PL62891B1 - - Google Patents

Description

Alkoksyfenylofurano-2-aldehyd i acyloaminofeny- lo-furano-2-aldehyd mozna wytworzyc w znany sposób z odpowiednich nitrozwiazków.Jako zwiazki o wzorze 4 wchodza w rachube zwiazki wymienione powyzej jako nadajace sie do 30 reakcji z kwasami 5-arylo-furano-2-karboksylowy- mi, dalej zwiazki, jak kwas 2-amino-dwufenylo- amino-4-karboksylowy, ester etylowy kwasu 2- amino-dwufenyloamino-karboksylowego lub ester etylowy kwasu 4'-metylo-2-amino-dwufenyloami- 35 no-4-karboksylowego.Kondensacje 5-arylo-furano-2-aldehydu ze zwiazkami o wzorze 4 do azometyn o wzorze 5 prowadzi sie w temperaturze miedzy 15 i 200°C korzystnie w 20—80°C; na ogól korzystnie jest 40 prowadzic kondensacje w rozpuszczalniku lub roz¬ cienczalniku, jak metanol, etanol, aceton, aceto- nitryl, kwas octowy lodowaty, octan etylu, dio¬ ksan, czterowodorofuran, dwumetyloformamid, ben¬ zen, toluen, ksylen, chlorobenzen, o-dwuchloroben- 45 zen, chloroform lub czterochlorek wegla.Przeprowadzenie azometyn o wzorze 5 do od¬ powiednich zwiazków benzimidazolu o wzorze 1 przebiega wedlug znanych metod za pomoca srod¬ ków dzialajacych utleniajaco, jak np. tlen, dwutle- 50 nek manganu, octan miedzi (II), czterooctan olo¬ wiu, podchloryn sodowy, chloranil lub nitroben¬ zen, ewentualnie w rozpuszczalnikach obojetnych wzgledem zastosowanych srodków utleniajacych, jak metanol, etanol, aceton, kwas octowy lodowa- 55 ty, dwuoksan, czterowodorofuran, dwumetylofor¬ mamid, benzen, toluen, ksylen, chlorobenzen, o- -dwuchlorobenzen, chloroform, czterochlorek weg¬ la i pirydyna.Zwiazki o wzorze 2 otrzymuje sie przez trak- 60 towanie zwiazków o wzorze 1 srodkami powodu¬ jacymi czwartorzedowanie, np. siarczanem metylu, * siarczanem etylu, jodkiem metylu, chlorkiem ety¬ lu, bromkiem butylu, bromkiem allilu,* chlorkiem benzylu, chlorkiem 4-metoksybenzylu, chlorkiem 65 4-chlorobenzylu, estrem metylowym kwasu p-to-62891 luenosulfonowego i estrem etylowym kwasu p-to- luenosulfonowego, korzystnie w obecnosci obojet¬ nych organicznych rozpuszczalników, jak octan etylu, aceton, dioksan, czterowodorofuran, chloro¬ form, chlorobenzen i toluen, najkorzystniej w temperaturze miedzy 35—120°C.Zwiazki o wzorze 1 lub 2 mozna równiez wy¬ tworzyc z 5-arylo-furano-2-aldehydów i wlasci¬ wych zwiazków o wzorze 4, jesli jeden lub obyd¬ wa skladniki zawieraja grupe nitrowa, o ile w otrzymanych zwiazkach benzimidazolu lub w ich produktach czwartorzedowania grupy nitrowe zre¬ dukuje sie do grup aminowych, po czym korzyst¬ nie jest grupy aminowe zacylowac lub przepro¬ wadzic w heterocykliczny pierscien o wzorze -NZ.Jako 5-arylo-furano-2-aldehydy zawierajace gru¬ py nitrowe i jako zwiazki 2-aminodwufenylowe zawierajace grupy nitrowe stosuje sie np. 5(4'- -nitrofenylo)-furano-2-aldehyd, 4'-nitro-2-amino- -dwufenyloamine, 4'-nitro-2-aminodwufenyloamine, 4-nitro-3'-metylo-2-amino-dwufenyloamine, 4-ni- tro-4'-metylo-2-amino-dwufenyloamine, 4-nitro-3'- -chloro-2-amino-dwufenyloamine