Pierwszenstwo: Opublikowano: 26.111.1969 (P 132 586) 20.XI.1971 63830 Xl. 5a, 15/00 MKP E 21 b, 15/00 Twórcawynalazku: Edward Lukasiak Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Hydrogeologiczne, Warszawa (Polska) Sposób wykonania zestawu wiertniczego i urzadzenie do stosowa¬ nia tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonania zesta¬ wu wiertniczego stosowanego przy plytkich wierceniach geologiczno-inzynierskich i urzadzenie do stosowania te¬ go sposobu specjalnie przystosowane do czestych zmian miejsca wykonywania wiercenia.Znany dotychczas i stosowany sposób wykonania ze¬ stawu wiertniczego (trójnoga lub czwórnoga) polegal na polaczeniu lezacych w poziomie terenu nóg (swiec) zwienczeniem a nastepnie zamocowanie dwóch nóg przez ich zakotwienie w gruncie lub oparciu o sta¬ bilne opory, podniesienie reczne (lub przez zastosowa¬ nie kozla montazowego) zwienczenia na taka wysokosc, ze przesuwanie nogi lub nóg swobodnych w kierunku zwienczenia podniesie trójnóg (czwórnóg) na zadana wy¬ sokosc, umozliwiajaca swobodna prace narzedziami wiertniczymi.Ulatwienie wykonania zestawu przez wykorzystanie do tego celu wciagarki bylo niemozliwe, gdyz wymagaloby to wykonania specjalnego torowiska dla przesuwu wy¬ posazonych w ostrza kotwiace nóg swobodnych.Reczne wykonanie zestawu bylo uciazliwe i wymaga¬ lo znacznego wysilku, przy przenoszeniu zakonczen nóg swobodnych i prowadzilo to do licznych wypadków, spowodowanych upuszczeniem nogi swobodnej przez pracownika lub jego potkniecie, ewentualnie brakiem koordynacji dzialania poszczególnych pracowników.Celem wynalazku bylo usuniecie tych niedogodnosci i czesciowa mechanizacja wykonania przy pelnym za¬ bezpieczeniu bezpieczenstwa pracy.Zagadnienie techniczne polegalo na opracowaniu 10 15 20 25 30 takiego sposobu, który polegalby na wykorzystaniu przy wykonaniu zestawu wciagarki (recznej lub mechanicz¬ nej) wchodzacej w sklad zestawu wiertniczego bez ko¬ niecznosci stosowania budowy torowiska przy równo¬ czesnym zabezpieczeniu pracujacej zalogi, uderzeniem przez nogi swobodne po zwolnieniu liny na wciagarce.Istota sposobu wedlug wynalazku polega na zaczepie¬ niu liny wciagarki do wahliwie osadzonego wózka lub wózków na nogach swobodnych, przeprowadzeniu jej przez rolke lub rolki kierunkowe na tychze nogach i nastepnie naciaganiu liny droga nawijania jej na beben wciagarki, przy czym noga lub nogi swobodne sa uno¬ szone przez dzialajacy jak dzwignia jednostronna pod dzialaniem naciagu liny wahliwie osadzony wózek i no¬ ga swobodna przesuwa sie gdy dalszy obrót wózka na wahaczu zostaje ograniczony i kolo wózka toczy sie po podlozu. Przy tym zamocowanie liny wciagarki na wóz¬ ku jest takie, ze pod dzialaniem sily naciagu liny wa¬ hacz opiera sie o podloze swym kolem i obracajac na przegubie dziala jak dzwignia jednostronna unoszac no¬ ge ponad poziom terenu, az do wyprowadzenia ostrza kotwiacego z ziemi i w tej pozycji dalszy obrót waha¬ cza jest zatrzymany przez odpowiedni ogranicznik a na¬ wijanie liny na wciagarke powoduje toczenie sie kola bieznego i tym samym unoszonej przez wózek nogi swo¬ bodnej. Po celowym lub przypadkowym zwolnieniu liny stan równowagi ukladu zostaje naruszony i pod obcia¬ zeniem noga wahacz obraca sie na przegubie, noga swo¬ bodna opuszcza sie a ostrze kotwiace wprowadzone w grunt uniemozliwia dalszy jej przesuw. 