jeden albo wiecej wymienionych zwiazków moze zatem znalezc za- 10 15 20 25 30 stosowanie w rolnictwie albo ogrodnictwie jako zaprawa do nasion, do siewów rzedowych albo do ogólnego traktowania gleby.Pewne zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku mozna wytworzyc znanymi metoda¬ mi (Chemical Abstracts 58, 11253 1963). Na przyklad dwumetyloaminometylokarbaminiany o n = 1 otrzymu¬ je sie przez reakcje odpowiednich karbaminianów z for¬ maldehydem i dwumetyloamina w srodowisku wodnym w temperaturze pokojowej albo podwyzszonej. Inne estry n = 2—5 otrzymuje sie np. przez reakcje dwume- tyloaminoalkiloaminy z chloromrówczanem albo tez z chlorotiomrówczanem w rozpuszczalniku ewentualnie w obecnosci akceptora kwasu.Jako rozpuszczalniki moga sluzyc np. obojetne ciecze organiczne jak etery albo weglowodany. Jako akcepto¬ ry kwasu nadaja sie np. trzeciorzedowe aminy organicz¬ ne, jak np. trójetyloamina albo pirydyna, nieorganiczne zasady takie jak wodorotlenki metali alkalicznych albo weglany metali alkalicznych itp. Reakcja przebiega la¬ two w temperaturze 0—100°C, moze jednak takze byc przeprowadzona w wyzszej albo w nizszej temperaturze.Reakcje mozna przeprowadzic jednofazowo albo dwufa¬ zowo, przy czym ta ostatnia ma miejsce przy uzyciu nie mieszajacych sie cieczy, np. wody i organicznego roz¬ puszczalnika.Nastepujace zwiazki moga stanowic substancje czyn¬ na srodka wedlug wynalazku: 6385363853 5 cd. tabeli 6 cd. tabeli 1 Substancja czynna N-(y-dwumetyloamino- propylo)-karbaminian butyn-l-ylu-3 Captan Parowana gleba (3 próby kontrolne) Gleba nie parowana (3 próby kontrolne) *5? czynn ziemi ••£* ubstanc na 1 li Ilosc s w mg 50 100 200 50 100 200 A B C A B C owego Ul N .g HO O Ilosc r grochu 9 12 20 5 10 18 21 24 24 0 2 1 .^ korzen Ocena 1 1 2 1 1 1 4 4 4 _ 1 1 00 £ osliny u swiezej Ciezar 4 6 17 2 i 5 10 16 16 17 ' _ - — Ocena korzeni: 4 — korzenie biale bez nekrozy grzybowej 3 — korzenie biale, nekroza grzybowa nie¬ znaczna 2 — korzenie brunatne, nekroza grzybowa zazna¬ czona silniej 1 — silna nekroza grzybowa, korzenie spróch¬ niale.Przyklad II. Sposób traktowania w czasie siewu rzedowego przy wysiewie bawelny.Miske gliniana o pojemnosci 2 litrów ziemi napelnia sie nie parowana ziemia nawieziona kompostem. W czasie siewu co 20 cm rozpyla sie srodek w postaci proszku zawierajacy 20% wagowych substancji biolo¬ gicznie czynnej. Potem nastepuje wysiew kazdorazowo po 25 ziarn bawelny. W tablicy podano ilosc wyroslych zdrowych siewek bawelny i ciezar swiezych roslin po 20 dniach trwania uprawy w temperaturze 22—24°G Jako srodek porównawczy zostal uzyty Maneb (etyle- no-bis-dwutiokarbaminian manganu).Substancja czynna N-(p-dwumetyloamino-etylo)- -karbaminian butylu TT °o bstancji ruzde 2 Px Ilosc s w mg/ 10 20 40 80 lin h ros zdrowyc Liczba 21 19 21 18 60 £ HO O u wiezych HO Ciezar 38 40 42 40 | 10 15 20 25 30 35 40 Substancja czynna N-(y-dwumetyloaminopropylo)- -karbaminian allilu N-(y-dwumetyloaminopropylo)- -karbaminian izobutylu Maneb Gleba parowana (2 próby kontrolne) Gleba nie parowana (2 próby kontrolne) Ilosc substancji czynnel w mg/bruzde 20 cm 10 20 40 80 10 20 40 80 10 20 40 80 A B A B owych roslin Liczba zdr 22 20 25 21 12 18 24 23 12 9 11 18 21 17 9 10 szych roslin w g Ciezar swie 40 40 50 40 28 38 45 45 24 22 30 30 50 54 22 23 45 50 55 60 65 Przyklad III. Sposób traktowania w czasie siewu rzedowego przy wysiewie bawelny w celu zwalczania Pythium ultimum.Parowana ziemie nawieziona kompostem zaszczepia sie grzybnia Pythium ultimum, a nastepnie ziemia ta napelnia sie miske gliniana o pojemnosci 2 litrów i roz¬ pyla