PL62023B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.11.1971 62023 KI. 30 a, 6/01 MKP A 61 b, 6/00 CZYTELN UKD Urzedu Palentaw Polskiej Bzcczypospolitej L .| Twórca wynalazku: Mieczyslaw Derezinski Wlasciciel patentu: Fabryka Aparatury Rentgenowskiej i Urzadzen Me¬ dycznych, Warszawa (Polska) Sprezynowy uklad wywazajacy o nastawnej sile do wywazania ruchomych ciezarów, zwlaszcza w urzadzeniach rentgenowskich Przedmiotem wynalazku jest sprezynowy uklad wywazajacy o nastawnej sile do wywazania ru¬ chomych ciezarów, zwlaszcza w urzadzeniach rentgenowskich, na przyklad do wywazania ru¬ chomych mas urzadzenia do przeswietlen i zdjec upatrzonych w sciankach rentgenowskich.W wielu urzadzeniach czesc ruchoma — na przyklad w sciankach rentgenowskich — urza¬ dzenie do przeswietlen i zdjec, musi byc stale przesuwane w góre lub w dól oraz odsuwana i przysuwana do plyty scianki w zaleznosci od wzrostu i tuszy pacjenta, przy czym ruchy te sa wykonywane tak w polozeniu pionowym nachy¬ lanej czesci, w przypadku scianki rentgenowskiej — plyty scianki, jak i nachylonym. Ze wzgledu na potrzeby diagnostyczne nowoczesne urzadzenie do przeswietlen i zdjec jest rozbudowane i przed¬ stawia soba znaczny ciezar, który musi byc rów¬ nowazony.Ostatnio stosowanym sposobem jest wywazanie urzadzenia do przeswietlen i zdjec w jego ru¬ chach prostopadlych do plyty scianki za pomoca ruchomego przeciwciezaru wbudowanego w we¬ wnetrzna konstrukcje scianki. Zakres ruchów urzadzenia do przeswietlen i zdjec jest dosc duzy.Poniewaz wywazajacy ciezar jest wbudowany w konstrukcje scianki rentgenowskiej, zakres jego ruchów jest ograniczony a przez to mniejszy.Wywazajacy przeciwciezar jest polaczony z wy- 10 15 20 30 wazanym urzadzeniem ukladem lin, bloczków lub lancuchów Galla i kól zebatych w sposób stano¬ wiacy przekladnie, która uwzglednia stosunek zakresu ruchów obu mas, jednakze w wyniku tego ciezar wywazajacy z reguly musi byc wiek¬ szy od ciezaru wywazanego.Inny znany sposób polega na równowazeniu za pomoca sily sprezyny, pracujacej na sciskanie i znajdujacej sie w osobnym zespole umieszczonym na suficie na'd scianka rentgenowska. Wywazana czesc ruchoma scianki rentgenowskiej polaczona jest w tym sposobie za pomoca linki stalowej z ukladem dzwigni, sciskajacych sprezyne. Sposób ten jest zaniechany na rzecz rozwiazan konstruk¬ cyjnych, wbudowanych w wewnetrzna konstruk¬ cje scianki rentgenowskiej.Wywazanie za pomoca ruchomego przeciwcie¬ zaru jest niedogodne, gdyz znacznie zwieksza ogólny ciezar scianki rentgenowskiej i wymaga zwiekszonej sily do przyspieszania i wyhamowy¬ wania ruchomych mas oraz pokonania tarcia, po¬ nadto, wbudowanie duzej bryly przeciwciezaru wymaga mocniejszej konstrukcji calej scianki i wplywa niekorzystnie na wymiary gabarytowe, które przez to sa wieksze.Zewnetrzne sprezynowe urzadzenie wywazajace mocowane na suficie utrudnia lekarzowi mani¬ pulacje podczas badan i zabiera miejsce, potrzeb¬ ne ze wzgledu na wymagania wspólczesnej dia- 6202362023 '*.