PL62662B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 25. V. 1971 KI. 18 c, 7/14 MKP G 81 4r7/14 Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Malkiewicz, Adam Mazur, Edmund Kaliszewski, Stanislaw Kozlowski, Julian La¬ sota, Henryk Serwicki Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Metalografii i Obróbki Cieplnej), Kraków (Polska) Sposób walcowania na zimno bednarki i tasm stalowych Przedmiotem wynalazku jest sposób walcowania na zimno bednarki i tasm stalowych, weglowych i niskostopowych, który znajduje zastosowanie przy produkcji bednarki, cienkiej tasmy stalowej o duzej wytrzymalosci oraz folii.Dotychczas bednarke otrzymuje sie przez walco¬ wanie na goraco, przy czym temperatura pod koniec walcowania wynosi 750—900° C. Po ochlodzeniu w powietrzu zwinietej w kregi bednarki, uzyskuje sie w zaleznosci od zawartosci wegla w stali, bed¬ narke o strukturze ferrytyczno-perlitycznej, perli- tycznej lub perlityczno-weglikowej. Przed dalsza przeróbka plastyczna na zimno bednarke, zaleznie od gatunku, wyzarza sie przy temperaturze 680— t-780°C, wygrzewa w tej temperaturze przez 1—3 godzin a nastepnie studzi wraz z piecem lub w wy¬ mienniku ciepla. Tak wyzarzona bednarka jest wal¬ cowana na zimno z gniotem okolo 30Vo, poniewaz podczas przeróbki plastycznej stali o strukturze ce¬ mentytu kulkowego i ferrytyczno-perlitycznej, na¬ stepuje szybkie utwardzanie sie tasmy, uniemozli¬ wiajace uzyskanie duzych stopni zgniotu.Celem umozliwienia dalszej przeróbki plastycznej na zimno, konieczne jest stosowanie wyzarzania mie¬ dzy operacyjnego, które polega na nagrzaniu tasmy i wytrzymaniu jej pi zez 1—2 godzin przy tempe¬ raturze okolo 700°C i powolnym studzeniu razem z piecem. Czas trwania wyzarzania miedzyoperacyj- nego wrynosi co najmniej 24—30 godzin. Uzyskanie cienkiej tasmy stalowej wymaga stosowania wielo- 10 15 20 25 30 krotnego wyzarzania miedzyoperacyjnego, które po¬ woduje odweglenie powierzchniowe i pogorszenie ja¬ kosci powierzchni tasmy oraz jest powodem kru¬ chosci i pekania zmeczeniowego elementów z niej wykonanych.Miedzyoperacyjne wyzarzanie wplywa takze na niekorzystna koagulacje weglików, utrudniajaca austenityzacje przy dalszej obróbce cieplnej. Po¬ nadto wada opisanego sposobu otrzymywania tasm stalowych w procesie walcowania na zimno, sta¬ nowi dlugi cykl produkcyjny, uniemozliwiajacy pel¬ ne wykorzystanie mocy produkcyjnej walcarek i po¬ wodujacy trudnosci transportowe, wynikajace z du¬ zej ilosci materialu w toku produkcyjnym.Tych wad nie ma sposób walcowania na zimno bednarki i tasm stalowych wedlug wynalazku, k%tr ry polega na zastosowaniu do bednarki lub tasmy stalowej, walcowanej na goraco, ciaglego chlodzenia z predkoscia do okolo 150°C/sek, od temperatury austenityzowania do temperatury Ms + (30 + 50)°C, wytrzymaniu w tej temperaturze a nastepnie cmo- dzeniu w powietrzu do temperatury otoczenia lub chlodzeniu izotermicznym w osrodku o temperatu¬ rze 450—650°C, po czym uzyskana bednarke lub tasme o strukturze perlitu drobnego lub o struktu¬ rach posrednich typu bainitycznego poddaje sie walcowaniu na zimno z duzym zgniotem, wynosza¬ cym do okolo 80Vo.Sposób walcowania na zimno bednarki i tasm stalowych o zawartosci wegla 0,3—l,l°/o lub nisko-3 stopowych, polega na walcowaniu lub ciagnieniu z duzym gniotem, wynoszacym do okolo 80%, tasmy lub walcówki o strukturze perlitu drobnego lub struktur posrednich typu bainitycznego. Bednarke, walcówke lub tasme stalowa o wymaganej struk¬ turze, cechujaca sie duza podatnoscia do przeróbki plastycznej na zimno, uzyskuje sie przez chlodzenie ciagle z-szybkoscia do okolo 150°C/sek od tempe¬ ratury konca walcowania, odpowiedniej tempera¬ turze austenityzowania, do temperatury zaleznie od szybkosci chlodzenia wynoszacej 500—600°C lub do temperatury Ms -h 50°C. Podobne struktury uzy¬ skuje sie takze przez chlodzenie izotermiczne przy temperaturze od 450—650°C.Dla zabezpieczenia przed tworzeniem sie marten- zytu w chlodzonej tasmie wytrzymuje sie ja przez krótki czas w temperaturze nieco powyzej punktu Ms dla danej stali. Dalsze chlodzenie tasmy odbywa sie w powietrzu. Korzystnym jest dla uzyskania wymaganej szybkosci