PL63556B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 01.XII.1969 (P 139 872) 15.X.1971 63556 KI. 12 o, 1/01 MKP C 07 c, 3/56 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jan Ruta, Marian Nowak, Lucja Glus, Stanislaw Lige¬ za, Jadwiga Mosurska Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Panstwowe Rafineria Nafty Jaslo, Jaslo (Polska) Sposób otrzymywania syntetycznego oleju smarowego przez kondensacje weglowodorów olefinowych z naftalenem Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania syn¬ tetycznego oleju smarowego przez kondensacje weglo¬ wodorów olefinowych z naftalenem.Znane jest otrzymywanie syntetycznych olejów sma¬ rowych przez bezposrednia polimeryzacje krótkolancu- chowych weglowodorów olefinowych lub przez konden¬ sacje weglowodorów aromatycznych z niskoczasteczko- wymi gazowymi olefinami.Znany jest równiez proces alkilowania weglowodorów aromatycznych olefinami o dlugosci lancucha Cs—Cis, prowadzacy do otrzymania smarów syntetycznych.Alkilowanie prowadzi sie w obecnosci chlorku glinu jako katalizatora, przy czym stosunek ilosci weglowo¬ dorów aromatycznych do olefin wynosi 2:1 do 1:3.Znany jest równiez proces kondensacji frakcji benzyny krakingowej o granicach wrzenia 50—200°C z nafta¬ lenem. Frakcje benzyny krakingowej w zakresie tempe¬ ratur wrzenia 50—125°C zawieraja przede wszystkim nienasycone weglowodory lancuchowe o budowie roz¬ galezionej. Natomiast wyzsze frakcje w zakresie tem¬ peratur wrzenia 125—200°C zawieraja przede wszyst¬ kim cykliczne weglowodory nienasycone.Reakcje kondensacji wyzej wymienionych frakcji ben¬ zyny krakingowej z naftalenem prowadzi sie w tempe¬ raturze 0—20°C w obecnosci kwasu siarkowego o ste¬ zeniu 90—94% jako katalizatora, przy stosunku olefin do naftalenu wynoszacym 3:1 do 5:1. Czas trwania reak-, cji wynosi 3 godziny. Po zakonczeniu reakcji warstwe weglowodorowa oddziela sie i przemywa do reakcji za¬ sadowej a nastepnie w celu wydzielenia alkilonaftalenu 10 15 20 25 30 poddaje sie destylacji frakcjonowanej, przy czym czysty alkilonaftalen uzyskuje sie przez oddestylowanie powy¬ zej temperatury 245°C przy cisnieniu 5 mm slupa rteci.W wyniku tak prowadzonego procesu otrzymuje sie mieszanine mono- i dwualkilonaftalenów o ciezarze cza¬ steczkowym 145—293, temperaturze krzepniecia od —27°C do —52°C i lepkosci 2,08—8,60 cST w tempe¬ raturze 98,9°C.W porównaniu z wlasnosciami tego oleju, produkt otrzymany wedlug wynalazku posiada ciezar czastecz¬ kowy okolo 1500, temperature krzepniecia okolo —30°C i lepkosc 48—50 cST w temperaturze 100°C.Wszystkie te sposoby nie daja jednak produktów o wysokiej jakosci. Poszczególne typy otrzymywanych syn¬ tetycznych olejów smarowych przewaznie wykazuja jed¬ na wlasciwosc na wysokim poziomie, natomiast inne ich wlasciwosci sa przecietne lub niedostateczne. Naj¬ lepsze wlasciwosci wykazuja te oleje, które zawieraja w swym skladzie rózne typy zwiazków np. zwiazki al- kiloaromatyczne o róznej dlugosci lancuchów bocznych, weglowodory izoparafinowe oraz produkty ich konden¬ sacji z weglowodorami aromatycznymi.Substancje smoliste, powstajace przy kondensacji te¬ go typu zwiazków w wyniku reakcji ubocznych takich jak polimeryzacja i izomeryzacja, obnizaja stabilnosc termiczna oleju i pogarszaja jego barwe.Celem wynalazku jest otrzymanie syntetycznego oleju smarowego o wysokim indeksie wiskozowym, dobrej sta¬ bilnosci termicznej i jasnej barwie, co uzyskuje sie 6355663556 przez dobór odpowiednich reagentów i sposób prowa¬ dzenia