¦»« 3 gnostyki do zawieszania na suficie za pomoca specjalnych statywów dodatkowych urzadzen rent¬ genowskich.Celem wynalazku jest wyeliminowanie dodat¬ kowego zespolu mocowanego na suficie, ulatwie¬ nie pracy lekarzowi, zmniejszenie masy scianki rentgenowskiej i zmniejszenie wysilku lekarza przy operowaniu urzadzeniem do przeswietlen i zdjec rentgenowskich w sciance rentgenowskiej.Zadanie techniczne, prowadzace do tego celu polega na opcacowanju sprezynowego ukladu wy¬ wazajacego wbudowanego do wewnatrz konstruk¬ cji scianki, w którym sila wywazajaca podczas ruchu prostopadlego do plyty scianki jest zalezna od stanu pochylenia plyty scianki zachowujac stalosc przy róznym stopniu odksztalcenia spre¬ zyny.Wedlug wynalazku wywazenie ciezaru urzadze¬ nia do przeswietlen i zdjec w kierunkach od i do plyty scianki nastepuje przez zastosowanie dzwig¬ ni jednoramiennej, umocowanej wahliwie u swego konca do obudowy, przy czym na dzwignie na drugim koncu dziala sila pochodzaca od ciezaru urzadzenia do przeswietlen i zdjec upatrzonych, której przeciwdziala nacisk sprezyny. Poniewaz wielkosc sily, pochodzacej od ciezaru urzadzenia do przeswietlen i zdjec jest rózna w zaleznosci od polozenia plyty scianki rentgenowskiej, na przyklad przy polozeniu poziomym plyty scianki wystepuje maksimum sily, przy polozeniu piono¬ wym wystepuje minimum bliskie zera, wynalazek zapewnia zmiane wielkosci nacisku sprezyny przez okreslone polozenie sprezyny wzgledem dzwigni, uzyskiwane przez pochylanie sprezyny, znajduja¬ cej sie w obudowie, umocowanej wahliwie u swego konca. Pochylanie to jest uzaleznione od pochylenia plyty scianki przez zastosowanie prze¬ kladni zlozonej z ukladu kóL zebatych osadzonych na walkach o profilu nieokraglym dla zapewnie¬ nia przekazywania obrotu podczas róznych ru¬ chów roboczych urzadzenia rentgenowskiego, przy czym przekladnia ta przekazuje na obudowe spre¬ zyny ruch od kola zebatego, osadzonego na czesci nachylonej a sprzezonego za pomoca dzwigni z nieruchoma podstawa urzadzenia rentgenowskiego.Wedlug odmiany wynalazku pochylenie sprezy¬ ny w celu zmiany wielkosci nacisku dokonywane jest przez silnik elektryczny przekazujacy ruch od siebie na obudowe sprezyny z pominieciem przekladni, opisanej jak wyzej. W tym przypad¬ ku silnik elektryczny sterowany jest róznicowym ukladem elektrycznym, reagujacym na zmiane kata pochylenia scianki rentgenowskiej.Rozwiazanie wedlug wynalazku wykazuje sze¬ reg zalet w stosunku do znanych konstrukcji.W porównaniu z konstrukcja, posia^rajaca rucho¬ my ciezar, równowazacy ciezar urzadzenia do przeswietlen i zdjec rozwiazanie wedlug wynalaz¬ ku daje konstrukcje lzejsza, o mniejszych gaba¬ rytach, wygodniejsza w obsludze przez wyelimi¬ nowanie sily bezwladnosci mas przeciwwagi.W porównaniu z konstrukcja scianki, majacej osobny zespól wywazajacy mocowany na suficie rozwiazanie wedlug wynalazku daje wygodniej¬ sza obsluge, latwiejsze instalowanie, zwarta i 10 25 30 35 40 45 50 55 60 jednolita konstrukcje, zwalnia miejsce na suficie- dla zainstalowania innych urzadzen.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1, przedstawia sprezynowy uklad wywazajacy wbudowany do scianki rentgenowskiej, a fig. 2 przedstawia odmiane sprezynowego ukladu, w której pochylanie sprezyny wywazajacej dokony¬ wane jest nie za pomoca przekladni mechanicz¬ nej, a elektrycznym ukladem róznicowym.Jak pokazano na iig. 1, skladowa ciezaru Qa wywazanego urzadzenia do przeswietlen i- zdjec upatrzonych dziala na wózek 1 ruchu roboczego, majacy stopien swobody zgodny z kierunkiem, dzialania sily Qa, uzyskany przez prowadzenie rolkami 2. Dzwignia robocza 3 vprzejmuje dziala¬ nie sily Qa z wózka 1 przez zwiazana z nim rol¬ ke 18 za posrednictwem elementu 5, zwiazanego wahliwie z dzwignia 3, przy czym konstrukcja elementu 