i 4-nitro-4'-chlo- ro-2-amino-dwufenyloamine.Optyczne srodki rozjasniajace stosuje sie zgod¬ nie z wynalazkiem w znany sposób, np. w postaci roztworów w wodzie lub w organicznych rozpusz¬ czalnikach lub w postaci wodnych dyspersji, przy czym jako srodki dyspergujace stosuje sie pro¬ dukty kondensacji kwasów naftalenosulfonowych z formaldehydem, etery poliglikolowe alkoholi tluszczowych, aminy tluszczowe lub alkilowane fe¬ nole i celulozowe lugi sulfilowe.Srodki rozjasniajace mozna stosowac razem ze srodkami apreterskimi, mozna je równiez wpro¬ wadzac do kapieli stosowanych w celu uzyskania odpornosci tkanin na miecie. Mozna je tez doda¬ wac do mas przednych lub masy do odlewania sluzacych do wytwarzania sztucznych wlókien, ni¬ ci, folii innych wyrobów.Srodki rozjasniajace stosowane wedlug wyna¬ lazku sa bardzo wydajne, poza tym sa one odpor¬ ne na swiatlo i odporne na dzialanie kapieli bie¬ lacych, zawierajacych chlor. Proponowane dotych¬ czas jako srodki rozjasniajace zwiazki benzimida- zolowe nie posiadaja tych korzystnych wlasciwosci w tak duzym stopniu.Podane w nastepujacych przykladach czesci sa czesciami wagowymi.Przyklad I. Wlókna z octanu celulozy umieszcza sie, a nastepnie porusza w kapieli wod¬ nej o temperaturze 70°C (krotnosc kapieli 1 :30), zawierajacej w 1 litrze 1 g handlowego sulfonia¬ nu parafiny i jako srodek rozjasniajacy 0,1 g 2(l'-fenylo-benzimidazolilo-)2' (-5(4'-karboetoksyfe- nylo)-furan o wzorze 6. Nastepnie wlókna celulo- zowooctanowe plucze sie i suszy. W ten sposób uzyskuje sie bardzo dobre rozjasnienie.Srodek rozjasniajacy wytwarza sie w nastepu¬ jacy sposób: 24,4 czesci 5(4'-karboetoksyfenylo)-furano-2-al- dehydu (temperatura topnienia 113—115°C) i 18,4 czesci 2-aminodwufenyloaminy w 100 czesciach objetosciowych alkoholu ogrzewa sie do wrzenia 15 minut pod chlodnica zwrotna. Nastepnie doda- 15 20 25 35 40 45 50 55 65 je sie 70 czesci objetosciowych nitrobenzenu. Po czym alkohol oddestylowuje sie i temperature pod¬ wyzsza sie do temperatury wrzenia nitrobenzenu.Mieszanine utrzymuje sie w ciagu 4 minut w tej temperaturze, przy czym oddestylowuje sie 5—10 czesci objetosciowych cieczy. Po ostudzeniu do temperatury pokojowej dodaje sie 50 czesci obje¬ tosciowych octanu etylu. Mieszanine podczas mie¬ szania nasyca sie suchym chlorowodorem. Utwo¬ rzony krystaliczny osad odfiltrowuje sie, przemy¬ wa octanem etylu, suszy w temperaturze 60°C pod próznia. Otrzymany chlorowodorek (36 czes¬ ci), o temperaturze topnienia 234—236°C, zawiesza sie w 150 czesciach wody, zadaje w czasie miesza¬ nia 50 czesciami objetosciowymi 10%owego roz¬ tworu amoniaku i miesza jeszcze 30 minut. Kry¬ staliczny osad odfiltrowuje sie i przemywa wo¬ de. Po silnym odprasowaniu krystaliczny produkt przekrystalizowuje sie z mieszaniny dwumetylo- formamidu i alkoholu (2:1), przemywa metanolem i suszy w prózni w temperaturze 60°C. Otrzymu¬ je sie 23 czesci, 2(l'-fenylo-bezimidazolilo-/27-5 (4'-karboetoksyfenylo)-furanu o temperaturze