na glebokosci 20 cm podana ilosc substancji czyn¬ nej w postaci 20% proszku. Potem nastepuje wysiew oczyszczonych nasion bawelny w ilosci po 25 ziarn na miske. W tablicy podano ilosc wyroslych zdrowych sie¬ wek bawelny i ciezar swiezych roslin po 25 dniach trwania uprawy w temperaturze 22—24°C. Uzyto Cap- tanu jako srodka porównawczego (imid kwasu N-trój- chlorometylotioczterowodoroftalowego).Substancja czynna N-(P-dwumetyloaminoetylo)- -karbaminian butylu N-(Y-dwumetyloaminopropylo)- -karbaminian propylu *57 fi u &B o bstancji ruzde 20 sc su mg/b Z* 10 20 40 80 10 20 40 80 .S fl u JS zdrowyc czba a 16 23 22 23 16 17 21 24 00 .S % u wiezych HO 1 U 34 50 45 49 34 33 43 4763853 Nazwa zwiazku N-(Y-dwumetyloamino- propylo)-karbaminian propylu N-(y-dwumetyloamino- propylo)-karbaminian izobutylu N-(y-dwuctyloamino- propylokarbaminian allilu N-(Y-dwumetyloamino propylo)-tiokarbaminian S-etylu N-(Y-dwumetyloamino- propylotiokarbaminian S-propylu 1 N-(P-dwumetyloamino- etylokarbaminian butylu N-(4-dwumetyloamino- butylo)-karbaminian etylu N^Y^wumetyloamino- propylo)-karbaminian butyn-l-ylu-3 Stale fizyczne Temperatura wrzenia 139-141°C (18mmHg) ng=l,4490 Temperatura wrzenia 100-102PC (0,05 mm Hg) n*=l,4460 Temperatura wrzenia 136-138°C t£°=1,4598 Olej nie dajacy sie destylowac nfO=l,4965 Olej nie dajacy sie destylowac n^=l,4940 Temperatura wrzenia (18 mm Hg) n20=1,4470 Temperatura wrzenia (18 mm Hg) 71^=1,4500 Temperatura wrzenia (0,35 mm Hg) ng=l,4640 Jako substancje biologicznie czynna mozna stosowac pojedyncze zwiazki albo mieszanine kilku zwiazków.Jesli jest to pozadane, mozna dodawac równiez inne srodki grzybo-, nicieno- i chwasto- lub szkodnikobójcze lub inne zaprawy do nasion.Srodek wedlug wynalazku moze miec rózne postacie uzytkowe takie jak na przyklad proszki, srodki do roz¬ pylania, granulaty, roztwory, emulsje albo zawiesiny zawierajace ciekle oraz ewentualnie stale nosniki albo rozcienczalniki i ewentualnie srodki pomocnicze takie jak srodki zwilzajace, zwiekszajace przyczepnosc, emul¬ gujace lub zwiekszajace dyspersje.Substancje nadajace sie do stosowania jako ciekle nosniki stanowia: woda, oleje mineralne albo inne orga¬ niczne rozpuszczalniki, jak na przyklad ksylen, chlo- robenzen, cykloheksanol, cykloheksanon, dioksan, nitryl kwasu octowego, octan etylu, dwumetyloformamid i sul- fotlenek metylowy.Jako stale nosniki stosuje sie wapno, kaolin, krede, talk, attaclay i inne gliny jak równiez naturalny albo syntetyczny kwas krzemowy. Jako substancje powierzch¬ niowo czynne mozna wymienic np. sole kwasów ligni- nosulfonowych, sole alkilowanych kwasów benzenosul- fónowych, sulfonowane amidy kwasowe i ich sole, wie- loetoksylowane aminy i alkohole.W przypadku jesli srodek wedlug wynalazku ma byc uzyty jako zaprawa do materialu siewnego mozna do niego dodawac takze barwniki, jak na przyklad neofuk- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 syne azeby zaprawiony material siewny posiadal wyraz nie widoczne zabarwienie.Zawartosc substancji czynnej w srodku wedlug wyna¬ lazku moze zmieniac sie w szerokich granicach, przy czym stezenie zalezy od tego do czego stosuje sie sro¬ dek, czy do traktowania gleby, czy tez do zaprawiania materialu siewnego. Na przyklad srodek w postaci emul¬ sji albo suchej zaprawy zawiera okolo 1—80% wago¬ wych, korzystnie 20—50% wagowych substancji czynnej i 99—20% wagowych cieklych albo stalych nosników,. jak równiez ewentualnie do 20% wagowych substancji powierzchniowo czynnych.Azeby przyspieszyc wzejscie nasion srodki stosuje sie sposobem znanym albo przed wysiewem przez bezpo¬ srednie