5 pozwala na sztywne, w okreslonym polozeniu roboczym zwiazanie z dzwignia 3. Ko¬ rzystnym jest uksztaltowanie elementu 5 tak, abjr przenosil dzialanie sily Qa tak ciagnacej jak i pchajacej. Dzwignia 3 jest u swego konca umo¬ cowana obrotowo na osi 4. Sprezyna 6 wywiera poprzez rolke 7 elementu 8 dzialanie na dzwig¬ nie 3.. Element 8 jest prowadzony przez rolki 9 w prowadnicy 10, z kolei prowadnica 10 jest sztywno zwiazana z oslona 11 sprezyny 6. Oslona 11- posiada u swego dolu sztywno z soba zwia¬ zana krzywke 12, ustawiajaca sie zaleznie od po¬ lozenia zabieraka 13, osadzonego na kole slima¬ kowym lub segmencie kola slimakowego 14 wspólpracujacym ze slimakiem 15. Oslona 11 jest w dolnej swej czesci zwiazana obrotowo przez; os IG; .z--' obudowa lub szkieletem 17 ukladu wy¬ wazajacego. Wewnatrz oslony 11, znajduje sie pro¬ wadnica 19, zwiazana z i kolnierzem 20, o którjr opiera sie sprezyna 6i Dla uzyskania wstepnego naprezenia sprezyny 6 kolnierz 20rmoze byc prze¬ suwany przez pokrecenie sruby, lub srub 21, znaj¬ dujacych sie w dnie oslony. Prowadnica 10 jest uksztaltowana i nachylona tak, aby z rozklada i z momentu sil wynikala równowaga sil dzia¬ lajacych na dzwignie 3. Dzwignia 3 jest odsunie¬ ta od osi 4 o odleglosc „a" równa lub nieco róz¬ na od promienia rolki 7, dzialajacej na dzwignie.Slimak 15, od którego polozenia katowego za¬ lezy ustawienie sprezyny 6 jest sprzegniety przez wal 34 z przekladnia z.kóL zebatych 32, 33 i 28, 29^ a poprzez nia przez wal 35 z mechanizmem, skladajacym sie z kola zebatego lub segmentu. kola zebatego 22 oraz dzwigni 24, umocowanej przegubowo z jednej strony na nieruchomej pod¬ stawie urzadzenia rentgenowskiego 25, a z dru¬ giej strony na kole 22. Kolo 22 osadzone jest na nachylonej czesci 23 urzadzenia rentgenowskiego.Przekladnia skladajaca sie z kól 32; 33 i 28, 29= zamocowana jest na czesci nachylonej 23 urza¬ dzenia rentgenowskiego oraz na elementach ru¬ chomych tego urzadzenia, na przyklad na wózka ruchu wzdluznego 26 i wózku ruchu poprzecznego 27 scianki rentgenowskiej, zwiazanym z obudowa. 17. Kola 33 i 28, 29 umieszczone sa przesuwnie na walkach 35 i 36 o ,niekolowym profilu.62023 Na walku slimaka 1£ lub na dowolnym innym walku przekladni znajduje sie nastawne katowo sprzeglo 30, wyrównujace ewentualne niepokry- wanie sie osi walków.Opisane powyzej rozwiazanie dotyczy przypad¬ ku, gdy pochylanie czesci nachylanej 23 urzadze¬ nia rentgenowskiego dokonywane dowolnym zna¬ nym Sposobem, na przyklad silnikiem elektrycz¬ nym, powoduje jednoczesnie zmiane nachylenia sprezyna 6 a tym samym zmiane wywieranej przez nia sily dla zrównowazenia zmiennej si¬ lyQa. x . ¦' .Odmiane sprezynowego ukladu wywazajacego wedlug wynalazku przedstawia fig. 2. W odmianie tej slimak 15.napedzany jest przez silnik 37 ste¬ rowany róznicowym ukladem elektrycznym 43.Róznicowy uklad elektryczny 43 umocowany na obudowie lub szkielecie 17, sklada sie ze znanych elementów i polaczony jest z czujnikami 38 i 39.Czujnik 38 polozenia katowego slimaka 15 wyko¬ nany jest na przyklad jako potencjometr lub selsyn. Drugi czujnik 39, jednorodny z czujni¬ kiem 38, jest umieszczony tak, aby wskazywal polozenie katowe pionu ciezarkowego 31 lub kola zebatego 22 wzgledem nachylonej czesci urzadze¬ nia 23. Silnik elektryczny 37 wlaczony jest w przypadku róznicy wskazan miedzy czujnikami 38 i 39.Przy polozeniu pionowym nachylonej czesci