to¬ pnienia 148—149°C.Równiez bardzo dobre rozjasnienie osiaga sie, jesli zamiast wyzej wymienionego srodka rozjas¬ niajacego stosuje sie 2(l'-fenylo-benzimidazolilo-/ /2')-5(4'-metylosulfonylo)-furanu o wzorze 7 i o temperaturze topnienia 229—230°C, który otrzy*- muje sie w analogiczny sposób z 5(4'-metylosulfo- nylo)-furano-2-aldehydu (temperatura topnienia 143—145°C) i 2-amino-dwufenyloaminy.Przyklad II. Wlókna poliestrowe wytworzo¬ ne z kwasu tereftalowego i glikolu umieszcza sie w kapieli wodnej (krotnosc kapieli 1 :40) zawie¬ rajacej w jednym litrze 1 g siarczanu sodowego kwasu oleilowego i 0,075 g 2(1'-fenylobenzimida- zolilo-/2')-5(4'-karbometoksyfenylo)-furanu o wzo¬ rze 8 jako srodka rozjasniajacego. Kapiel ogrzewa sie w naczyniu zamknietym w ciagu 30 minut w temperaturze 120°C. Po wyplukaniu i wysuszeniu wlókna poliestrowe wykazuja bardzo dobre roz¬ jasnienie.Srodek rozjasniajacy wytwarza sie w nastepuja¬ cy sposób: 23 czesci 5(4'-karbometoksyfenylo)-fu- rano-2-aldehydu (temperatura topnienia 148— 150°C) poddaje sie reakcji z 18,4 czesciami 2-ami¬ no-dwufenyloaminy w sposób podany w przykla¬ dzie I dla 5(4'-karboetoksyfenylo-)-furano-2-alde- hydu; po przekrystalizowaniu z mieszaniny dwu- fenyloformamidu i alkoholu otrzymuje sie 22 czes¬ ci 2(l/-fenylo-benzimidazolilo-/2')-5(4'-karbometo- ksyfenylo)-furanu o temperaturze topnienia 188— 189°C.Równie dobre rozjasnienie osiaga sie, jesli za¬ miast wyzej wymienionego srodka rozjasniajacego stosuje sie srodek rozjasniajacy wymieniony w przykladzie I.Przyklad III. Wlókna z trójoctanu celulozy umieszcza sie w kapieli wodnej (krotnosc kapieli 1 :30) zawierajacej w jednym litrze 1 g siarczanu sodowego kwasu oleilowego i jako srodek rozjas¬ niajacy 0,1 g 2(l'-fenylobenzimidazolilo-/2')-5(4/- -metylosulfonylofenylo)-furanu, którego wytwarza¬ nie podano w przykladzie I. Kapiel w ciagu 40 mi-62891 8 nut ogrzewa sie do 90—95°C. Po wyplukaniu i wy¬ suszeniu otrzymuje sie wlókna dobrze rozjasnione.Przyklad IV. Wlókna poliamidowe z e-ka- prolaktamu umieszcza sie, a nastepnie porusza sie w ciagu 30 minut w temperaturze 60°C w kapieli wodnej, która w 1 litrze zawiera 1 g siarczanu so¬ dowego kwasu oleilowego i jako srodek rozjasnia¬ jacy 0,133 g 2(l'-fenylo-benzimidazolilo-/2/)-5(4'- acetoaminofenylo)-furanu o wzorze 9. Po wyplu¬ kaniu i wysuszeniu otrzymuje sie dobrze rozjas- niohe wlókna poliamidowe.Zastosowany srodek rozjasniajacy wytwarza sie w nastepujacy sposób: 21,7 czesci 5(4/-nitrofenylo)-furano-2-aldehydu (temperatura topnienia 203—208°C) i 18,4 czesci 2- -aminodwufenyloaminy w 80 czesciach objetos¬ ciowych alkoholu ogrzewa sie do wrzenia pod chlodnica zwrotna w ciagu 15 minut. Nastepnie mieszanine pozostawia do ostygniecia. Utworzony osad odsacza sie, przemywa woda i suszy. Otrzy¬ mane 24 czesci azometyny (temperatura topnie¬ nia 209—211°C) ogrzewa sie nastepnie do wrze¬ nia w 70 czesciach objetosciowych nitrobenzenu w ciagu 3—5 minut, przy czym oddestylowuje sie 10 czesci