traktowanie materialu siewnego albo w czasie wysiewu przez miedzyrzedowe stosowanie preparatu. W czasie traktowania gleby srodki umieszcza sie celowo w górnych jej warstwach na glebokosci okolo 20 cm, np. przy uzyciu frezarki glebowej.Przytoczone przyklady wyjasniaja wynalazek.Przyklad I. Nie parowana nawieziona kompo¬ stem ziemie zaszczepia sie dodatkowo grzybnia Pythium ultimum. Po dokladnym wymieszaniu srodka z zakazo¬ na gleba, bez zachowania okresu karencyjnego dokona¬ no wysiewu w ilosci 25 ziarn grochu o ziarnie pomar¬ szczonym gatunku „Wunder von Kelvedon" na 1 litr ziemi umieszczonej w glinianej misce. W tablicy poda¬ no ilosc roslin wyroslego, zdrowego grochu, ocene ko¬ rzeni (1—4) oraz ciezar swiezej rosliny po trzech ty¬ godniach uprawiania w temperaturze 22—24°C. Jako srodek porównawczy sluzyl Captan (imid kwasu N-trój- chlorometylotioczterowodoroftalowego). Preparaty sto¬ sowane w postaci proszków o zawartosci 20% wago¬ wych substancji czynnej.Substancja czynna N-(Y-dwumetyloamino- propylo)-karbaminian propylu N-(Y-dwumetyloamino- propylo)-tio- karbaminian S-etylu N-O-dwumetyloamino- etylo)-karbaminiam butylu N-(Y-dwumetyloamino- propylo)-karbaminian allilu N-fy-dwumetyloamino- propylo)-karbaminian izobutylu Ilosc substancji czynnej w mg na 1 litr ziemi 50 100 200 50 100 200 50 100 200 50 100 200 50 100 200 Ilosc roslin zdrowego grochu 21 24 25 20 17 20 19 20 24 16 21 20 18 15 22 Ocena korzeni 4 4 4 4 4 4 1 3 4 3 4 4 1 2 2 Ciezar swiezej rosliny w g 31 17 18 12 , 12 14 20 20 22 20 25 22 19 20 2463853 7 cd. tabeli Substancja czynna N-(y-dwumetyloaminopropylo)- -tio-karbaminian-S-etylu Captan Gleba parowana (3 próby kontrolne) Gleba nie parowana (3 próby kontrolne) '£ « B Ilosc substancji c w mg/bruzde 20 10 20 40 80 10 20 40 80 A B C A B C g rosl Liczba zdrowych 17 21 21 14 4 7 15 7 18 20 18 6 4 9 60 1 £ 5 Ciezar swiezych r< 39 45 44 31 6 13 26 15 37 35 34 9 4 16 Przyklad IV. Sposób traktowania przy zaprawia¬ niu nasion. Nie parowana nawieziona kompostem zie¬ mie szczepi sie dodatkowo grzybnia Pythium ultimum.Groch gatunku „Wunder von Kelvedon" zaprawiony 50% preparatem wysiano na glebokosci 2—3 cm w mi¬ skach glinianych o pojemnosci 0,5 litra ziemi. Stezenie wynioslo 25 ziarn. Po 14 dniach trwania uprawy w tem¬ peraturze 22—24°C obliczono ilosc wyroslego zdrowego grochu. Jako porównanie sluzyl Maneb (etyleno-bis- dwutiokarbaminian manganu) oraz TMTD (dwusiarczek czterometylotiouranu). 10 15 20 25 30 35 40 Substancja czynna N-(y-dwumetyloaminopropylo)- -karbaminian propylu N-(4-dwumetyloaminobutylo)- -karbaminian etylu N-(y-dwumetyloaminopropylo)- -karbaminian allilu N-(y-dwumetyloaminopropylo)- -karbaminian butyn-l-ylu-3 N-(p-dwumetyloaminoetylo)- -karbaminian butylu N-(y-dwumetyloaminopropylo)- -tio-karbaminian S-propylu Maneb TMTD Gleba parowana, material siew¬ ny bez zaprawy (4 próby kontrolne) Gleba nie parowana, material siewny bez zaprawy (4 próby kontrolne) 1 Ilosc wyroslych zdrowych roslin grochu przy trak¬ towaniu 0,5 g sub¬ stancji biologicz¬ nie czynnej na kg materialu siewnego 25 22 14 14 16 20 10 13 A 22 B 20 C 22 D 20 A 1 B 2 C 0 D 3 1,0 g sub¬ stancji biologicz¬ nie czynnej na kg materialu siewnego 21 22 22 21 17 23 11 10 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek grzybobójczy, znamienny tym, ze jako sub- 45 stancje czynna zawiera co najmniej jeden zwiazek o ogólnym wzorze (CH3)2—N—(CH2)n—NH—CO—X—R, w którym R oznacza alifatyczny rodnik weglowodoro¬ wy, korzystnie o 1—8 atomach wegla, X oznacza atom tlenu albo siarki i n oznacza liczbe calkowita 1—5. WD A-l. Zam. 1611, naklad 250 egz. PL PL