w tym przypadku plyty scianki rentgenowskiej,, war¬ tosc sily Qa osiaga zero, a sprezyna 6 przyjmuje takie polozenie, aby jej os podluzna prze¬ cinala os 4 obrotu dzwigni 3. W miare pochyla¬ nia sie plyty 23 scianki rentgenowskiej wokól osi obrotu 40 wzrasta wartosc sily Qa az do mak¬ simum przy poziomym polozeniu plyty 23. Przy dalszym pochylaniu plyty 23 wokól osi obrotu 42 przy zachowaniu polozenia poziomego dzwigni 41 sila Qa maleje.Jak juz podano poprzednio przy pochyleniu nachylanej czesci 23 urzadzenia rentgenowskiego nastepuje zmiana polozenia katowego sprezyny 6 uzyskana przez mechanizm zlozony z dzwigni 24 i kola 22, przekazujacych ruch poprzez prze¬ kladnie z kól 28, 29, 32, 33 oraz z kól 44, 45, 46 na slimak 15 i poprzez kolo lub segment kola 14 na krzywke 12 a tym samym na obudowe 11 sprezyny 6. Zmiana polozenia katowego sprezyny 6 moze byc równiez uzyskana, co zostalo uprzed¬ nio omówione, przez napedzanie slimaka 15 silni¬ kiem 37 uruchomianym róznicowym ukladem elektrycznym 43 przez róznice wskazan czujni¬ ków 38 i 39 z których czujnik 39 wskazuje polo¬ zenie katowe pionu ciezarkowego 31. Sprezyna 6 wychylajac sie w strone wózka 1 rozpoczyna przejmowanie zmiennej sily Qa. Sprezyna 6 wy¬ wiera nacisk na dzwignie 3 poprzez rolke 7 ele¬ mentu 8. Jednoczesnie element 8, majacy mozli¬ wosc ruchu o pewnej skladowej poprzecznej w stosunku do osi sprezyny, jest prowadzony rolka¬ mi 9 w prowadnicy 10, sztywno zwiazanej z obu¬ dowa 11 sprezyny. Dzieki pochyleniu prowadnicy 10 oraz dzieki pochyleniu sprezyny 6, zaleznemu od pochylenia nachylanej czesci 23, uzyskuje sie równowage momentów sil dzialajacych na dzwig¬ nie 3, gdyz zmiana sily Qa jest równiez zalezna od pochylenia czesci 23.Opisany przyklad nie wyczerpuje wszystkich mozliwosci zastosowania wynalazku, który moze 5 byc uzyty nie tylko do wywazania urzadzenia do przeswietlen i zdjec w sciankach rentgenowskich ale takze i w innych urzadzeniach, gdzie zacho¬ dzi potrzeba wywazania ruchomych ciezarów, przjr czym wynalazek moze byc wykonany z me- io chanizmem lub bez mechanizmu wiazacego spre¬ zyne z nieruchoma podstawa, z przekladnia me¬ chaniczna , lub tylko z ukladem elektrycznym, pochylajacym sprezyne. 15 PL PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sprezynowy uklad wywazajacy o nastawnej sile do wywazania ruchomych ciezarów, zwlaszcza w urzadzeniach rentgenowskich, znamienny tym, 20 ze sklada sie z wózka (1) ruchu roboczego, poru¬ szajacego sie zgodnie z kierunkiem zewnetrznej sily równowazonej (Qa) pomiedzy rolkami (2), z dzwigni roboczej (3) przejmujacej dzialanie si¬ ly (Q«) od wózka (1), zdolnej do ruchu wahliwe- 25 go dokola osi (4), ze sprezyny (6), naciskajacej przez rolke (7) element (8), na dzwignie (3), przy czym element (8) zaopatrzony jest w rolki (9), po¬ ruszajace sie w prowadnicy (10), zwiazanej sztyw¬ no z oslona (11) sprezyny (6), nastepnie skladajacy :e sie z krzywki (12), zwiazanej sztywno z oslona | (11), ustawiajacej sie zaleznie od polozenia zabie- raka (13), zwiazanego sztywno z kolem slimako¬ wym lub segmentem kola slimakowego (14), wspólpracujacym ze slimakiem (15), przy czym oslona (11) w dolnej swej czesci jest zwiazana obrotowo przez os (16) z obudowa lub szkieletem (17) ukladu wywazajacego, a prowadnica (10) jest nachylona i ukszaltowana tak, aby z rozkladu i z momentów sil wynikala równowaga sil dzia¬ lajacych na dzwignie (3).