objetosciowych cieczy. Powstaly w cza¬ sie studzenia krystaliczny osad odfiltrowuje sie i suszy. Otrzymuje sie 16 czesci 2(l'-fenylobenzi- midazolilo-/2/)-5(4/-nitrofenylo)-furanu o tempera¬ turze topienia 218—219°C. 6 czesci tego zwiazku w 30 czesciach objetosciowych lodowatego kwasu octowego i 20 czesci objetosciowych bezwodnika kwasu; octowego ogrzewa sie do wrzenia podczas mie&zaaia pod chlodnica zwrotna i w ciagu 15 minut zadaje 10 czesciami ferrum reductum. Na¬ stepnie ogrzewa mieszanine jeszcze w ciagu go¬ dziny do wrzenia, przy ciaglym mieszaniu, pod chlodnica zwrotna, po czym odsacza na goraco.Pozostalosc dwukrotnie wygotowuje sie z 25 czes¬ ciami objetosciowymi dwumetyloformamidu i od¬ sacza na goraco. Polaczone przesacze miesza^ sie 20 minut z 400 czesciami wody; powstaly osad odsacza sie, przemywa woda i suszy w prózni w 60°C. Otrzymuje sie 5,8 czesci 2(l'-fenylo-benzi- midazilo)-/2/)-5(4/-acetoaminofenylo)-furanu, który po^ priekrystalizowaniu z alkoholu ma temperatu¬ re topnienia 241—242°C.Równie dobre rozjasnienie otrzymuje sie, jesli zamiast wyzej wymienionego srodka rozjasniaja¬ cego wprowadza sie 2(l'-fenylo-benzimidazolilo-/2')- -5(4'-metylosulfonylofenylo)-furan, którego sposób wytwarzania podano w przykladzie I.Przeklad V. Wlókna poliakrylonitrylowe umieszcza sie w kapieli wodnej (krotnosc kapieli 1:40) zawierajacej w jednym litrze 1 g handlo¬ wego aktywnego na granicy faz sulfonianu para¬ finowego, 0,75 g kwasu mrówkowego i jako sro¬ dek rozjasniajacy 0,1 g 2(l/-fenylo-benzimidazoli- lo-/25(4'-chlorofenylo)-furanu o wzorze 10. Ka¬ piel ogrzewa sie w ciagu 20 minut do wrzenia i w tej temperaturze utrzymuje w ciagu 45 minut.Po czym wlókna poliakrylonitrylowe plucze sie i suszy. Otrzymuje sie doskonale rozjasniono wlókna.Srodek rozjasniajacy wytwarza sie w nastepu¬ jacy sposób: 112 czesci kwasu 5(4,-chlorofenylo)-furano-2- -karboksylowego (temperatura topnienia 199— 201°C), 94 czesci 2-aminodwufenyloamiiiy i 3 czes¬ ci kwasu borowego ogrzewa sie w slabym stru- 5 mieniu azotu w czasie mieszania poczatkowo do 200°C i temperature, podczas stalego mieszania w strumieniu azotu, podwyzsza sie w ciagu 20 minut do 250°C. Mieszanine reakcyjna przy czes¬ ciowym oddestylowaniu wody miesza sie w tej io temperaturze jeszcze 1 godzine, na koniec mie¬ szajac chlodzi do temperatury 170°C i dodaje 50 czesci objetosciowych dwumetyloformamidu. W tem¬ peraturze 90°C dodaje sie jeszcze 250 czesci obje¬ tosciowych metanolu. Po kilkugodzinnym miesza- 15 niu poczatkowo w temperaturze pokojowej, na¬ stepnie w kapieli lodowej, powstaly krystaliczny osad odfiltrowuje sie, przemywa zimnym metano¬ lem i suszy w prózni w temperaturze 80°C. Otrzy¬ muje sie 88 czesci 2(l'-fenylobenzimidazolilo-/2')- 20 -5(4/-chlorofenylo)-furanu, który po przekrystali- zowaniu z mieszaniny dwumetyloformamidu i al¬ koholu ma temperature topnienia 159—161°C.Przyklad VI. Wlókna poliakrylonitrylowe wprowadza sie do wodnej kapieli (krotnosc ka- 25 pieli 1 :40), która w 1 litrze zawiera 1 g handlo¬ wego aktywnego na granicy faz eteru oleilopoli- glikolowego, 1 g kwasu szczawiowego, 1 g chlo- rynu sodowego jak równiez 0,1 g srodka rozjasnia¬ jacego opisanego w przykladzie V. Kapiel ogrze- so wa sie do wrzenia w ciagu 20 minut i utrzymuje 1 godzine w tej temperaturze. Na koniec wlókna poliakrylonitrylowe plucze sie i suszy. Uzyskuje sie doskonale rozjasnione wlókna.Podobne efekty rozjasniajace osiaga sie, jesli S5 zamiast srodka rozjasniajacego opisanego w przy¬ kladzie V stosuje sie jeden z nastepujacych zwiaz¬ ków: a(-2)l'-fenylo-benzimidazolilo-(20 (-5)4'-kar- boetoksyfenylo)-furan o temperaturze topnienia 148—149°C, b(-2/l'-fenylo-benzimidazolilo-(2') (-5-) 40 4'-metylosulfonylofenylo/-furan o temperaturze top¬ nienia 229—230°C, c(-2)l'-fenylo-benzimidazolilo-(2') (-5)4/-karbometoksyfenylo)-furan o temperaturze topnienia 188—189°C, d(-2)l'-fenylo-benzimidazoli- lo-(20 (-5/3', 4/-dwuchlorofenylo)-furan o wzorze 45 11 o temperaturze topnienia 144—146°G, e(-2/l'fe- nylo-benzimidazolilo-/20 (-5/4'-cyjanofenylo)-furan o temperaturze topnienia 205—206°C.Wytwarzanie podanych powyzej zwiazków a, b, c jest opisane w przykladzie I lub II; zwiazek d 50 otrzymano w analogiczny sposób jak wymieniony w przykladzie V srodek rozjasniajacy z kwasu 5(3', 4'-dwuchlorofenylo)-furano-2-karboksylowego i 2-aminodwufenyloaminy, a zwiazek e wytwarza sie w analogiczny sposób, jak wymieniony w przy- 55 kladzie I srodek rozjasniajacy z 5(4'-cyjanofenylo)- -furano-2-aldehydu i 2-aminodwufenyloaminy.Przyklad VII. Wlókna poliakrylonitrylowe umieszcza sie w wodnej kapieli (krotnosc kapie¬ li 1:40) zawierajacej w 1 litrze 1 g kwasu szcza- 6o wiowego, 1 g chlorynu sodowego i jako srodek rozjasniajacy 0,075 g 5/2', 4'-dwuchlorofenylo/-fu- rano-2- (3/-metylo-l/-fenylo-benzimidazoliumo-)27- -metosiarczanu. Kapiel w ciagu 20 minut ogrzewa sie do wrzenia i utrzymuje w tej temperaturze w 65 ciagu 45 minut. Na koniec wlókna poliakrylo-62801 10 nitrylowe plucze sie i suszy. Uzyskuje sie w ten sposób doskonale rozjasnione wlókna.Zastosowany srodek rozjasniajacy wytwarza sie w nastepujacy sposób: 96,5 czesci 5(2', 4'-dwuchlorofenylo)-furano-2-al- dehydu (temperatura topnienia 162—163°C) i 73,5 czesci 2-amino-dwufenyloaminy w 200 czesciach objetosciowych alkoholu ogrzewano do wrzenia w ciagu 20 minut pod chlodnica zwrotna. Nastepnie dodaje sie 130 czesci objetosciowych nitrobenzenu, po czym oddestylowuje sie alkohol i temperature podwyzsza do temperatury wrzenia nitrobenzenu.Mieszanine utrzymuje sie w tej temperaturze w ciagu 3—4 minut, przy czym oddestylowuje sie okolo 10 czesci objetosciowych cieczy. Po ostudze¬ niu do temperatury pokojowej dodaje sie 50 czesci objetosciowych octanu etylu i mieszanine reakcyj¬ na miesza sie jeszcze 10 godzin w temperaturze pokojowej. Powstaly osad odsacza sie, przemywa octanem etylu i suszy w prózni w 60°C. Otrzymu¬ je sie 76 czesci 2(l'-fenylo-benzimidazolilo-/2') (-5) 2', 4'-dwuchlorofenylo/-furanu (temperatura top¬ nienia 162—164°C) po przekrystalizowaniu z alko¬ holu, a nastepnie z toluenu. 