kondensacji.Wedlug wynalazku mieszanine weglowodorów, otrzy¬ mana przez krakowanie parafiny, zawierajaca weglowo¬ dory nienasycone o lancuchach prostych i jednym wia¬ zaniu podwójnym przy pierwszym weglu, o zakresie temperatur wrzenia 230—300°C i srednim ciezarze cza¬ steczkowym 230—250, poddaje sie kondensacji z nafta¬ lenem w stosunku wagowym 4:1 do 8:1 w temperaturze 40—130°C w obecnosci 3—7% wagowym, w stosunku do olefin, katalizatora typu Friedel — Craftsa, wprowa¬ dzanego w ciagu 1,5—2 godzin, przy ciaglym energicz¬ nym mieszaniu, do uprzednio wymieszanych w tempe¬ raturze 40—50°C reagentów.Po zakonczeniu dozowania katalizatora mieszanine reakcyjna miesza sie jeszcze przez 5—6 godzin w tempe¬ raturze 40—130°C a nastepnie rozpuszcza otrzymany produkt w rozpuszczalniku organicznym, przemywa kil¬ kakrotnie roztworem elektrolitu i woda, zobojetnia al¬ kaliami, kontaktuje z czynnikami sorbujacymi i pod¬ daje destylacji celem oddzielenia rozpuszczalnika.Olej syntetyczny uzyskany wyzej opisanym sposobem posiada nastepujace wlasciwosci: sredni ciezar czasteczkowy indeks wiskozowy lepkosc w temperaturze 50°C lepkosc w temperaturze 100°C temperatura krzepniecia temperatura zaplonu powyzej barwa — okolo 1500 — okolo 120 — 350—370 cST — 48—50 cST — okolo —30°C — 300°C — slomkowa Przyklad: 620 kg naftalenu rozpuszcza sie w 2980 kg frakcji benzyny krakingowej zawierajacej 93% olefinowych weglowodorów o lancuchach prostych o za¬ kresie temperatur wrzenia 230—270°C i ciezarze cza¬ steczkowym srednim wynoszacym 237, mieszajac az do rozpuszczenia naftalenu w temperaturze 50°C. Nastep¬ nie dodaje sie w ciagu 1,5 godziny 95 kg chlorku glinu, mieszajac zawartosc w temperaturze 70°C i utrzymu- 10 15 jac te temperature przez 5 godzin po zakonczeniu dozo¬ wania katalizatora.Po zakonczeniu reakcji mieszanine rozpuszcza sie w 1000 kg benzyny i przemywa 1000 kg 5% wodnego roz¬ tworu chlorku sodu. Oddziela sie warstwe wodna i po¬ nownie przemywa 1000 kg 5% wodnego roztworu chlor¬ ku sodu a nastepnie 6 razy woda i zobojetnia lugiem sodowym lub potasowym. Oczyszczony w ten sposób alkilat odbarwia sie przez kontaktowanie z ziemia od¬ barwiajaca i po przefiltrowaniu poddaje destylacji w celu oddzielenia rozpuszczalnika. Wydajnosc oleju syn¬ tetycznego obliczona w stosunku do sumy naftalenu i frakcji weglowodorów olefinowych wynosi 80%. Otrzy¬ many olej posiada nastepujace wlasciwosci: Ciezar czasteczkowy — 1529 Indeks wiskozowy — 112,7 Lepkosc w temperaturze 50°C — 377,5 cST Lepkosc w temperaturze 100°C — 47,19 cST 20 Temperaturakrzepniecia 27°C Temperaturazaplonu — 302°C Barwa — slomkowa 25 30 35 40 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania syntetycznego oleju smarowego przez kondensacje weglowodorów olefinowych z nafta¬ lenem w obecnosci katalizatora typu Friedel — Craftsa, znamienny tym, ze mieszanine otrzymana przez krako¬ wanie parafiny, zawierajaca weglowodory nienasycone o lancuchach prostych i jednym podwójnym wiazaniu przy pierwszym weglu i o zakresie temperatur wrzenia 230—300°C, poddaje sie kondensacji z naftalenem w stosunku wagowym 4:1 do 8:1 w temperaturze 40— —130°C w obecnosci 3—7% wagowych w stosunku do olefin, katalizatora np. chlorku glinu, wprowadzanego w ciagu 1,5—2 godzin przy ciaglym energicznym mie¬ szaniu, do uprzednio wymieszanych w temperaturze 40—50°C reagentów, uzyskana mieszanine utrzymuje sie w temperaturze 40—130°C przez 5—6 godzin, po czym otrzymany produkt oczyszcza sie w znany sposób. WDA-l. Zam. 1366, naklad 250 egz. PL PL