2. Sprezynowy uklad wywazajacy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwignia ruchu roboczego (3) posiada na swym koncu element (5), posredni¬ czacy w przenoszeniu dzialania sily (Qa) z wóz¬ ka (1) na dzwignie (3), przy czym element (5) jest zwiazany wahliwie z dzwignia (3), a jego kon¬ strukcja pozwala na sztywne w okreslonym, po¬ lozeniu zwiazanie z dzwignia (3), podczas gdy element (5) jest tak uksztaltowany, aby mógl przenosic dzialanie sily (Qa) tak ciagnacej jak i pchajacej, przekazywane przez rolke (18), zwia¬ zana z wózkiem (1).

3. Sprezynowy uklad wywazajacy wedlug zastrz. 1^ znamienny tym, ze wewnatrz oslony sprezyny (11) umieszczona jest prowadnica (19), zwiazana z kolnierzem (20), o który opiera sie sprezyna (6), przy czym kolnierz (20) przesuwany jest sruba lub srubami (21) znajdujaca sie w dnie oslony (11).

4. Sprezynowy uklad wywazajacy wedlug zastrz. 60 1 znamienny tym, ze bieznia dzwigni (3) jest od¬ sunieta od osi (4) o odleglosc (a) równa lub nieco rózna od promienia rolki (7), dzialajacej na dzwig¬ nie (3). *

5. Sprezynowy uklad wywazajacy, wedlug za- r63 strzezenia 1 znamienny tym, ze posiada przeklad- 35 40 45 50 r5562023 nie skladajaca sie ze slimaka (15), kól zebatych (28), (29), (32), (33) umieszczonych przesuwnie na nie- okraglych walkach (35), (36) i walku (34) umiej¬ scowionych na czesci nachylanej {23) urzadzenia rentgenowskiego oraz na elementach ruchomych tego urzadzenia, korzystnie na wózku ruchu wzdluznego (26) zwiazanego z obudowa (17), wóz¬ ku ruchu poprzecznego (27), skladajaca sie dalej z kola lub segmentu zebatego (22) osadzonego na nachylonej czesci urzadzenia (23), przy czym kolo (22) jest sprzezone z nieruchoma podstawa (25) scianki rentgenowskiej za posrednictwem dzwig¬ ni (24) lub bezposrednio oraz polaczone jest z reszta przekladni za pomoca korzystnie kól ze¬ batych (44), (45), (46).

6. Sprezynowy uklad wywazajacy wedlug zastrz. 1 i 5 znamienny tym, ze walek (34) lub inny dowolny walek (35), (36) w przekladni sprze¬ gajacej kolo zebate (22) z kolem slimakowym (14) ma nastawne katowo sprzeglo (30). 10 20 8

7. Ocimiana sprezynowego ukladu wywazajace¬ go wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze slimak (15) jest sprzezony z wirnikiem silnika elektrycznego (37), którego stojan jest zwiazany sztywno z obu¬ dowa lub szkieletem (17) przy czym silnik jest sterowany róznicowym ukladem elektrycznym (43) skladajacym sie ze znanych elementów i czujni¬ ka (38), bedacego korzystnie potencjometrem albo selsynem, reagujacego na polozenie katowe sli¬ maka (15) lub kola slimakowego (14) wzgledem obudowy (17) oraz czujnika (39), bedacego ko¬ rzystnie potencjometrem lub selsynem, reaguja¬ cym na polozenie katowe kola zebatego (22), sprzezonego z nachylana czescia (23) urzadzenia rentgenowskiego.

8. Odmiana sprezynowego ukladu wywazaja¬ cego wedlug zastrz. 1 i 7 znamienna tym, ze czuj¬ nik (39) sprzezony jest z czescia nachylana (23) w ten sposób, aby reagowal na polozenie katowe nachylanej czesci (23) wzgledem pionu ciezarko¬ wego (31).KI. 30 a,6/01 62023 MKP A 61 b, 6/00 Fig. 2 PL PL