8 czesci tego zwiazku rozpuszcza sie w 50 czesciach objetosciowych chlo- robenzenu w temperaturze 55°C i wkrapla 4 cze¬ sci objetosciowo siarczanu dwumetylowego. Mie¬ szanine miesza sie jeszcze 45 minut w 60°C i na¬ stepnie chlodzi. Powstaly krystaliczny osad odsa¬ cza sie, przemywa octanem etylowym i suszy w prózni w temperaturze 60°C. Otrzymuje sie 10,6 czesci srodka rozjasniajacego (po przekrystalizo¬ waniu z wody o temperaturze topnienia 206— 208°C).Doskonale rozjasnienie osiaga sie takze jesli za¬ miast zastosowanego srodka rozjasniajacego sto¬ suje sie jeden z nastepujacych zwiazków: a) -5/4'- -chlorofenylo/-furanu- 2/3' -metylo-l'-fenylo-benzi- midazolium-/27/-metosiarczan o wzorze 12 (tem¬ peratura topnienia 233—235°C), b) -/3', 4'-dwuchlo- rofenylo/-furano -2/3' -metylo-l'-fenylo-benzimida- zolium-/z7/-metosiarczan o wzorze 13 (temperatura topnienia 225—228°C), c) -5/2', -4'-dwuchlorofe- nylo/-furano -2/3'-metylo-l'-/4"-metylofenylo/-ben- zimidazolium-/27-metosiarczan o wzorze 14 (tem¬ peratura topnienia 198—200°C), d) -5/2*, 4'-dwu- chlorofenylo/-furano -2/3' -metylo-r-^-chlorofe- nylo/-benzimidazolium-/2///-metosiarczan o wzorze 15 (temperatura topnienia 183—185°C), e) -S/z', 4'-dwuchlorofenylo/-furano -2/3' -metylo-l'-fenylo- -/5'-chlorobenzimidazolium-/27/-metosiarczan o wzo¬ rze 16 (temperatura topnienia 247—249°C), f) -5/4'- -chlorofenylo/-furano -2/3' -etylo-l'-fenylo-benzi- midazolium-/27/-tozylan o wzorze 17 (temperatura topnienia 197—198°C), g) -chlorek 5/4'-chlorofeny- lo/-furano -2/3' -/4"-cyjanobenzylo/-l'-fenylo-ben- zimidazolium-/27/ o wzorze 18 (temperatura top¬ nienia 237—239°C), h) -chlorek 5/4'-chlorofenylo/- -furano -2/3' -/4"-chlorobenzylo/-l'-fenylo-benzimi- dazolium-/27/ o temperaturze topnienia 221—223°C.Czwartorzedowe zwiazki a i b wytwarza sie przez metylowanie w chlorobenzenie w temperatu¬ rze 60°C odpowiednich zwiazków benzimidazolu, wymienionych w przykladach V i VI, za pomoca siarczanu dwumetylowego. Zwiazek c wytwarza sie w nastepujacy sposób: 24 czesci 5/2', 4'-dwu- chlorofenylo/-furano-2-aldehydu (temperatura top¬ nienia 162—164°C) wraz z 20 czesciami 4'-metylo- -2-aminodwufenyloaminy w 170 czesciach objeto- 5 sciowych czterowodorofuranu ogrzewa sie do wrze¬ nia 20 minut pod chlodnica zwrotna. Nastepnie dodaje sie 50 czesci objetosciowych nitrobenzenu, po czym oddestylowuje sie czterowodorofuran i temperature roztworu podwyzsza do temperatury io wrzenia nitrobenzenu. Mieszanine utrzymuje sie w tej temperaturze w ciagu 4 minut. Po ochlodze¬ niu do temperatury pokojowej dodaje sie 30 czesci objetosciowych benzenu i mieszanine miesza 5 go¬ dzin w temperaturze pokojowej. Powstaly osad 15 odsacza sie, przemywa benzenem i na koniec prze- krystalizowuje z goracego toluenu. Otrzymuje sie 17 czesci 2/l/-/4"-metylofenylo/-benzimidazolilo-/2'// -5/2', 4/-dwuchlorofenylo/-furanu o