chlodzenia, zastosowanie po¬ miedzy walcarka na goraco i zwijarka, komory z natryskiem wodnym, wodno-powietrznym lub powietrznym.Dlugosc komory, wydajnosc natrysków i pred¬ kosc przesuwu tasmy dobiera sie w ten sposób, by temperatura tasmy u w}'lotu komory wynosila okolo 600°C. Regulacji szybkosci chlodzenia doko¬ nuje sie przez zmiane predkosci przesuwu tasmy i zmiane wydajnosci lub rodzaju stosowanych na¬ trysków.Odmiana sposobu walcowania bednarki i tasm stalowych wedlug wynalazku, umozliwiajaca uzy¬ skanie tasm o duzej wytrzymalosci, polega na na¬ grzaniu tasmy lub bednarki do temperatury auste¬ nityzowania a nastepnie zahartowaniu izotermicz- nym w osrodku o temperaturze od Ms + 30° do 650°C. Tasme po izotermicznym zahartowaniu pod¬ daje sie walcowaniu na zimno, az do uzyskania wy¬ maganej jej grubosci. Otrzymana w wyniku cienka tasma stalowa ma wysoka wytrzymalosc, przekra¬ czajaca 200 kG/mm2. Przez odpowiedni dobór temperatury osrodka chlodzacego oraz wielkosci gniotu, zastosowanego podczas walcowania, otrzy¬ muje sie okreslona wytrzymalosc tasmy ze stali w danym gatunku.Sposób walcowania na zimno bednarki i tasm stalowych wedlug wynalazku, umozliwia uzyska¬ nie cienkich tasm o bardzo duzej wytrzymalosci, której nie mozna uzyskac znanymi dotychczas sposobami. Równoczesnie wlasnosci plastyczne, technologiczne, wymiarowe i strukturalne otrzy- , manych wysoko-wrytrzymalych tasm sa znacznie lepsze niz wlasnosci tasm hartowanych i odpusz¬ czanych.Sposób wedlug wynalazku powoduje zmniejsze¬ nie ilosci zgorzeliny i wzerów na walcówce i bed¬ narce a dzieki wyeliminowaniu wielokrotnych wy- 4 zarzan miedzyoperacyjnych zmniejszenie zuzycia energii cieplnej i skrócenie cyklu produkcyjnego oraz otrzymanie tasmy o nieodweglonej powierzch¬ ni. Dodatkowo zastosowany w sposobie wedlug wy- 5 nalazku duzy zgniot ulatwia rekrystalizacje, w wy¬ niku czego w przypadku zastosowania dalszej obróbki cieplnej walcowanej tasmy, skraca sie czas wyzarzania.Przyklad I. Tasme stalowa o grubosci 2 mm 10 i zawartosci w^egla okolo 0,65%, chlodzi sie w spo¬ sób ciagly i z predkoscia 100°C/sek, od temperatury konca walcowania wynoszacej 800°C do tempera¬ tury 600°C, wytrzymuje sie w tej temperaturze a nastepnie chlodzi w powietrzu. Przygotowana 15 w ten sposób tasme poddaje sie walcowaniu z gnio¬ tem wynoszacym 82%.Przyklad II. Tasme stalowa o grubosci 2 mm i zawartosci wegla okolo 0,65%, nagrzewa sie do .temperatury 830°C, po czym hartuje izotermicznie 20 w kapieli olowiowej o temperaturze 550—560 °C.Po dalszym ostudzeniu tasmy w powietrzu, wal¬ cuje sie ja na zimno az do uzyskania wymaganej grubosci, wynoszacej 0,35 mm. Wytrzymalosc otrzy¬ manej tasmy wynosi R = 140 kG/mm2. Tasma sta- 23 Iowa wykazuje blyszczaca nieodweglona powierzch¬ nie o 12-tej klasie gladkosci. Zastosowanie duzego zgniotu wynoszacego 82% nie powoduje utwardze¬ nia struktury ani tez naderwan brzegów tasmy.Przyklad III. Tasme stalowa o grubosci 2 mm 30 i zawartosci wegla okolo 0,65%, hartuje sie izo¬ termicznie od temperatury 830°C w osrodku chlo¬ dzacym o temperaturze 500°C. Po ostudzeniu tasmy w powietrzu, walcuje sie ja na zimno, celem otrzy¬ mania tasmy o grubosci 0,75 mm. Uzyskuje sie 35 w ten sposób tasme stalowa o wytrzymalosci R = 140 kG/mm2. "1 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 40 1. Sposób walcowania na zimno bednarki i tasm stalowych znamienny tym, ze bednarke lub tasme stalowa o strukturze perlitu drobnego lub posred¬ nich struktur bainitycznych, uzyskanych przez cia¬ gle chlodzenie z predkoscia do 150°C/sek od tempe- 45 ratury austenityzowania do temperatury 500— 600°C lub uzyskanych przez chlodzenie izotermicz¬ ne w osrodku o temperaturze 450—650°C, chlodzi sie w powietrzu i poddaje walcowaniu na zimno z duzym gniotem wynoszacym okolo 80°. 50

2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 stosowana w celu uzyskania wysokowytrzymalej tasmy sta¬ lowej znamienna tym, ze bednarke lub tasme sta¬ lowa po nagrzaniu do temperatury austenityzowa¬ nia, hartuje sie izotermicznie w osrodku o tempe- 55 raturze od Ms + 30 do 650°C, po czym tasme pod¬ daje sie walcowaniu na zimno. KZG 1, Z. 51/71 240 PL PL