638303 63830 4 line 21 zaczepia sie petem na zaczepie 17 i przeprowa¬ dza przez rolki 18 i 19. Nacfag liny spowodowany jej nawijaniem na wciagarke 4 powoduje obrót wahacza dookola przegubu 24 przy oparciu kola 20 o powierz- 5 chnie terenu i uniesienie w skrajnym, ograniczonym trzpieniem 16 poruszajacym sie w lukowym wycieciu 15 i polozeniu nogi 1 ponad powierzchnie terenu, takze dalsze sciaganie liny 21 przesuwa noge toczac wózek na kole 20. l0 Zwolnienie liny 21 powoduje natychmiastowy obrót wahacza 14 tak, ze ostrze kotwiace 22 opiera sie o grunt. Oczywiscie przytoczony przyklad nie wyczerpuje wszystkich mozliwosci rozwiazania urzadzenia wedlug wynalazku. Ilosc wózków jest zalezna od ilosci nóg swo- 15 bodnych, równiez dowolna jest ilosc rolek kierunkowych na wahaczu i blasze wezlowej.Taki sposób umozliwia latwy i prosty montaz zesta¬ wu wiertniczego poprzez jego czesciowa mechanizacje oraz zabezpiecza przed wypadkiem spowodowanym niewlasciwym zwolnieniem liny wciagarki. Wyposazony w wózki z kolami trójnóg lub czwórnóg mozna latwo transportowac z otworu na otwór bez potrzeby rozmon¬ towywania na czesci skladowe.Urzadzenie do stosowania tego sposobu polega na wyposazeniu przynajmniej jednej nogi w wózek z ko¬ lem bieznym, który to wózek osadzony jest w postaci wahacza na przegubie zamocowanym poprzez element staly wózka do tejze nogi.Wahacz wózka, który w swej dolnej czesci posiada kolo biezne jest wyposazony najkorzystniej w zblizony do tego kola zaczep liny oraz osadzona pólosiowo z przegubem rolke kierunkowa liny. Czesc stala wózka posiada rolke zmiany kierunku liny oraz dowolny ogra¬ nicznik ruchów wahacza.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku po¬ kazano na rysunkach: Fig. 1 przedstawia schemat trój¬ nogu, Fig. 2 przedstawia prace wózka w czasie naciagu liny, Fig. 3 przedstawia zmiane polozenia wózka po zwolnieniu liny.Trójnóg sklada sie z nogi swobodnej 1 i nóg 2 i 3 zla¬ czonych kolowrotem wciagarki 4 zamocowanej na bla¬ chach wezlowych 5 i wyposazonych w korbe 6. Noga swobodna posiada w dolnej swej czesci wózek skladaja¬ cy sie z czesci stalej 7 i czesci ruchomej 8. Noga swo¬ bodna 1 i nogi 2, 3 sa polaczone zwienczeniem 11 przy czym nogi 2 i 3 posiadaja w górnej i dolnej czesci sta¬ le wózki 10 i 12 z kolami 9.Wózek na nodze swobodnej 1 sklada sie z blachy wezlowej 13 osadzonego w tejze blasze na przegubie 24 wahacza 14, który w dolnej czesci posiada osadzone o- brotowo na osi 25 kolo biezne 20. Wahacz 14 posiada zaczep liny 17 oraz lukowe wyciecie 15 ograniczajace ruch wahacza 14 poprzez znajdujacy sie w nim trzpien 16 osadzony w blasze wezlowej 13. W tejze blasze we¬ zlowej 13 zamocowana jest w sposób obrotowy rolka prowadzaca 18 liny 21. Wahacz 14 posiada rolke zmia¬ ny kierunku 19 osadzona wspólosiowo z przegubem 24.Noga 1 posiada ostrze kotwiace 22 umieszczone pod tarcza oporowa 23. W czasie montazu lub demontazu PL