temperaturze topnienia 194—195°C. 10 czesci tego zwiazku w 20 50 czesciach objetosciowych chlorobenzenu w tem¬ peraturze 55°C podczas mieszania zadaje sie 4,5 czesciami objetosciowymi siarczanu dwumetylowe¬ go, miesza 2 godziny w temperaturze 60°C i na¬ stepnie chlodzi. Powstaly krystaliczny osad odsa- 25 cza sie, przemywa octanem etylowym i suszy w 80°C w prózni. Wydajnosc: 11,5 czesci. Zwiazek d wytwarza sie przez przeprowadzenie 2/l'-4*-chloro- fenylo/-beiizimidazolilo-/27/-5/2/, 4'-dwuchlorofeny- lo/-furanu (temperatura topnienia 216—218°C), któ- to ry otrzymano z 5/2', 4'-dwuchlorofenylo/-furano- -2-aldehydu i 4'-chloro-2-amino-dwufehyloaminy, w zwiazek czwartorzedowy za pomoca siarczanu dwumetylowego w chlorobenzenie w temperatu¬ rze 60°C. Zwiazek e wytwarza sie przez przepro- 85 wadzenie 2/l'-fenylo-5'-chlorobeiizimidazolilo/-/27-5/ /z*, 4/-dwuchlorofenyIo/-furanu (temperatura top¬ nienia 183—185°C) otrzymanego z 5/2*, 4'-dwuehlo- rofenylo/-furano-2-aldehydu i 4-chloro-2'-amino- dwufenyloaminy w zwiazek czwartorzedowy za po- 40 moca siarczanu dwumetylowego w chlorobenzenie w temperaturze 60°C. Zwiazek f wytwarza sie w nastepujacy sposób: 3,7 czesci srodka rozjasniaja¬ cego wymienionego w przykladzie V z 4 czesciami estru etylowego kwasu 4-toluenosulfonowego w 45 10 czesciach objetosciowych chlorobenzenu miesza sie 10 godzin w 90°C i nastepnie stopniowo chlo¬ dzi sie. Powstaly krystaliczny osad odsacza sie, przemywa octanem etylowym i suszy w prózni w temperaturze 60°C. Wydajnosc: 5,5 czesci. Czwar- 50 torzedowe zwiazki g i h wytwarza sie w nastepu¬ jacy sposób: 3,7 czesci srodka rozjasniajacego wy¬ mienionego w przykladzie V z 2 czesciami chlorku 4-cyjanobenzylowego lub z 2 czesciami chlorku 4-chlorobenzylowego w 10 czesciach objetosciowych 55 chlorobenzenu podczas mieszania ogrzewa sie w temperaturze 130°C w ciagu 15 godzin, nastepnie chlodzi sie i miesza z 10 czesciami objetosciowymi octanu etylowego. Powstaly krystaliczny osad od¬ sacza sie, przemywa octanem etylowym i suszy w 60 prózni w temperaturze 60°C. Wydajnosc: kazdora¬ zowo 2 czesci.Przyklad VIII. 65 czesci polichlorku winylo¬ wego w postaci proszku, wytworzonego przez poli¬ meryzacje emulsyjna, 35 czesci handlowego ftalanu 65 oktylu jako zmiekczacza, 2 czesci handlowego dwu-11 62801 12 laurynianiu cynowego jako stabilizatora i 0,1 cze¬ sci wymienionego w przykladzie VII 5/4'-chlorofe- nylo/-furano -2/3' -metylo-l'-fenylo-benzimidazo- lium-/27/-metosiarczanu miesza sie na ciasto, po czym na trójwalcowym kalandrze w temperaturze 160—170°C walcuje na folie. Uzyskuje sie folie doskonale rozjasniona.Podobne rozjasnienia osiaga sie, jesli zastosowa¬ ny srodek rozjasniajacy zastapi sie jednym z wy¬ mienionych ponizej czwartorzedowych zwiazków: a) -5/2, 4/-dwuchlorofenylo/-furano-2/3'-metylo-l/- -fenylobenzimidazolium-/27/-metosiarczan o wzorze 19 (temperatura topnienia 206—208°C), b) -5/3', 4'-dwuchlorofenylo/-furano -2/3' -metylo-l'-fenylo- benzimidazolium-/27/-metosiarczan (temperatura topnienia 225—228°C), c) -bromek 5/2', 4'-dwuchlo- rofenylo/-furano -2/3' -butylo-l'-fenylo-benzimida- zolium-/27/ o wzorze 20 (temperatura topnienia 270—272°C).Wytwarzanie czwartorzedowych zwiazków a i b jak w przykladzie VII, zwiazek c wytwarza sie w nastepujacy sposób: 30 czesci 2/l'-fenylo-benzi- midazolilo-/27/-5/2', 4'-dwuchlorofenylo-furanu, któ¬ rego wytwarzanie podane jest w przykladzie VII, ogrzewa sie z 12 czesciami bromku n-butylu w 80 czesciach objetosciowych chlorobenzenu w za- • mknietym naczyniu w ciagu 8 godzin w tempera¬ turze 180°C i nastepnie chlodzi sie. Powstaly kry¬ staliczny osad odsacza sie, przemywa octanem ety¬ lowym i suszy w prózni w 60°C. Wydajnosc: 18 czesci.Przyklad IX. Tkanine welniana umieszcza sie i porusza w ciagu 30 minut w temperaturze 60°C w kapieli wodnej (krotnosc kapieli 1:40), zawierajacej w 1 litrze 0,75 g kwasu mrówkowego i 0,13 g opisanego ponizej srodka rozjasniajacego.Na koniec tkanine plucze sie i suszy. Uzyskuje sie tkanine doskonale rozjasniona.Zastosowany srodek rozjasniajacy wytwarza sie w nastepujacy sposób: 8 czesci 2/l'-fenylo-benzy- 5 midazolilo-/27/-5/4'-chlorofenylo/-furanu, którego wytwarzanie opisane jest w przykladzie V, wpro¬ wadza sie podczas studzenia i mieszania do 50 cze¬ sci monohydratu kwasu siarkowego. Nastepnie mieszanine miesza sie w ciagu godziny w tempe- io raturze pokojowej, po tym podczas mieszania wkrapla sie 8 czesci oleum (zawartosc 65% S03), miesza jeszcze 3 godziny w temperaturze pokojo¬ wej i na koniec wylewa do 300 czesci lodu. Po tym mieszanine reakcyjna zobojetnia sie lugiem sodo- J5 wym.Przy wysoleniu sola kuchenna wydziela sie sro¬ dek rozjasniajacy o wzorze 21 w postaci bezbarw¬ nego krystalicznego osadu. Osad odsacza sie, prze¬ mywa rozcienczonym roztworem soli kuchennej 20 i suszy w prózni w temperaturze 60°C. PL PL PL PL PL PL PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób podnoszenia stopnia bieli wlókien natu- 25 ralnych i wyrobów z tworzyw sztucznych, znamien¬ ny tym, ze traktuje sie je fluoryzujacymi, prak¬ tycznie bezbarwnymi zwiazkami benzimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte czlonu pierscienia skondensowanego z pierscieniem 8o heterocyklicznym, Ar i Ar' oznaczaja reszty aro¬ matyczne, lub produktami ich czwartorzedowania o wzorze 2, w którym A, Ar i Ar' maja wyzej po¬ dane znaczenia, R oznacza ewentualnie podstawio¬ ny rodnik alkilowy, alkenylowy, cykloalkilowy lub 35 aryloalkilowy, a An — oznacza anion.KI. 8 i, 1 62S91 MKP D 06 1, 3/12 GCW- Ar' I WZÓR 1 WZÓR 2 Ar I • NH ^V^ f NH WZÓR 3 WZC3R 4 WZÓR 5 *^CH?-00 WZÓR 6 H3C02S WZÓR 7 ~CW<0 WZÓR 10 H,CO-C /AJTJL/1 WZC5R 8 ^u-ryj. j-o WZÓR 9 % CHa CL- o-wi i WZC5R 12KI. 8 i, 1 62891 MKP D 06 1, 3/12 WZÓR 13 ¦'/. WZÓR 14 CHj WZÓR 15 CH, /^J^clcH3soe WZC5R16 W2C5R 19 CHjSoP CL C2H t (ywnn ».-rv°.e ^ *\=/ WZÓR 17 CL' CH. CL 0 CH2CH2CH2CH3 Cl i r© WZÓR 20 -U(S03Na)x WZÓR18 WZÓR 21 W.D.Kart. C/182/71, A4, 250 PL PL PL PL PL PL PL PL